‘Gianni Lancia heeft zelf zijn merk om zeep geholpen'

©Dieter Telemans

Gianni Lancia, de peetvader van het Italiaanse merk die maandag overleed, was een technisch genie. Maar een commerçant was hij niet. ‘Met de verkoop aan Fiat tekende hij in 1955 al zijn doodvonnis’, stelt Lancia-fanaat Jan Van Hoorick.

Vier garagepoorten suizen langzaam open en evenveel Lancia Aurelia’s - bouwjaar 1950 tot 1955 - staan statig te blinken in het licht van de namiddagzon. Jan Van Hoorick, al zijn leven lang Lancia-fanaat en voorzitter van de Lancia Club België, wandelt er naar toe alsof het zijn kinderen zijn.

‘De Aurelia was begin jaren 50 de meest vooruitstrevende auto tot dan toe’, zegt hij. ‘Hij was technisch van een heel hoog niveau, een echt meesterwerk. Hij stak Mercedes en Ferrari, merken die we nu associëren met luxueus, technisch superieur en sportief, de loef af. In oorsprong was het een gewone fabriekswagen, maar hij trok snel de aandacht van grote autocoureurs. Ferrari’s hadden meer power, maar een Lancia had betere remmen en was baanvaster. In 1951 eindigde een Aurelia tweede in de legendarische Mille Miglia-race, 1.600 kilometer dwars door Italië.’

Lancia

1906: Lancia wordt in Turijn opgericht door Vincenzo Lancia, de zoon van de rijke vleesmagnaat Guiseppe Lancia.

1946: De leiding van het automerk gaat naar de zoon van Vincenzo. Hij is een technisch vernuft die in 1950 de Aurelia op de markt brengt.

1955: Het merk wordt verkocht aan de familie Pesenti, van het betonbedrijf Italcementi, waarna het bergaf gaat met Lancia.

1972: Lancia wordt gered door Gianni Agnelli, de stichter en baas van Fiat. Maar het merk wordt door de opeenvolgende CEO’s steevast stiefmoederlijk behandeld.

 

Spijtig genoeg had Gianni Lancia, die maandag op 89-jarige leeftijd overleed, alleen maar dat technisch vernuft. ‘Hij had geen greintje commercieel inzicht’, vertelt Van Hoorick. ‘Zijn grootvader Guiseppe had fortuin gemaakt door vanuit Argentinië corned beef te verkopen aan zowat alle legers van Europa. Gianni heeft dus nooit auto’s moeten bouwen om geld te verdienen. Daarom waren ze technisch zo uitgepuurd. Maar daarom ook nam hij nooit patenten op zijn uitvindingen.’

Lancia’s domineerden de formule 1, maar het bedrijf balanceerde op de rand van het bankroet. In 1956 wilde Gianni’s moeder de aandelen in het familiebedrijf verkopen aan Gianni Agnelli, de pater familias van Fiat. Die weigerde omdat hij zijn vriend Vincenzo Lancia, Gianni’s vader die in 1906 het merk had opgericht, niet wilde bedriegen. In 1956 gingen de aandelen toch van de hand aan de familie Pesenti, van het betonbedrijf Italcementi. Van Hoorick: ‘In de jaren zestig ging het even opnieuw beter, maar in 1972 moest het merk toch gered worden door Gianni Agnelli. Heel even waren er grote plannen om van Lancia het luxemerk van de Fiat-groep te maken - tegen Alfa Romeo op, dat toen nog niet van Fiat was. Maar dat mislukte.’

Commerciële treurnis is de rode draad in de geschiedenis van het Italiaanse merk. Cynisch genoeg valt het overlijden van de geestelijke vader van Lancia samen met het einde van het automerk. Het nieuwe plan dat Fiat-CEO Sergio Marchionne in mei voorstelde, repte niet over Lancia, terwijl er voor Alfa Romeo, altijd al de grote rivaal van Lancia, de komende vijf jaar 5 miljard euro klaarligt. Uitgerekend twee ingenieurs van Ferrari, het merk waaraan Gianni Lancia in 1955 de motoren schonk van zijn formule 1-paradepaardjes, moeten Alfa nu uit het slop trekken.

‘Tegen 2018 is het definitief afgelopen met Lancia’, schat Van Hoorick. Dan zijn de huidige modellen, de Delta en de Ypsilon, verouderd. En dat terwijl Lancia het Audi van de Fiat-groep had kunnen zijn. Maar eigenlijk heeft Gianni door zijn gebrek aan commerciële feeling zijn eigen merk om zeep geholpen.’

Blijft er enkel nog de religie - letterlijk bijna. Van Hoorick: ‘Het enige dat ons nog rest, is op pelgrimstocht te trekken naar het graf van Gianni op het kerkhof van Fobello.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect