Advertentie
interview

Girlpower in het old boys network

Marion Debruyne: ‘Ik, te jong om decaan te zijn? Dat probleem lost zich elke dag iets meer op.’ ©Siska Vandecasteele

Een maand staat ze aan het hoofd van de school waar ze al 20 jaar aan verknocht is. Gesprek met Marion Debruyne, de eerste vrouwelijke decaan van de Vlerick Business School over het glazen plafond, het ongelijk van Henry Ford en het ‘onterechte’ old boys network-etiket op haar school.

Wanneer Marion Debruyne op ons afstapt in de kleurrijke en lichte campus in het hart van het Brusselse Sheraton-gebouw, is het duidelijk: dit heeft iets van een stijlbreuk. De jonge, frisse en enthousiaste verschijning van de 42-jarige nieuwe decaan contrasteert schril met de troebele sfeer waarin haar voorganger, Philippe Haspeslagh, afscheid nam. Het is een publiek geheim dat hij en toenmalig voorzitter Louis Verbeke, die intussen ook vervangen is door de Fransman Roch Doliveux, niet meer door één deur konden. Wat precies fout is gegaan, ‘moeten we maar aan hen vragen’.

Studeerde burgerlijk ingenieur scheikunde en doctoreerde in toegepaste economische wetenschappen.

Werkte vijf jaar in de VS als professor en visiting scholar in verschillende businessscholen.

Leidde sinds 2012 de masteropleidingen van Vlerick Business School, volgens de zakenkrant Financial Times de 16de businessschool in Europa, en de beste in de Benelux voor executive education.

Volgde op 1 augustus Philippe Haspeslagh op als decaan van de Vlerick Business School.

Won dit jaar de prestigieuze CMI Management Book of the Year Award met haar boek ‘Customer Innovation’.

Is bestuurder bij de bioscoopgroep Kinepolis en de schuimrubberfabrikant Recticel.

De clash van de ‘old boys’ is niet de enige reden waarom Debruyne niet onder een helder gesternte aantreedt. Ondanks de goede scores in rankings allerhande kreeg de school te maken met financiële problemen. De zware investeringen in rebranding en in de nieuwe campus in Brussel konden aanvankelijk niet rekenen op het Vlerick-legaat. De campus maakte bovendien de internationale opleidingen op in Leuven overbodig. Intussen sputterde ook de motor op de campus in Sint-Petersburg, geteisterd door de Russische roebelcrisis. Daarnaast hebben de MBA-opleidingen van Vlerick last van zware concurrentie van de grotere en bekendere managementscholen in de VS en Frankrijk.

Wat bezielt een professor met een gouden cv - op haar 28ste gaf ze les aan topmanagers van Coca-Cola in de VS – en een bestseller onder de riem, om zich voortaan ook de zakelijke kant Vlerick aan te trekken? ‘Mijn verbondenheid met de school’, antwoordt Debruyne zonder aarzelen. ‘Ik ben hier 20 jaar geleden binnengekomen als een verlegen scheikundig ingenieur en ben afgestudeerd als iemand die haar passie had gevonden: marketing en innovatie.’

U hebt vijf jaar in de VS gewerkt en gewoond. Hoe ‘levenstransformerend’ was dat?
Debruyne: ‘Met een beurs ben ik binnengeraakt op Wharton, toen de beste businessschool ter wereld. Daar ben ik ook professor geworden. Dat was fantastisch: de VS waren en zijn nog steeds het mekka van de marketing. Na Wharton in Philadelphia ben ik in Chicago en Atlanta beland. In Atlanta heb ik zelfs les gegeven aan managers van Coca-Cola in het hoofdwartier van de multinational. Daar ben ik nog fier op. Maar na vijf jaar ben ik teruggekeerd omdat mijn leercurve toch wat afzwakte.’

U hebt een internationaal gelauwerd marketingboek geschreven ‘Customer Innovation’. Wat vinden lezers daarin het grootste inzicht?

Debruyne: ‘Dat klantgerichtheid en innovatie wel degelijk hand in hand gaan. Hoewel dat vaak wordt gezien als tegengesteld. Je kent wel de boutade van Henry Ford: ‘Als ik mijn klanten had gevraagd wat ze hadden gewild, dan hadden ze gezegd: een sneller paard.’ Die redenering klopt niet. Het heeft te maken met hoe je de consument bevraagt en hoe je het antwoord interpreteert. Kijk, (neemt het plastic bekertje dat voor haar staat) stel dat ik jou vraag hoe dit plastic bekertje kan verbeteren. Echt luisteren naar die behoefte zou misschien eerder het besef zijn dat de lucht hier te droog is en dat ik een luchtbevochtiger moet hangen. De echte behoefte van een klant zit vaak verscholen achter de nood die hij uitspreekt. Het heeft dus wel zin om naar hen te luisteren. En daar bestaan welomlijnde technieken voor.’

Staan die technieken niet haaks op de intuïtie, waar bijvoorbeeld Elon Musk op lijkt te drijven?
Debruyne: ‘Ik geloof niet dat iemand slim genoeg is of visie genoeg heeft om op voorhand te weten wat er gaat gebeuren. Als bedrijf moet je gewoon veel experimenteren en aan de slag gaan met de resultaten daarvan. Roberto Goizueta was waanzinnig succesvol en heeft de waarde van Coca-Cola vele malen doen groeien. Maar hij is ook de architect van een van de grootste blunders ooit van het bedrijf: de lancering van de ‘new Coke’, waardoor de klassieke cola plots anders smaakte. ‘You can’t stumble, if you don’t move’, was zijn repliek op die misser. Vrij vertaald: je moet soms gewoon proberen, om te zien of iets werkt of niet. Een andere uitspraak, van Mark Zuckerberg van Facebook, is ‘Done is better than perfect.’

Welk bedrijf combineert volgens u marketing en innovatie mooi?
Debruyne: ‘Chateauform, een keten van hotels in een heel landelijke omgeving, die aangepaste ruimtes aanbiedt voor seminaries. Het bedrijf is opgericht door een businessschoolprofessor, die alle theorieën rond marketing, service management en innovatie in de praktijk wilde brengen. Het bedrijf, met een omzet van 120 miljoen euro, heeft een hele hoge klantentevredenheid. Ze laten zich ook alleen daardoor leiden.’

‘Het is een mooie illustratie van gebruikersinnovatie: nieuwe producten of diensten worden vaak ontwikkeld dankzij ontevreden gebruikers. Het is een belangrijke bron van ondernemerschap. Kijk naar de snowboards van de snowboarder Jake Burton, of de GoPro-actiecamera’s van surfer en avonturier Nick Woodman. Men heeft eens de berekening gemaakt: als je gebruikersinnovaties uitdrukt in een R&D-budget, dan ligt dat hoger dan dat van de corporate innovaties.’

Vindt u het belangrijk dat de nieuwe decaan een vrouw is?
Debruyne: ‘Nee, ook al is het uitzonderlijk. In de top 30 in Europa zijn er twee vrouwelijke decanen - ik ben er één van. Ik mag hopen dat ik op mijn merites gekozen ben. En niet doelbewust als een vrouwelijke decaan.’

Is een vrouwelijke decaan niet mooi meegenomen voor een school die worstelt met het imago van een ‘old boys network’?
Debruyne: (lacht) ‘Die perceptie strookt niet met de realiteit. 72 procent van onze werknemers zijn vrouwen, en je vindt ze op alle niveaus. Wat wel zo is, is dat hoe hoger je in bedrijven opklimt, hoe minder vrouwen je nog tegenkomt. Dat zie ik dagelijks.’

In mijn positie zou het wel heel gek zijn om te klagen over het glazen plafond. Ik heb er geen last van.

Het glazen plafond?
Debruyne: ‘In mijn positie zou het wel heel gek zijn om te klagen over het glazen plafond. Ik heb er geen last van. Ook al heeft elke vrouw daar wel haar verhalen over. Toen ik ooit een rondetafel modereerde kwam een van de deelnemers binnen, schudde mijn mannelijke assistent de hand met de woorden ‘ik kijk uit naar de discussie’, en zei vervolgens, kijkend naar mij: ‘Zulke mooie ogen. En is hier ook koffie?’

Hans Crijns, een oudere collega-prof zei bij uw aantreden: ‘Marion gaat haar leeftijd compenseren met haar intelligentie en gedrevenheid’. Bent u te jong om decaan te zijn?
Debruyne: ‘Dat is een probleem dat zich van dag tot dag oplost - ik word telkens een beetje minder jong. (glimlacht) Ik ga niet beweren dat ik niets bij te leren heb, maar dat geldt ook voor iemand met veel meer jaren op de teller. Ik maak me daar dus geen zorgen over. Het is niet door aan de zijlijn te blijven staan dat je beter voorbereid raakt.’

De kritiek op het ‘old boys network’ ontstond door de ons-kent-ons-sfeer, waarbij bedrijfsleiders in elkaars raden van bestuur zitten.
Debruyne: ‘Gisteren was ik op de raad van bestuur van onze alumni-organisatie. De drijvende kracht daarachter is niet het motto ‘I’ll scratch your back, if you scratch mine’. Dat is niet wat ons bindt. Wel de fijne ervaring die ons heeft gevormd en geraakt. Los daarvan zijn bedrijven op zoek naar diversiteit, en ik kan dat alleen maar aanmoedigen.’

‘Elk bedrijf zou zich moeten afvragen wie de Airbnb in zijn markt wordt’, schreef u ooit. Wie is de disruptor in de wereld van de businessschools?

Debruyne: ‘Die zijn er al. Kijk naar bedrijven als Coursera die gespecialiseerd zijn in MOOC’s (Massive Open Online Courses, interactieve lessenpakketten via het internet, red.). De leercontext is totaal veranderd. Op YouTube kan je vandaag een complete lezing vinden van de strategiegoeroe Michael Porter. Maar je leert niet autorijden via een lezing of een filmpje. Die pure kennisoverdracht is bij ons hooguit 10 procent van de totale leerervaring. De meerwaarde zit in de toepassing van de theorie in de praktijk, via coaching bijvoorbeeld.’

Vlerick heeft twee woelige jaren achter de rug. Is het ergste achter de rug?
Debruyne: ‘Ik denk het wel. Wij moeten het meer dan onze concurrenten in het buitenland, die draaien op giften van alumni en hun lucratieve MBA-opleidingen, hebben van de inkomsten uit executive education, managersopleidingen op maat van bedrijven.’

‘Een van de speerpunten voor de komende jaren is dat we actiever willen worden in Nederland. We zijn volgens Financial Times de eerste businessschool in de Benelux voor managementopleidingen, maar dat is daar nog niet echt doorgedrongen. Een echte campus zal er niet zo snel komen. We smeden liever allianties met andere instellingen, zoals we dat al doen in Peking en Stellenbosch (Zuid-Afrika). Binnenkort starten we op onze campus in Leuven met een gloednieuwe Masteropleiding in Innovation & Entrepreneurship. Die komt bovenop onze MBA, waarmee we al nummer 9 in de wereld zijn op het vlak van ondernemerschap.’

Hoe staat de school er financieel voor?
Debruyne: ‘Ik ben optimistisch. Het jaar is nog niet achter de rug, maar we zijn goed bezig. Op onze campus in Sint-Petersburg is het nog even afwachten tot de inschrijvingen afgesloten zijn. De Russische markt volgen we heel kort op.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud