Hippe quinoa nu ook op Europese velden

Quinoa wordt al 5.000 jaar geteeld op de hoogvlaktes van de Andes. ©BELGAIMAGE

Quinoa, het razend populaire gewas uit Zuid-Amerika, wordt steeds meer in Europa verbouwd. In België blijft het voorlopig bij experimenten, maar de voordelen van het superzaad zijn veelbelovend.

Een paar jaar geleden nog een exotisch zaad uit de natuurwinkel, vandaag een standaard alternatief voor rijst en pasta bij de klaargemaakte slaatjes in de supermarkt. Hebt u nog niet geproefd van de witte en rode zaadjes? De kans is groot dat u ze binnenkort op uw bord krijgt. Koks en foodies zijn dol op quinoa. Het zaad zit boordevol eiwitten, vitaminen en ijzer. Bovendien bevat het gezonde, plantaardige vetten én is het glutenvrij. Ook het feit dat het merendeel van de quinoa biologisch geteeld wordt door kleine, arme boeren op de Boliviaanse hoogvlaktes doet het imago deugd.

Quinoa is niet nieuw. Het gewas wordt al 5.000 jaar geteeld op de hoogvlaktes van de Andes. Het koude klimaat, de schrale grond en de felle zon zijn ideale omstandigheden voor het gewas. Maar de hype rond quinoa is wel nieuw. De vraag steeg exponentieel. De productie in Bolivia - de grootste producent - verveertigvoudigde sinds 2000 tot 58.000 ton (2012), waarvan ruim 26.000 ton wordt geëxporteerd. Ook Peru en Ecuador sprongen op de kar, maar zelfs dan nog slagen ze er niet in te voldoen aan de vraag. Gevolg: hoge prijzen. Een ton quinoa is vandaag ruim 3.000 dollar waard, drie keer meer dan vijf jaar geleden. En dat maakt het gewas ook voor Europese boeren interessant.

‘We zijn al in de jaren 90 beginnen te experimenteren met quinoa’, zegt Robert van Loo, onderzoeker van de Nederlandse Universiteit van Wageningen. ‘Maar de planten rijpten niet volledig in ons klimaat.’ De onderzoekers slaagden er uiteindelijk in om door kruisingen drie rassen te creëren die wél gedijen in een West-Europees klimaat. ‘De zaden zijn bovendien minder bitter dan hun Boliviaanse broertjes, waardoor de schil niet langer verwijderd moet worden, anders een dure aangelegenheid’, zegt van Loo.

De universiteit commercialiseert de rassen sinds 2007, maar de echte doorbraak kwam er nog maar onlangs, door de stijgende prijzen. ‘Intussen staat er 1.200 hectare quinoa in Frankrijk en de eerste 30 hectare in Nederland’, zegt van Loo.

Drie vragen over quinoa

1. Wat is quinoa? Quinoa is van oorsprong een Zuid-Amerikaanse plant. Hij wordt al ruim 5.000 jaar geteeld op de Altiplano, de hoogvlaktes van de Andes in Bolivia en Peru. De naam komt van Quechua, de taal van de Inca’s, en betekent ‘supergraan’. De vruchten van de plant zijn eigenlijk zaden, maar het lijkt sterk op granen.

2. Waarom is het gewas plots populair? Onderzoek toont aan dat quinoa erg gezond is: alle essentiële aminozuren zijn aanwezig in een voor de mens perfecte balans, het bevat minder zetmeel dan rijst of pasta, het is rijk aan vitamines B2 & E, het bevat gezonde plantaardige vetten, het is glutenvrij. Met de trend naar gezonder en meer biologisch eten groeit ook de vraag naar quinoa. 2013 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Jaar van de Quinoa.

3. Hoe eet je quinoa? Als vervanger voor pasta, rijst of couscous. Afhankelijk van de soort moeten de gedroogde zaden zo’n 10 à 15 minuten koken in water. Er bestaan vlokken (voor ontbijt) en meel (voor brood en gebak).

 

Ook de Belgen speelden even met het idee van quinoa-oogst. Tien jaar geleden voerde het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) testen uit met het gewas. ‘Het was bedoeld als veevoeder’, herinnert gewasexpert Alex De Vliegher zich. Maar het ILVO was en is niet op de hoogte van de vorderingen in Nederland. ‘De Boliviaanse planten rijpten niet, dus we hadden geen zaad. Het project is afgevoerd.’ De Vliegher heeft geen weet van nieuwe Belgische initiatieven. ‘Maar het kan wel interessant zijn. De zaden zijn inderdaad heel geschikt voor menselijke consumptie.’

Ook de Boerenbond heeft nog geen weet van Vlaamse quinoavelden. ‘Het is mogelijk dat er al landbouwers experimenteren met het gewas, maar dan zijn het wel erg kleine oppervlaktes, want quinoa staat nog niet vermeld in de statistieken van de overheid’, zegt woordvoerster Anne-Marie Vangeenberghe.

‘Typisch Belgisch’, zegt Patrick De Ceuster van Wervel, Werkgroep voor Rechtvaardige en Verantwoorde Landbouw. ‘Hier kijkt de landbouwsector liever eerst naar de uitkomst van innovaties in de buurlanden voor ze zelf op de kar springt.’ De Ceuster noemt de komst van het gewas wel veelbelovend. ‘Onze bodem is in toenemende mate aan het mineraliseren. En quinoa groeit goed op armere gronden. Het kan dus een goede keuze zijn voor wie op zoek is naar een andere teelt.’

Toch is niet iedereen onverdeeld positief.‘Ik heb veel veelbelovende gewassen zien passeren’, waarschuwt De Vliegher. ‘Alles hangt af van het rendement. Als het economisch saldo per hectare niet hoog genoeg ligt, zullen niet veel boeren overschakelen. Gronden, teeltwijze en machinepark aanpassen, dat vraagt grote investeringen. Daar moet een opbrengstzekerheid tegenover staan. Maar het kan. Ik ben alvast benieuwd.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud