Advertentie
Advertentie
interview

‘Ik blijf liefst met de voeten op de grond'

Vestager breit wel eens een olifantje, zoals deze met een Twitter-logo erop. ©Laurie Dieffembacq

Bang is ze niet, zelfs niet van Google en Gazprom. Het eerste gesprek van een Belgische krant met de nieuwe ‘power woman’ van de Europese Commissie Margrethe Vestager.

Haar Deense, wat informele flair is ze in het Berlaymont-gebouw in Brussel nog niet kwijtgeraakt. Margrethe Vestager komt ons persoonlijk ophalen voor het interview. Ze praat vrij en vrank en zwaait ons zelf weer uit, zonder woordvoerder of andere pottenkijker.

U zou model gestaan hebben voor Birgitte Nyborg, de toppolitica in de populaire Deense serie ‘Borgen’.
Margrethe Vestager: ‘Er is een gelijkenis. De partij waartoe Birgitte Nyborg behoort, staat zeer dicht bij mijn sociaal-liberale partij. Ze krijgt met heel wat uitdagende situaties te maken en haar man geeft les. Ik vind ook dat ‘Borgen’ een heel accuraat beeld geeft van de Deense politiek. Hoewel de makers wel met de fastforwardtoets over de saaie elementen gaan, hadden we als Deense politici vaak het gevoel: hoe weten die scriptschrijvers dit allemaal?’

Een trailer voor 'Borgen', de Deense serie waarvan het hoofdpersonage Birgitte Nyborg gebaseerd zou zijn op Vestager.

De nauwe relaties tussen pers en politiek in ‘Borgen’, kloppen die ook?
Vestager: ‘Het dagelijks leven is veel vervelender en kent minder conflicten, maar de serie reflecteert wel de werkrelaties. Dat is ook een van de redenen waarom ze zo massaal veel aandacht krijgt. Toen ik minister van Financiën was, kreeg ik van mijn Europese collega’s meermaals het verslag van welke aflevering ze hadden gezien.’

‘Borgen’ zet de hoofdrolspeelster Birgitte Nyborg neer op de top van haar carrière. Hoe bevalt uw nieuwe Europese job?
Vestager: ‘Ik heb nooit mijn carrière gepland, maar ik heb een grote zwakte: ik kan moeilijk neen zeggen. Als de uitdaging mij groot genoeg is, zeg ik ja.’

Google en Gazprom

U bent nu zes maanden eurocommissaris voor het Concurrentiebeleid. U erfde dossiers als Google en Gazprom van uw voorganger. Pakt u het anders aan?
Vestager: ‘Toen ik in Denemarken partijleider werd, vroeg iedereen me ook wat ik anders zou doen. Ik antwoordde toen: mijn doel is niet verschillend te zijn van mijn voorganger, wel deze job goed te doen. Maar ik leg ook hier mijn eigen klemtonen. Transparantie en openheid zijn belangrijk voor mij, net als een eerlijk speelveld. Handhaving van concurrentieregels is: gelijke behandeling, iedereen een eerlijke zeg geven in welke situatie ook, ongeacht gewicht of nationaliteit. Eigenlijk toont mijn taken-pakket zeer concreet de Europese waarden.’

Margrethe Vestager

Geboren in 1968, drie kinderen.

Was partijleider van de Deense links-liberalen. Sinds 2011 was ze minister van Financiën.

Sinds november 2014 eurocommissaris voor Concurrentie.

De voorbije vier weken stelde ze Google in gebreke voor het beperken van de concurrentie en zei ze Gazprom de wacht aan. Ook opende ze een onderzoek naar onder meer de Belgische maatregelen om een stroomtekort te voorkomen. En deze week stelde ze een onderzoek in naar de hinderpalen voor elektronische handel. Die doortastendheid leverde haar het imago op van ‘koningin van Europa. In een vals Twitter-account wordt ze voorgesteld als ‘warrior’.

Is het een bewuste keuze om een prioriteit te maken van die ‘grote’ zaken?
Vestager: ‘De Europese Commissie moet aan de ene kant een neutrale en gelijke toepassing van de wet garanderen, maar aan de andere kant moet ze wel prioriteiten stellen. Ik vond het belangrijk om die prominente zaken naar de voorgrond te trekken: Google in de vingers te krijgen, me in te werken in de gasmarkt en de werking ervan. Ik heb daar de eerste zes maanden veel tijd in gestoken, niet alleen om de feiten op te frissen, maar ook om manieren te vinden om de zaak vooruit te helpen. Al was het uit respect voor de vele klachten over beide bedrijven.’

U bent meer dan uw voorganger bereid sancties te treffen, ook tegen mastodonten als Google.
Vestager: ‘Ik deins er niet voor terug om alle instrumenten in mijn gereedschapskist te gebruiken, dat is juist. Elke zaak is verschillend: andere mensen, andere sectoren, andere manieren van werken, een ander tempo. We moeten bij elke zaak zien hoe we het beste resultaat kunnen boeken. We mogen niet enkel vertrouwen op een schikking, we moeten ook bereid zijn naar het Europees Hof van Justitie te stappen.’

Amper 7 procent van de kmo’s kijkt over de grens. Terwijl je met een Engelse website makkelijk en met weinig kosten je klantenkring kan verruimen.
Margrethe Vestager
Eurocommissaris voor concurrentie

Zijn de Googles in deze wereld niet te groot geworden en dus te weinig ingetoomd door concurrentiewetgeving?
Vestager: ‘Nee, ze leveren gewoon producten die consumenten graag hebben. Ik praat thuis niet vaak over het werk, maar ik heb mijn dochters wel eens gevraagd: willen jullie de nationaliteit van Google hebben? Waarop zij antwoordden: nee, waarom zouden we? Wat hen aantrekt, is het product. Een bedrijf als Google slaagt erin een de facto monopolie te hebben in veel Europese landen: 95 procent van alle zoekopdrachten gebeurt door één zoekmachine. Dat is een enorm succes voor dat bedrijf.’

Hoe moeilijk is het onderhandelen met de mensen van Gazprom?
Vestager: ‘Het is erg zakelijk en dat verwondert me niet. Gazprom is een professioneel bedrijf met vestigingen overal in Europa. Het pakt die onderhandelingen met de Europese Commissie dan ook zeer professioneel aan.’

Moskou dreigt er een politieke zaak van te maken. Hoe bedreigend vindt u dat?
Vestager: ‘Het is jammer genoeg niet ongewoon dat bedrijven of regeringen het oneens zijn met ons. Bedrijven die fuseren, willen vooruit. Een kartel hoopt nooit betrapt te worden. Regeringen krijgen liever geen vragen over staatssteun die niet gemeld is of die niet in overeenstemming is met de Europese verdragen. Er zitten dus onvermijdelijk conflicten ingebakken in het werk dat ik doe.’

Ik heb een grote zwakte: ik kan niet nee zeggen.
Marghhrete Vestager

Onbegrip hoort bij de job?
Vestager: ‘Ja, maar ik ondervind wel brede steun en respect voor het principe van handhaving van de Europese concurrentieregels. De hoeksteen van de Europese Unie is de interne markt. Om die open en concurrentieel te houden, moeten de concurrentieregels gehandhaafd worden. Iemand moet het werk doen. Wie nu met mij te doen krijgt, denkt: volgende keer is mijn buur misschien aan de beurt en dan wil ik ook dat de concurrentieregels worden nageleefd en dat erop wordt toegezien.’

U begon deze week ook een sectoronderzoek naar elektronische handel.
Vestager: ‘Het verrast me dat ongeveer de helft van de Europeanen in 2014 wel elektronisch aankopen doet, maar slechts 15 procent goederen of diensten via het internet in een andere lidstaat koopt . Bij kmo’s is dat amper 7 procent. Dat is vreemd. Het is niet zo’n grote inspanning om een Engelse webpagina te maken en zo je klantenkring te verruimen. De kosten zijn miniem, vergeleken met de fysieke aanwezigheid in een ander land, waar je een locatie en werknemers moet betalen. We willen nu te weten komen wat de barrières zijn.’

Elephant in the room

Hoe staat het met uw onderzoek naar fiscale rulings, afspraken van bedrijven met de fiscus, in alle lidstaten van de Europese Unie?
Vestager: ‘Er zijn landen die de informatie daarover maar mondjesmaat doorgeven. Soms is het voor een lidstaat moeilijk om aan die informatie te geraken. Ik spreek uit ondervinding. De Europese Commissie heeft een eigen papieren archief van alle oude zaken in Zaventem. Mijn medewerkers hebben die dossiers helemaal moeten doorploegen om een duidelijk beeld te krijgen van de toestand en de houding van de Commissie in het verleden. Dat kost tijd, maar het is mijn taak erop toe te zien dat het gebeurt. Ook de laatste lidstaat moet aan boord zijn. We moeten dus de vijs aandraaien bij de lidstaten. We hebben die informatie nodig en we hebben er al lang geleden om gevraagd.’

Voor eurocommissaris Margrethe Vestager zijn prominente zaken als Google of Gazprom een prioriteit. ©Laurie Dieffembacq

U woont nu zes maanden in België. Al ideeën opgedaan voor EU-inspecties, naar onze chocolade bijvoorbeeld?
Vestager (lacht): ‘Nee, ik ben hier graag. Ik ben altijd onder de indruk van hoeveel je in de supermarkt in je karretje kan laden voor toch heel weinig geld. Het is hier veel goedkoper dan in Denemarken. Je hebt hier als consument ook een erg brede keuze.’

In Denemarken ging u met de fiets naar het parlement. Sport u in Brussel?
Vestager: ‘Hier loop ik, zo’n vier, vijf keer per week. Het voordeel van joggen is dat je gewoon de deur moet buitenstappen. ’s Morgens heb je de stad bijna voor jou alleen, op de trams en andere joggers na, natuurlijk.’

Er is een Twitter-account die u afbeeldt als een onverschrokken strijdster.
Vestager: ‘Die vind ik leuk. Je hoeft jezelf niet te serieus te nemen. Anders denk je dat de macht jou toekomt. Velen maken die fout. Terwijl je die bevoegdheid enkel tijdelijk toegewezen krijgt. Ik vind het goed als men de draak steekt met mij of me met mijn voeten op de grond houdt.’

Maar u bent wel een van de machtigste vrouwen van Europa.
Vestager: ‘Ja maar ik blijf graag met mijn voetjes op de grond. Down to earth, daar voel ik me goed.’

Er is kritiek op het feit dat u erg vaak in Denemarken bent.
Vestager: ‘Wel, dat is onderdeel van mijn job. Ik vuur er het publieke debat aan met speeches en rondetafels. Ik ben een interface voor mijn vroegere collega’s in het Deense parlement en de regering, zodat ze uit eerste hand weten wat er in Brussel gebeurt. Ik vind het dus belangrijk aanwezig te zijn in eigen land, vanuit democratisch oogpunt.’

Aan het einde van het gesprek merken we op dat nergens in het ruime kantoor een van haar beruchte gebreide olifanten staat. Nog voor we uitgesproken zijn, diept Vestager uit haar handtas trots een zakje op met - jawel - een breiwerk.

Vestager: ‘Deze olifant krijgt een Twittervogeltje op de borst. Vroeger breide ik tijdens ministerraden, nu is dat beperkt tot lange seminaries en vliegtuigreizen. Het patroon is trouwens ook te ingewikkeld.’

Houdt u dan niet van ‘elephants in the room’?
Vestager: ‘Ik heb geen olifanten in huis. Ik geef ze allemaal weg. Ooit haalde een van mijn breiwerken bij een liefdadigheidstombola van de Deense kerk in New York 2.800 dollar. Een hoge opbrengst, dankzij die elephant in the room.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud