'Lam Gods', het schandaalstuk dat er geen is

©Michiel Devijver

Regisseur Milo Rau is met zachte tred het NTGent binnengestapt. Geen teruggekeerde Syriëstrijders of geslachte schapen op scène. Maar wat wil hij ons vertellen met zijn theatrale reconstructie van het Lam Gods?

‘En kunnen jullie dan nu de liefde bedrijven?’ Een naakte Adam en Eva, gespeeld door twee gewone Gentenaren, staan uit hun stoel op en gaan in kleermakershouding op het voorpodium zitten. Een groepje kinderen schuift dichterbij op commando van acteur Frank Focketeyn. Adam en Eva glijden op hun beurt naar elkaar toe en beginnen te vrijen. Kinderen naar een minnekozend koppel laten kijken, lijkt provocatief en pornografisch. Maar hier is het dat niet. Het is een mooi, teder beeld. Vooraf was veel te doen over de vrijscène. Onterecht, dus.

©Michiel Devijver

 Een halfjaar geleden was het kot ook te klein toen het NTGent een zoekertje plaatste met de oproep aan teruggekeerde Syriëstrijders zich te melden voor de re-enactment van het Lam Gods. Was dat wel volgens de wet? Er staat geen moderne kruisvaarder op het podium. Regisseur Milo Rau omzeilde het probleem met een videogetuigenis van een onherkenbaar gemaakte ‘martelaar van de 21ste eeuw’ en eentje van een moeder van een jongeman die in 2013 naar Syrië vertrokken was in naam van de islam.

De moeder leest op het podium voor uit een handgeschreven afscheidsbrief van haar zoon, die ze enkele dagen na zijn vertrek naar Syrië in de brievenbus vond. Dat deed ze zaterdagavond voor het laatst. Zondag trok de vrouw zich terug omdat ze de negatieve reacties uit de moslimwereld beu was. Haar getuigenis zal enkel nog op band te horen zijn. Dat is jammer, want het was een van de hoogtepunten van de voorstelling.

Het is weleens zoeken naar de relevantie van sommige verhalen.

Tot zover de controverse rond de binnenkomer van de Zwitserse theatermaker Milo Rau (41) in Gent. ‘Lam Gods’ is geen schandaal- of spektakelstuk. Het is een beheerste en bijwijlen touchante voorstelling over het leven, de dood, geloof en tragedie. Rau wil theater maken voor, maar ook mét het volk. ‘Theater van het reële’, noemt hij het zelf. In het beroemde altaarstuk van de gebroeders van Eyck zag hij een spiegelbeeld van die theatervisie: het is realistisch en documentair, en toch volks en gewoon. Op de twaalf panelen staan naast goden, engelen en edellieden ook gewone mensen afgebeeld.

Die laatsten krijgen het woord in deze voorstelling. Twee spelers zijn professionele acteurs, de rest is gewoon op auditie gekomen. Allen vertellen ze op scène over hun afkomst en hun leven, over in wie van de afgebeelde mensen op het schilderij ze zich herkennen. Dat werkt echter niet altijd. Het is zoeken naar de relevantie van sommige verhalen. Zoals dat van een hoogzwanger koppel dat zijn onderwaterbevalling liet filmen. Het verslag op scène van de vader was vertederend en grappig, maar wat wil men ons hier mee vertellen?

Scheerbeurt

Die vrijblijvendheid stoorde ook in de slachtscène waarover vooraf zoveel te doen was. In het centrale paneel wordt het Lam Gods geofferd. Ging er echt een schaap worden geslacht in de schouwburg? Nee dus. Even leek het alsof de gecaste Gentse herder zijn schaap live zou doden, maar hij koos voor een scheerbeurt. Parallel was in een video te zien hoe een ander lam in een slachthuis tot bloedens toe om het leven werd gebracht. Een gemakkelijkheidsoplossing die bij ons de bedenking opriep: als je het niet live durft te tonen uit schrik voor parlementaire vragen, toon het dan helemaal niet.

Milo Rau is een van de interessantste theatermakers van vandaag. Zijn re-enactment van het Lam Gods is theater zoals u het in Vlaanderen nog maar zelden zag. Maar wie vertrouwd is met het dappere, maatschappelijk geëngageerde werk van de Zwitser, had iets meer durf en diepgang verwacht.

Tot 20 oktober in het NTGent

Lees verder

Advertentie
Advertentie