opinie

Mevrouw Homans, ook Vlaamse intercommunales lijden aan de ‘Waalse ziekte'

Burgemeester Glabbeek

Door het Publifin-schandaal in Wallonië staat het probleem van de intercommunales eindelijk hoog op de agenda en ontdekten de Vlamingen waarom politici zo tuk zijn op intercommunales. Maar als minister Homans denkt dat dat louter een Waals probleem is, vergist ze zich.

Door Peter Reekmans, burgemeester van Glabbeek, gewezen volksvertegenwoordiger en LDD-fractievoorzitter in het Vlaams Parlement. Auteur van ‘Dorpsstraat-Wetstraat’ (2016)

Vlaamse politici stonden over de Publifin-affaire de voorbije weken in de rij om in de pers hun collega’s en hun ‘Waalse ziekte’ met de vinger te wijzen. Wat een sjoemelaars toch die Walen, klonk het bijna unisono.

Maar op een ogenblik dat de socialisten eerlijk durven toe te geven dat de werking van de intercommunales niet meer van deze tijd is en zelfs Louis Tobback mijn mening deelt dat ze niet langer mogen worden geleid door politici zonder expertise, neemt uitgerekend de N-VA, die anders geen kans laat voorbijgaan in haar strijd tegen de ‘Waalse ziekte’, de verdediging van de intercommunales op zich.

Weet de minister dan niet dat Aspiravi, waarvan enkele intercommunales, 96 gemeenten en zelfs de Vlaamse Energieholding aandeelhouder zijn, windmolenparken bouwt in Curaçao ?

Schandalen zoals in Wallonië kunnen niet in Vlaanderen, zei Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans in het VRT-programma ‘De Zevende Dag’. Hier verhindert regelgeving zulke wantoestanden, terwijl in Wallonië nog wetgeving van de jaren 80 van kracht is, stelde ze. Mevrouw de minister, ook de Vlaamse intercommunales zijn wel degelijk besmet met de ‘Waalse ziekte’.

Dat bewijzen de talrijke mandatenkampioenen onder de Vlaamse politici die jaarlijks in de cumullijstjes opduiken met meerdere mandaten in intercommunales. Politici die bovenop hun wedde als lokaal mandataris of parlementslid jaarlijks enkele duizenden en zelfs tienduizenden euro’s aan zitpenningen extra verdienen om maandelijks gewoon enkele minuten aanwezig te zijn op een vergadering van een intercommunale, kan je bezwaarlijk gezond beleid noemen.

©Baert Marc

Het beperken van de presentiegelden tot 205 euro per vergadering in de bestuursorganen van de talrijke intercommunales, opgenomen in het decreet van 2001, wordt vandaag door talrijke politici in Vlaanderen handig omzeild. Men maakte naast de mandaten in de raden van bestuur gewoon meerdere postjes in directiecomités en sectorcomités tot allerlei adviescomités, met zitpenningen waar politici trouwens minder op belast worden dan op hun politiek hoofdmandaat.

Excessen

Feiten zoals de aankoop van de krant L’Avenir door de intercommunale Publifin kom je niet tegen in Vlaanderen, vertelde Homans. Intercommunales in Vlaanderen houden zich enkel bezig met intergemeentelijke samenwerking, ging ze verder. Excessen zoals bij de Walen, die kranten opkopen, kunnen in Vlaanderen absoluut niet. Weet de minister dan niet dat bijvoorbeeld Aspiravi, waarvan enkele intercommunales, 96 gemeenten en zelfs de Vlaamse Energieholding aandeelhouder zijn, vandaag ook windmolenparken bouwt in Curaçao ?

Homans' voorganger, toenmalig Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Geert Bourgeois (N-VA), pakte al in 2011 uit met een witboek voor een interne staatshervorming die een einde moest maken aan de ‘bestuurlijke verrommeling’

Minister Homans kondigde ook aan dat ze fusies van intercommunales op streekniveau gaat onderzoeken en dat ze al een studie bestelde om intercommunales efficiënter te maken. Bizar, want haar voorganger, toenmalig Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Geert Bourgeois (N-VA), pakte al in 2011 uit met een witboek voor een interne staatshervorming die een einde moest maken aan de ‘bestuurlijke verrommeling’. Eén Vlaamse overheid, vijf provincies, 308 steden en gemeenten en honderden intermediaire structuren (intercommunales, gemeentelijke projectverenigingen, publieke bedrijven enzovoort) liepen elkaar voor de voeten, klonk het toen.

De provincies overleefden de slag om het witboek. Wel werd erkend dat gemeenten nu in verschillende intercommunales zetelen, maar niet over de bestuurlijke capaciteiten beschikken om dat goed te doen. Er kwam een regioscreening, waarvoor de Vlaamse Adviesraad voor Bestuurszaken 24 regio’s afbakende. Die regio's zouden een nieuw kader voor de samenwerking tussen steden en gemeenten moeten vormen, dat in de plaats komt van de huidige intergemeentelijke netwerken.

In de praktijk is er nog niets veranderd. Niks meer van gehoord, en het enige wat de opvolgster en partijgenote van Bourgeois dus aankondigt is… opnieuw een studie.

Zitpenningen

Een gebrek aan ethiek in de politiek is niet enkel een Waalse ziekte, maar een Belgische ziekte uit de jaren 80 die ook in Vlaanderen nooit genezen werd. Zolang politieke partijen de intercommunales blijven gebruiken om politici als troostprijs een postje te geven, ze als instrument blijven hanteren om in het geniep de gemeentebelastingen te verhogen en via allerlei constructies uitgaven buiten de gemeentebegrotingen te houden, helpt geen enkel medicijn.

De oplossing voor de zitpenningen is nochtans heel eenvoudig. Deel niet langer de mandaten in de raden van bestuur van intercommunales uit als troostprijs aan gemeenteraadsleden, maar breng vakschepenen rond de tafel voor de intergemeentelijke samenwerking

De oplossing voor de zitpenningen is nochtans heel eenvoudig. Deel niet langer de mandaten in de raden van bestuur van intercommunales uit als troostprijs aan gemeenteraadsleden, maar breng vakschepenen rond de tafel voor de intergemeentelijke samenwerking. In een afvalintercommunale komt dan de schepen van Afval uit elke deelnemende gemeente aan tafel te zitten, in een crematoriumintercommunale de schepen van Begraafplaatsen.

Omdat schepenen al een loon ontvangen, kunnen ineens ook de zitpenningen afgeschaft worden, en krijg je tenminste weer expertise aan tafel. Bij mijn aantreden als burgemeester zette ik dit voorstel in mijn eigen gemeente wel in de praktijk om: we verdeelden de mandaten in de intercommunales op basis van expertise en schepenbevoegdheden.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud