Advertentie

Moddervulkaan bedreigt 40.000 Indonesiërs

©BELGAIMAGE

Een ondergrondse moddervulkaan dreigt 40.000 inwoners van het Oost-Javaanse district Sidoardjo uit hun huizen te verjagen. Het gasbedrijf van Indonesiës machtigste politicus Aburizal Bakrie voerde er een mislukte boring uit, maar ontkent iedere verantwoordelijkheid.

Sulastri (37) kijkt gespannen naar de dijk op loopafstand van haar woning, waarachter grote gaswolken uit de ondergrondse moddervulkaan opstijgen. Ze moest al drie keer vluchten voor de hete, stinkende blubber die haar dorp Gempolsari binnenstroomde. Nadat de gaten in de dijk waren gerepareerd kon ze weer naar huis, maar de meeste woningen in haar straatje zijn al in de smurrie verzonken.

Ze is bijna niet te verstaan door het gierende geluid van bulldozers die haastig een dam achter haar huis aanleggen. Als de dijk breekt, staat opnieuw het leven van 40.000 mensen op het spel. Twaalf dorpen raakten bij de eerste grote vulkaanuitbarsting in 2006 geheel bedolven onder metersdikke modderlagen.

De meeste bewoners ontsnapten ternauwernood. In de hele buurt hangt de stank van rotte eieren. Sulastri’s echtgenoot heeft longoedeem, veroorzaakt door de vrijkomende zwaveldioxide. Haar kinderen klagen over jeuk en brandende ogen. Waar ooit de dorpen stonden, ligt nu een grauwe modderzee.

Op de dijk eromheen vertelt Rere, woordvoerder van de milieubeweging Wahli, dat de Indonesische olie- en gasmaatschappij Lapindo verantwoordelijk is. Op 29 mei 2006 hield het bedrijf er een proefboring naar gas. Op bijna 3 kilometer diepte spoot plotseling modder naar boven. De smurrie verspreidde zich in snel tempo over een gebied van bijna 800 hectare. De eerste weken produceerde de vulkaan dagelijks 50.000 m3 blubber. Nu is dat teruggebracht tot 10.000 m3.

Standbeelden ter herdenking van slachtoffers van eerdere modderstromen. ©Wilma Vandermaten

De discussie over wie verantwoordelijk is voor de ecologische ramp ontstak meteen in alle hevigheid. Lapindo beweerde dat een aardbeving in Jogjakarta twee dagen eerder de modderuitbarsting veroorzaakte. Wahli concludeerde dat Lapindo zich tijdens het boren niet aan de veiligheidsvoorschriften hield. De wanden van de boorput waren niet verstevigd. Internationale experts steunen de Indonesische milieuorganisatie, maar voor de rechter verloor Wahli.

‘Ook het hoogste gerechtshof concludeerde dat de ramp een natuurlijke oorzaak had’, vertelt Rere. ‘De zaak stinkt. Lapindo is een onderdeel van het miljardenbedrijf van Aburizal Bakrie, de machtigste politicus van Indonesië. Niemand durft hem aan te pakken.’ De uitspraak van de rechter leidde tot woedende demonstraties. Met nieuwe verkiezingen voor de deur beloofde Bakrie iedere bewoner te compenseren. Niet omdat hij verantwoordelijk was., maar omdat zijn moeder hem op haar sterfbed had gevraagd ‘de arme drommels te helpen’.

De verkiezingen zijn al lang voorbij. Bakrie beweert dat hij wegens de wereldwijde financiële crisis niet over voldoende cash beschikt. Het opruimen van de modder kost 1 miljard dollar (875 miljoen euro). De schadevergoeding voor de bewoners wordt op nog eens 1 miljard dollar geschat. De vorige regering onder president Susilo Bambang Yudhoyono durfde Bakrie niet te dwingen, omdat hij diens politieke steun nodig had.

Ravage na modderstromen in Indonesië. ©Wilma Vandermaten

Een staatsfonds keerde willekeurig enkele slachtoffers wat geld uit. ‘Ik kreeg 2 miljoen roepia’s (140 euro)’, zegt de gedupeerde Harwanti. ‘Het geld waren we kwijt aan de medische kosten voor mijn man. Hij stierf aan kanker.’ Ze heeft geen huis meer en woont bij familie. Met haar bromfiets verdient ze wat geld door nieuwsgierige toeristen over de dijk te rijden.

De nieuwe president, Joko Widodo, heeft met zijn minderheidsregering net zo goed de politieke steun van Bakrie nodig. Maar hij wil dat er na negen jaar een oplossing komt. Hij heeft Lapindo een lening van 1 miljard dollar aangeboden om de slachtoffers te compenseren. In het dorp Gempolsari lachen ze cynisch. Niemand vertrouwt Bakrie. Sulastri wil het liefst zo snel mogelijk verhuizen. Ze heeft geen geld. ‘We bidden opdat de vulkaan weer gaat slapen.’ Maar dat kan nog wel even duren. Volgens vulkanologen bestaat de kans dat het ‘moddermonster’ nog tachtig jaar blijft spuiten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud