Advertentie
reportage

Pools partizanenleger herleeft

©ekke overbeek

Polen wil zijn partizanentraditie nieuw leven inblazen. Naast het beroepsleger moeten ook militair geschoolde vrijwilligers huis en haard verdedigen in geval van een militair conflict. De oorlog in buurland Oekraïne wakkert de interesse aan.

De Armia Krajowa (AK), het partizanenleger dat tijdens de Tweede Wereldoorlog vocht tegen Duitsers, Oekraïners en Sovjets, is een nationale mythe in Polen. Het symbool van Polska Walczaca (‘het strijdende Polen’), PW in de vorm van een anker, siert autobumpers, vlaggen, graffitimuren, T-shirts en een schier oneindige hoeveelheid publicaties over de oorlog. Paramilitaire organisaties willen het partizanenleger nu in volle glorie doen herleven. Ze begonnen vorig jaar de actie ‘Laten we de AK heroprichten’. ‘Door de situatie in Oekraïne is er meer belangstelling dan ooit voor onze activiteiten’, zegt Marcin Waszczuk, de chef van de schuttersbond Strzelec OSW, een van de drijvende krachten achter het initiatief.

Dat elke schutter een andere uitrusting heeft is het minste probleem. Het belangrijkste is dat alle groepen dezelfde procedures hanteren.
Leszek Słowicki

Waszczuks plannen zijn ambitieus. Strzelec telt nu ongeveer 5.000 leden die zelden of nooit met echte wapens oefenen. Over een jaar moeten dat er 112.000 zijn, getraind met echt wapentuig. En dat is nog maar de eerste stap. ‘Over een jaar kunnen we ook twee keer zoveel mensen opleiden’, zegt Waszczuk vol overtuiging. Een kwart miljoen soldaten dus, ongeveer twee keer zoveel als het reguliere Poolse leger er telt.

Sinds kort wordt de actie officieel ondersteund door het Poolse ministerie van Defensie. ‘We willen het potentieel benutten van mensen met een patriottische houding’, verklaarde legergeneraal Bogusław Pacek, de pas benoemde coördinator voor ‘burgerdefensie-initiatieven’.

Geen uniform

In Warschau oefenen de schutters bij de oude kazernes van Rembertów. Als om klokslag tien uur het appel wordt afgekondigd, staan zo’n dertig jonge mannen en twee jonge vrouwen strak in het gelid. Elke schutter heeft een andere uitrusting. ‘Dat is het minste probleem’, zegt Leszek Słowicki, die zijn kleumende rekruten inspecteert. ‘Het belangrijkste is dat alle groepen dezelfde procedures hanteren.’

Met zijn kleine postuur en armetierige petje oogt Slowicki niet als een veteraan van de Poolse elite-eenheid GROM. Maar schijn bedriegt: ‘Drie missies in Irak, vier in Afghanistan.’ Voor expedities in het buitenland is het Poolse beroepsleger volgens hem goed uitgerust. ‘Maar niet om het eigen land te verdedigen. Wie had een jaar geleden gedacht dat zo dicht bij Polen een gewapend conflict zou uitbreken?’ Hij looft de voordelen van lokale zelfverdedigers. Ze zijn altijd ter plekke en kosten de staat vrijwel niets. Maar hij is sceptisch over het plan om binnen een jaar even groot of zelfs groter te zijn dan het reguliere leger. ‘Tot nu toe werden we stiefmoederlijk behandeld door het ministerie van Defensie. Er wordt ons veel beloofd, maar wachten af wat daarvan komt.’

Even later wordt duidelijk wat Slowicki bedoelt. De poort van de militaire schietbaan blijft gesloten voor het schutterspeloton. Informele connecties lopen stuk op officiële procedures. Dan maar naar het bos. Een kwartiertje later staan de partizanen in spe opgesteld tussen de duinen en kruipdennen. ‘Neem de schiethouding aan!’ Twaalf verschillend uitgedoste soldaten maken twaalf verschillende bewegingen. ‘Ik zie het wel, iedere groep heeft zijn eigen regels. Dat moet veranderen.’ Echte geweren zijn nog niet aan de orde. Eerst moeten de veiligheidsregels erin gehamerd worden. ‘Laden altijd met de loop gericht naar de grond!’

©ekke overbeek

Het gezwaai met replica’s mag dan kinderspel lijken, het is de deelnemers bittere ernst. Wat ze tekort komen aan wapentuig, compenseren ze met motivatie. Strzelec staat bol van discipline, nationale romantiek en vaderlandsliefde. Maar Slowicki benadrukt dat het niet alleen gaat om militaire oefeningen.

‘Wij voeden de jeugd op in patriottische geest tot modelburgers’, benadrukt ook Maciej Bartoszewski. In het dagelijkse leven is hij politieagent, in zijn vrije tijd schutter bij Strzelec. Dat betekent geen drugs, geen overmatig alcoholgebruik, niet vloeken, respect voor ouderen, goed je best doen op school en voor alles vaderlandsliefde. ‘Je kan nog zo’n modern leger hebben, zonder strijdlust sta je nergens.’

Decadentie

Het stadje Świdnik, zo’n 60 kilometer van de grens met Oekraïne, haalde het landelijke nieuws als eerste gemeente waar de burgemeester paramilitaire organisaties een semi-officiële status verleende. Burgemeester Waldemar Jakson is zelf ook lid van Strzelec. Polen is volgens de burgemeester ‘een vooruitgeschoven bastion van het Westen’. Maar dat Westen is ten prooi gevallen aan ‘decadentie’ en ‘consumptionisme’. ‘Europa is veroordeeld tot de ondergang, want het houdt zijn belangrijkste deugd niet in ere: liefde voor het vaderland.’

©ekke overbeek

Maar er is hoop: de jeugd, aldus de burgemeester. ‘Ik ben nog van de generatie die tegen het communisme streed. Toen kwam een generatie die zich blind staarde op Europa. Nu groeit een nieuwe op, die geen complexen meer heeft en de Poolse geschiedenis heel goed kent.’

En wie de geschiedenis kent, weet dat er soms gevochten moet worden. ‘Als we willen dat de NAVO ons te hulp schiet, moeten we ons op zijn minst drie weken zelf kunnen verdedigen. Onze analyses laten zien dat de Russen binnen drie dagen in Warschau kunnen staan’, zegt burgemeester Jakson met waarschuwende stem.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud