Roberto Camurri, kwetsbare meteoor van de Italiaanse literatuur

©Daniela Calzolari

De Italiaanse letteren zijn een nieuwe supernova rijker. Roberto Camurri schreef met ‘De menselijke maat’ een teder en gloedvol boek over een driehoeksverhouding in een kleine dorpsgemeenschap.

Op de omslagfoto kijkt een jongeman je aan met de smartelijke blik van iemand die net zijn laatste adem heeft uitgeblazen. Of heeft hij een paar seconden geleden een heerlijk orgasme gekregen? Het laatste. Het beeld komt uit de ‘Orgasmic Man’-serie van de Amerikaanse fotograaf Peter Hujar, die ook Hanya Yanagihara inspireerde voor de omslag van haar bestseller ‘Een klein leven’. Dat boek ging over de wreedheid en de kracht van vriendschap. De wervelende debuutroman van Roberto Camurri (37) heeft hetzelfde centrale thema. Alleen is in ‘De menselijke maat’ het schouwtoneel niet de zinderende grootstad New York, maar het saaie plattelandsdorpje Fabbrico.

©rv

Fabbrico bestaat echt. Het ligt tussen Parma en Modena in de provincie Reggio Emilia. De schrijver bracht zijn jeugd door in het plaatsje. In het boek heeft Fabbrico vier straten, op de uitgezoomde kaart van Google Maps telden wij er een twintigtal. Volgens Booking.com liggen er drie hotels in het dorpje. Dat is ook het aantal hoofdfiguren die de kern van het boek vormen en rond wier levens zich een brandende driehoeksrelatie ontvouwt.

Er zijn de jonge mannen Davide en Valerio en er is de jongedame Anela - een Italiaanse verbastering van het woord ‘engel’. Debutant Camurri laat geen bladzijde onbenut om de engelenstatus van Anela te onderlijnen. Ze is waanzinnig mooi (‘Terwijl ze zich aankleden kijkt hij naar Anela, haar lichte huid, haar haren, haar heupen, haar borsten, hij ziet hoe ze in haar donkerblauwe jurk stapt die Davide’s favoriet was.’). Ze is passioneel (‘Anela hield van het litteken dat Davide op zijn gezicht had overgehouden aan het ongeluk, ze likte eraan tijdens het vrijen.’).

Kort

Roberto Camurri (37) woont in Parma. Hij groeide op in het dorpje Fabbrico in de Noord-Italiaanse provincie Reggio Emilia. Dat vormt het decor van zijn debuutroman ‘De menselijke maat’. Het boek was in 2018 het meestverkochte debuut in Italië en won er de debuutprijs.

En ze houdt van twee mannen. Twee vrienden bovenal, die in het Noord-Italiaanse plaatsje opgroeien. De ene verlaat op een dag het slaperige dorpje, de andere dommelt er zelf onverhoeds in. Als de ene samen is met Anela, waart de geest van de ander rond bij hen - en vice versa.

Penseelveeg

Camurri schrijft bewonderenswaardig sensitief over vriendschap, intimiteit en liefde. Anela, Davide en Valerio zijn niet de enige dorpsbewoners van wie de levens getest worden. Per hoofdstuk voegt Camurri een of twee nieuwe personages toe van wie heel subtiel duidelijk wordt hoe ze aan de deelgenoten van de driehoeksverhouding gelinkt zijn.

Het knappe is dat de schrijver in de weinige ruimte die hij zichzelf toemeet genoeg heeft aan een penseelveeg om zijn nieuwe personages te typeren en profileren. Je duikt als lezer in elf tedere miniatuurverhalen die je op het verkeerde been lijken te zetten. Maar voor wie gewetensvol tussen de regels leest, vallen in een verrassende ontknoping de puzzelstukken wonderlijk mooi in elkaar.

‘A misura d’uomo’ was in 2018 het meestverkochte literatuurdebuut in Italië en won de Italiaanse debuutprijs. Na een maand was de roman al toe aan zijn derde druk. ‘Het succes is Camurri compleet overkomen’, zegt Manon Smits, die het boek naar het Nederlands vertaalde. Ze las het in Rome op aanraden van vrienden toen het net was verschenen en heel literatuurminnend Italië erover sprak.

Je duikt als lezer in elf tedere miniatuurverhalen die je op het verkeerde been lijken te zetten.

‘Ik vond het van meet af aan een geweldig boek, vooral voor de herkenbaarheid waarmee hij schrijft over de omgang van de leden van de dorpsgemeenschap met elkaar. Het speelt zich af in Italië, maar het zou ook Nederland of Vlaanderen kunnen zijn. Het was ook lang geleden dat ik zo’n knap geschreven Italiaanse roman had gelezen, en ik doe dit werk toch al 25 jaar. Het was een genot en een genoegen om het te mógen vertalen.’

De Nederlandse reisde voor de vertaling ook naar Fabbrico. Ze ontmoette de schrijver, die intussen in Parma woont, werd aan zijn ouders voorgesteld en bezocht enkele plekken uit het boek, zoals het huis van Valerio en de begraafplaats van het slaperige plaatsje. ‘Het was erg bijzonder om samen met hem in het decor van zijn boek rond te rijden.’

Nieuwe generatie

Wat is dat toch met die Italiaanse literatuur? Een tiental jaar geleden spoelde een eerste golf veelgelezen Italianen bij ons aan, met Sandro Veronesi, Roberto Saviano en Paolo Giordano. Vandaag roert een nieuwe generatie, onder aanvoering van Paolo Cognetti (‘De acht bergen’) en nu dus Roberto Camurri, nadrukkelijk de trom.

De inhoudelijke parallel tussen het werk van Cognetti en Camurri is opvallend. Beide boeken gaan over vriendschappen op het platteland en vermijden op een slimme manier de meligheid. Kunnen we spreken van een nieuwe Italiaanse golf hypergevoelige mannelijke auteurs? ‘Daarvoor is het iets te vroeg’, zegt Peter van der Zwaag, hoofdredacteur vertaalde literatuur bij De Bezige Bij.

De Nederlandse uitgever van Camurri, Cognetti en Giordano ziet wel een duidelijk verschil met vroeger. ‘Weg lijkt de tijd waarin Italiaanse auteurs een soort intellectueel proza afleverden en het voor de lezer hard werken was om door hun boeken te geraken. Deze generatie is veel opener en kijkt met een wijde blik naar de wereld. Ze lezen veel Amerikaanse en Britse literatuur en zijn sterk beïnvloed door de tv-seriecultuur.’

De menselijke maat - Roberto Camurri - De Bezige Bij - 220 pagina's

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect