reportage

Strategische anarchie heerst in Hongkong

Op de luchthaven van Hongkong werd de voorbije dagen weer zwaar actie gevoerd. ©AFP

Beelden van gestrande reizigers en geweld in Hongkong gaan de wereld rond. De activisten gebruiken nieuwe guerrillatactieken om de politie te slim af te zijn. Niet zonder succes.

Van onze correspondent in Hongkong

‘Zelfs als onze protestbeweging faalt, zal Hongkong nooit meer hetzelfde zijn. De hele wereld weet nu wat de kracht van onze stad is, waar wij voor staan.’ Op de luchthaven deelt Jennifer (20) een manifest uit aan de reizigers. In het Mandarijn, het Kantonees en het Engels legt ze uit waarom de inwoners van de Britse oud-kolonie betogen tegen de regering en de Chinese inmenging. Een geïrriteerde Chinese zakenman kiest het verkeerde publiek voor zijn grieven en krijgt enkele klappen van doorgewinterde vrijheidsstrijders.

Samen met duizenden in het zwart geklede demonstranten voert Jennifer al enkele dagen actie in de aankomsthal van een van de drukste luchthavens ter wereld. De vreedzame protesten tegen een controversiële uitleveringswet zijn geëvolueerd naar intensere acties waarbij vrije verkiezingen worden geëist. Gisteren en eergisteren slaagden de manifestanten er zelfs in de luchthaven lam te leggen. De imagoschade voor Hongkong is groot.

Organisch

Voor de bezetters was dat grimmige machtsvertoon een geslaagde strategie. De betogers kregen een internationaal platform aan de belangrijkste poort tot de stad. De locatie van de actie is dus goed gekozen. Maar niemand weet wie die keuze gemaakt heeft. ‘De acties worden niet gestructureerd op touw gezet’, zegt Jennifer. ‘Want één persoon of één organisatie kan niet alle verschillende meningen vertegenwoordigen. Daarom groeit zo’n actie organisch. Het enige waar we het allemaal over eens zijn, is dat de Chinese inmenging in Hongkong moet stoppen.’

De coördinatie gebeurt niet meer met megafoons, wel via de beveiligde app Telegram.

Dat is typerend voor de nieuwe manier van demonstreren in Hongkong. Eerdere protesten in 2014 en 2016 draaiden rond een statische straatbezetting, geleid door enkele bekende gezichten. Die acties waren een mislukking, maar wel leerrijk. Nu organiseren de betogers zich spontaner. Ze vertrouwen meer op enkele zelfregulerende principes als in een bijenkorf. Het anders zo ordelijke verkeer in Hongkong wordt geregeld verstoord door kleine guerrillaoperaties.

‘Wees als water’, een citaat van de Hongkongse acteur Bruce Lee, is de strijdkreet van de demonstranten geworden. Ze spelen een kat-en-muisspel met de oproerpolitie die ze uitdagen met scheldpartijen en projectielen. Als de agenten chargeren, verdwijnen de demonstranten om snel daarna ergens anders op te duiken. Dat schept de indruk dat een relatief kleine groep van demonstranten een financieel centrum van wereldformaat kan ontwrichten.

De coördinatie gebeurt niet meer met megafoons, wel via de beveiligde app Telegram. Die wordt onder andere gebruikt om politiebewegingen of vrijwillige chauffeurs te lokaliseren. Een nieuwe webshop verkoopt beschermkledij. De demonstranten gebruiken AirDrop van Apple om boodschappen rechtstreeks van smartphone naar smartphone te versturen. Het is in Hongkong niet ongewoon ongevraagd propaganda van de demonstranten op een iPhone te zien verschijnen.

Op een onlineforum worden nieuwe ontwikkelingen besproken en verspreid. Toen politieagenten reflecterende folie op helmen en schilden bevestigden om hun identiteit te beschermen, werd die tactiek dankzij het forum onmiddellijk overgenomen door de demonstranten.

De regering van Hongkong is veel gewelddadiger dan wij. Ze heeft veel meer macht.
Sim Ming
activiste

De activisten creëren ook betoverende symbolen van verzet. Toen een studentenleider werd opgepakt omdat hij laserpennen bij zich had, verzamelden honderden demonstranten aan het Museum of Space om zijn arrestatie aan te klagen. Met honderden laserpennen creëerden ze een feeëriek schouwspel op een koepel. De speelse connotaties met sciencefiction klaagden de absurditeit van het robotachtige politieoptreden helder aan. Dat soort protesten is sterk en doeltreffend. Geen rubberen kogel kan daar iets aan veranderen.

Straatvechters

Ondertussen wordt het verzet van de straatvechters harder. Begin juli bestormden demonstranten het gebouw van de wetgevende raad. De muur van de vergaderzaal werd beklad met graffiti. ‘Jullie heb ons geleerd dat vreedzame marsen niet werken’, stond er te lezen. ‘De regering van Hongkong is veel gewelddadiger dan wij. Ze heeft veel meer macht. Daarom vind ik dat wij ook geweld mogen gebruiken’, zegt Sim Ming. De jonge vrouw demonstreert elke dag, ook ’s nacht staat ze op de barricades.

‘Dit is het eindspel, de laatste veldslag’, zegt een gemaskerde activist aan het Museum of Space, waar groene laserlichten een politiedrone in het vizier nemen. ‘Als wij het niet doen, zal niemand het doen.’ Het is afwachten of het begin van het academiejaar in september het vuur van deze demonstranten zal aanwakkeren of uitdoven. Ondertussen houdt de Chinese politie grote oefeningen in de stad Shenzhen, net over de grens.

Lees verder

Advertentie
Advertentie