reportage

Trappist, nu ook made in Italy

De paters van de Romeinse brouwerij Tre Fontane brouwen 300.000 flesjes per jaar. ©rv

De familie van trappistenbieren is een telg rijker. Het bier van de Romeinse brouwerij Tre Fontane kreeg deze week het label ‘Authentic Trappist Product’. De kans dat u eentje zal proeven, is klein. ‘Het geheim van het succes ligt in de matiging’, aldus een pater.

‘Gelieve ons nu met rust te laten.’ Zo beëindigt de woordvoerder van de Internationale Vereniging Trappist (IVT), gevestigd in de Sint-Sixtusadbij van Westvleteren, na enkele summiere antwoorden een mail met onze vragen. Het typeert de drang naar rust en afzondering van de trappisten. De kloosterlingen zijn niet voor niets ‘Cisterciënzers der Strenge Observantie’, een afsplitsing van de benedictijnse cisterciënzerorde die de voorschriften van Benedictus tot in de puntjes wil naleven.

Een van de basisregels van Benedictus is ‘Ora et Labora’, bid en werk. De monniken moeten zelf instaan voor hun levensonderhoud en hun patrimonium. ‘Daarom starten steeds meer trappistenabdijen met hun eigen bierproductie’, zegt Philippe Van Assche, de algemeen directeur van de Brouwerij der Trappisten van Westmalle. Hij is geen pater maar een ex-bankier. ‘Door de kleinschaligheid van hun economische activiteit hebben steeds meer abdijen het moeilijker de eindjes aan elkaar te knopen. Bierproductie is een aantrekkelijke aanvulling, zeker omdat de vraag naar speciaalbieren fors groeit.’

Een van de basisregels van Benedictus is ‘Ora et Labora’, bid en werk.

Voor de auteurs van boeken over trappisten is het sinds kort moeilijk werken, want hun schrijfsels zijn vlug gedateerd. Het aantal trappistenbrouwerijen was decennialang gebetonneerd op zeven: zes in België en één in Nederland. De voorbije twee jaar zijn er vier bijgekomen: Zundert (Nederland), Spencer (VS), Engelszell (Oostenrijk) en sinds deze week Tre Fontane (Italië). Ook het Franse bier Mont des Cats mag zich sinds kort trappist noemen, maar draagt niet het label ‘Authentic Trappist Product’ omdat het niet in de eigen abdij, maar bij Chimay gebrouwen wordt.

De Italiaanse paters namen hun telefoon niet op. Maar volgens Van Assche, lid van de IVT, is het hen net zoals bij de andere trappisten niet te doen om het geld. ‘Met een productie van amper 1.000 hectoliter (300.000 flesjes) zijn ze nog enkele keren kleiner dan Westvleteren. Het bier dient alleen voor lokale verkoop. De opbrengst gaat vooral naar het onderhoud van het patrimonium (de abdij telt drie kerken). Wat overblijft, gaat naar goede doelen.’ Tre Fontane steunt onder andere een missiepost in Angola.

‘Het Italiaanse bier vult de bestaande trappisten goed aan’, oordeelt Van Assche. ‘Gisteren heb ik met enkele medewerkers de drie flesjes geproefd die ik kon bemachtigen. De Italiaanse paters telen al sinds de 19de eeuw eucalyptus, wat ze ook in hun bier gebruiken. Het ruikt en smaakt ernaar, en geeft het brouwsel een mildzoete afdronk. Tre Fontane is een soort tripel, maar niet in de Belgische stijl.’

Van kazen tot koekjes

Om het label ‘Authentic Trappist Product’ te krijgen moest Tre Fontane een lange procedure doorlopen. Vertegenwoordigers van de IVT gingen controleren of de ingrediënten en brouwmethodes aan de kwaliteitscriteria beantwoorden. Het ATP-logo kleeft trouwens niet alleen op bier, maar op de producten van twintig kloostergemeenschappen. Dat gaat van kazen tot koekjes en honing. De producten moeten in de abdij worden gemaakt, onder het toezicht én het beleid van de gemeenschap. Ook leken mogen bij de productie worden betrokken. Dat is het geval bij Tre Fontane, maar ook bij alle andere trappistenbrouwerijen.

Van Assche sluit niet uit dat er van de 160 trappistenkloosters in de wereld nog meer bier zullen brouwen. ‘De vraag is veel groter dan het aanbod’, zegt hij. ‘Wij beperken de productie tot 120.000 hectoliter. Maar het is steeds moeilijker dat te handhaven omdat we veel klanten moeten teleurstellen. De jongste tien jaar is de vraag vanuit het buitenland enorm gestegen, onder meer dankzij een reportage in The New York Times waarin we tot beste tripel ter wereld werden uitgeroepen, en onze collega’s van Westvleteren die hun Abt tot beste bier ter wereld zagen gekroond. Nu verkopen we amper 5 procent van onze productie buiten België en Nederland. We kunnen ons volume de komende jaren mischien nog met pakweg 10 procent opkrikken, maar het is de uitdrukkelijke bedoeling dat de brouwerij niet als storend element ervaren wordt voor de abdij.’

11,4 procent
Dat trappisten maar ook commerciële abdijbieren in trek zijn, tonen de cijfers. Hun marktaandeel steeg sinds 2005 van 9,4 naar 11,4 procent.

Dat trappisten maar ook commerciële abdijbieren in trek zijn, tonen de cijfers. Hun marktaandeel steeg sinds 2005 van 9,4 naar 11,4 procent. De brouwerij van Westmalle boekte volgens de verslagen bij de Nationale Bank in 2013 een nettowinst van 2,3 miljoen euro op een omzet van 25,5 miljoen euro. Schulden zijn er amper. Volgens het informatiebureau Graydon hoort Westmalle bij de gezondste bedrijven in de sector. De brouwerij smolt onlangs samen met de abdijboerderij met 220 melkkoeien. Het is een commerciële vennootschap waarvan alle aandelen in handen zijn van de abdijgemeenschap. De monniken hebben de meerderheid in de raad van bestuur, en kennen volgens Van Assche het bedrijf door en door.

‘We doen het niet slecht’, erkent de Westmalle-directeur. ‘Een gezond rendement is nodig om te investeren, en aan goede doelen te besteden. Voor de monniken is hun bier een voortzetting van hun harmonieuze manier van leven. Dat uit zich in alles. Zo geven we nooit kortingen aan afnemers met meer macht. Of je nu een kruidenier bent of de grootste warenhuisketen: iedereen betaalt dezelfde prijs.’

‘Het geheim van ons succes ligt in de matiging’, vertrouwde een broeder ons in een reactie nog toe. ‘We werden geen monnik om te brouwen, we brouwen om monnik te kunnen blijven.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud