column

De fusie van alles

Het virtuele bestaan is de voorbije weken danig geïntensifieerd, maar toch staan we nog maar aan het begin van een nieuwe wereld.

Wekenlang leven we nu al op de redactie in Slack. Dat is een berichtendienst waar we zoveel uur in doorbrengen dat hij begint aan te voelen als een virtuele wereld. Voortdurend wisselen we er in 'near realtime' berichtjes uit. Wie doet wat, wat is superdringend en wat kan wachten. Collega's vragen mekaar hoe het gaat per private message. Per dag heeft er minstens één videoconferentie plaats. Zo gaat het op tal van andere werkplekken. De coronacrisis heeft online samenwerken een boost gegeven. Maar er is zoveel meer mogelijk. 

De expert in onderwijstechnologie Ruben R. Puentedura heeft het over SAMR, wat staat voor Substitution, Augmentation, Modification en Redefinition. Substitutie voegt nauwelijks iets toe. Denk aan een eenvoudige elektronische tekstverwerker die pen en papier vervangt. Augmentatie gaat een stapje verder, zoals het gebruik van een online quiz met onmiddellijke feedback. Bij modificatie is er sprake van een diepere verandering van de manier van werken. Leerlingen leren samen online aan eenzelfde presentatie werken in een collaboratief document. Bij de laatste stap, het 'herdefiniëren' of het 'redesignen',  doen we dingen die anders niet mogelijk zouden zijn. Denk aan een klas die samen met een klas aan de andere kant van de wereld een documentaire maakt. 

Ex cathedra

De coronacrisis dwong iedereen heel snel over te schakelen naar een 'virtuele' manier van werken. Daarbij wordt de R van 'Redesign' niet gehaald. In het hoger onderwijs hoor ik dat sommige docenten zich beperken tot het online publiceren van slides of gewoon ex cathedra doceren voor een videocamera. Handelaars reppen zich om online 'iets te doen'. Managers vergaderen met hun teams zoals ze altijd al vergaderden, maar nu per videoconferentie. Veel van die dingen zijn niet meer dan pogingen tot substitutie. 

Een woord zoals 'e-commerce' is ouderwets, want de 'e' wordt vanzelfsprekend.

Het Institute for the Future (IFTF) in het Californische Palo Alto is een van de plekken waar ze de andere letters van SAMR aan bod willen laten komen. Ik hoorde er een pleidooi voor korte video's van 20 minuten, waarna studenten op fora en blogs vragen en antwoorden kunnen formuleren. Bij webinars is er een facilitator die de deelnemers verschillende rollen toebedeelt. Bijvoorbeeld, bij de lessen van de virtual community expert Howard Rheingold zoekt een deelnemer systematisch bronnen op het internet, iemand anders voegt daar wat context aan toe, nog anderen maken in realtime een mindmap en nog anderen zullen later alles netjes op een wikipagina zetten en een lexicon maken. Rheingold is heel bedreven in die manier van werken, maar de video's van het IFTF zelf zijn nog oude stijl met een interview en vragen achteraf. Maar ze weten tenminste welke richting het uit moet. 

Ook buiten de klaslokalen verandert de wereld snel. Bij Procter&Gamble spreken ze niet meer over 'online shoppen' maar over 'fusion commerce'. Een woord zoals 'e-commerce' is ouderwets, want de 'e' is vanzelfsprekend geworden. Bakstenen winkels zijn 'experience centers' en in de nieuwe virtuele wereld zijn er overal 'ervaringen' en transacties. De oude wereld van offline versus online is niet meer, dit is het tijdperk van de fusie. Tijd voor het herdefiniëren van werk, leren, gezondheidszorg, vermaak en het leven zelf! 

Lees verder