column

De toekomstgame

‘Toekomstonderzoek is een vak’, las ik vorig weekend in onze krant. Volgens de Nederlandse toekomstonderzoeker Patrick van der Duin zou het best ook een schoolvak worden, toekomstkunde. Dat zal nog wel een tijdje duren, maar scholieren en volwassenen kunnen al terecht bij Coursera, een Amerikaans bedrijf dat Massive Open Online Courses (MOOCs) aanbiedt.

Gamedesigner en -onderzoekster Jane McGonigal doceert er de Futures Thinking Specialization. De vijf cursussen daarvan kunnen gratis worden gevolgd.

McGonigal leidt de afdeling Game Research & Development van het Institute for the Future (IFTF) in het Californische Palo Alto. ‘Future thinking’ is voor haar niet zomaar een vak. Het is een existentiële praktijk die je toelaat je eigen leven en de wereld rond je te hertekenen. Er zit een grote dosis optimisme in, het optimisme van de gamer die er bij elke nieuwe game zeker van is dat hij het uiteindelijk meester wordt.

Tien jaar is lang genoeg om te geloven dat alles anders kan zijn.

‘Future Shock’ van Alvin en Heidi Toffler uit 1970 is nog altijd een van de belangrijkste teksten voor heel wat futuristen. In dat boek wordt gezegd dat je vooral je verbeelding moet laten werken als het over de toekomst gaat. Over complexe fenomenen accurate voorspellingen doen over een periode van tien jaar? Dat lukt toch niet. Maar het vermogen open te staan voor heel verschillende scenario’s en te bedenken hoe jij en anderen daarmee omgaan, is wel degelijk cruciaal.

Meer columns 'Legrand Inconnu' vindt u hier. 

Het Institute for the Future vindt dat de toekomst ons niet gewoon overkomt, maar dat we die mee vormgeven. ‘We’ is hierbij geen majestatisch meervoud. McGonigal gelooft niet in de futurist die alleen op een bergtop wijze dingen orakelt. Het is essentieel samen met anderen te denken. Die anderen hebben liefst diverse achtergronden en overtuigingen. ‘De toekomst is zoals een spel omdat mensen spelen met verschillende doelen’, legt de gamedesigner uit.

Gaming the future

McGonigal legt uit hoe onverwacht gedrag van spelers in World of Warcraft ertoe leidde dat het Amerikaanse Center of Disease Control uitgaat van andere veronderstellingen over wat gebeurt als een pandemie uitbreekt. In de cursus ‘How to Game the Future’ geeft McGonigal voorbeelden en oefeningen die duidelijk maken hoe belangrijk het spelen van games is voor futuristen.

What Online Games Can Teach Us about The Future | Jane McGonigal | RSAC 2018

Maar de toekomst, wanneer begint die? In deze cursussen wordt een horizon van tien jaar gebruikt. Dus vandaag vragen we ons af hoe de wereld eruitziet in 2030. Bij een horizon van een tot vijf jaar dreig je de gevangene te blijven van wat bestaat, maar tien jaar is lang genoeg om te geloven dat dingen echt helemaal anders kunnen zijn. Facebook ging in tien jaar van één gebruiker naar 1 miljard gebruikers. En in tien jaar gingen we van enkele miljoenen gsm’s die verbonden waren met het internet naar 5 miljard.

Als je horizon er eentje wordt van tien jaar, zie je ook het heden anders. Wat nu randfenomenen lijken, zijn misschien betekenisvolle signalen. Wat je nu doet, krijgt meer of minder zin in dat langere perspectief. En die horizon van tien jaar geeft het bevrijdende gevoel dat alles nog kan.

Lees verder