column

Digitaal gezondheidsetiket

Digitaal nieuwsmanager

2020 was bij uitstek een digitaal jaar. Een waarin vanuit verschillende hoeken de strijd is aangevat tegen machtsmisbruik door grote techbedrijven.

Een van de leuke momenten van de week is de chatsessie met lezers over de markten. Deze week ging de chat over big tech, meer concreet over Facebook, Apple, Amazon, Netflix en Google/Alphabet, de zogeheten FAANG. Zij werden in 2020 2.000 miljard dollar rijker.

2020 was het jaar dat onze digitale activiteiten door de pandemie nog meer in de lift zaten. Maar de lezers hadden heel wat vragen bij de beursprestatie van de FAANG. 'Dreigen de FAANG-aandelen op hun eigen limieten te botsen met hun queeste naar absolute dominantie en zullen ze worden ingeperkt door overheden?', was een van de vragen.

Verenigde Staten

Het is te vroeg om dat in te schatten. Vorige pogingen om digitale machtsposities te beperken, zoals de strijd van de Amerikaanse regering met Microsoft in 2001, leverden nauwelijks resultaat op. Nieuwe juridische veldslagen staan big tech te wachten. Amerikaanse staten, het ministerie van Justitie en de Federal Trade Commission slijpen de messen. Maar de beurzen lijken niet onder de indruk. Zulke zaken kunnen lang aanslepen. Ook valt af te wachten in welke mate Washington onder het bewind van Joe Biden de grote techbedrijven grenzen oplegt, al schieten tegenwoordig zowel Democraten als Republikeinen met scherp op big tech.

Europa

De Europese Commissie heeft wetsvoorstellen klaar over zowel illegale inhoud op sociale netwerken als over het misbruik van economische machtsposities. Hardleerse techbedrijven worden bedreigd met opsplitsing. Even belangrijk zijn de plannen van de Commissie voor data. In het Europese model zouden neutrale partijen de data samenbrengen. Die mogen de data niet voor eigen rekening verkopen. De gemeenschappelijke dataplaatsen zijn van groot belang voor sectoren als gezondheidszorg, verkeer en milieu. Het is de bedoeling data nuttig te gebruiken en tegelijk burgers en bedrijven garanties te geven over een correct gebruik ervan, met respect voor de privacy.

Misschien komt er ooit een gezondheidsscore voor digitale producten.

Er zijn steeds meer data en krachtigere manieren om er voorspellingen mee te maken en gedragingen te manipuleren. Dat is een zorg voor consumenten en kiezers. Niet alleen overheden komen in actie, ook andere partijen werken aan alternatieven. Sir Tim Berners-Lee, de uitvinder van het wereldwijde web, ontwierp een systeem waarbij burgers en bedrijven hun eigen data controleren. Vlaanderen doet volop mee aan dat project, zowel vanuit de regering en administratie als vanuit bedrijven en universiteiten.

Voedingswaarde

Op de virtuele Web Summit in het Portugese Lissabon had de Vlaamse techondernemer Dries Buytaert een interessant voorstel. Hij merkte op dat de gebruiksvoorwaarden van digitale producten vervat zitten in ellenlange juridische teksten die niemand leest. Naar het model van voedingswaardetabellen bij voorverpakt voedsel zou de belanghebbende bij digitale producten eenvoudig en overzichtelijk moeten worden geïnformeerd.

Het zou goed zijn dat dat niet alleen gaat over privacy, maar ook over de werking van algoritmes. Ooit komt er een samenvattende score die zegt hoe goed of slecht een digitaal product voor ons is.

Lees verder