column

Intercontinentaal lezen

‘Ik breng dertig uur per week door met videoconferencing.’ Mijn gesprekspartner glimlachte tevreden.

Vanuit Michigan, waar hij woont, werkte hij een boek af met een collega in Argentinië. Hij vertelde het me uiteraard tijdens een videoconferentie, via de videodienst Zoom waar ik het al eerder over had.

Mijn gesprekspartner is niet de enige die zo te werk gaat. Zoom en soortgelijke videodiensten zijn een soort virtuele coworkingruimte voor een groeiend aantal mensen. Deze week deed ik er daarom zelf een uitgebreider experiment mee.

Ik wou het boek ‘The Virtual Community’ van de Amerikaanse expert in webcultuur Howard Rheingold (her)lezen. Het boek uit 1993 staat gratis op het web. In plaats van het in mijn eentje te lezen nodigde ik wat vrienden en kennissen uit om mee te doen: vijf weken lezen in een tempo van twee hoofdstukken per week. Iedereen kon op zijn beurt mensen uitnodigen om mee te doen.

Deelnemers van onze online leesgroep stellen nieuwe methodes en technieken voor om samen te werken.

Uiteindelijk verschenen donderdagavond een vijftiental mensen op het scherm, uit Europa, de VS, Canada en Venezuela. De vrienden uit Venezuela moesten zich overigens beperken tot audio en tekst. In hun geteisterde land is breedbandinternet een schaarse luxe. Een bonus was dat ook de auteur van het boek meedeed vanuit zijn kunstenaarsatelier in Californië.

Rheingold is gepokt en gemazeld in dit soort virtuele ontmoetingen en ontwikkelde er een hele methodologie voor. Deelnemers krijgen taakjes toegewezen. Terwijl iemand het woord heeft, zijn er ‘zoekers’ die in het tekstchatdeel van Zoom links posten naar begrippen, personen of instellingen die worden vernoemd. ‘Contextualiseerders’ voegen daar later wat uitleg aan toe. Mindmappers brengen ideeën op een grafische manier in beeld. Een wikimaster brengt al die informatie over naar een document waar je met meerdere mensen tegelijk kunt aan werken. Ten slotte zijn er deelnemers die op een andere wikipagina een heus lexicon maken.

Meer dan video

Videoconferencing wordt zo veel meer dan samenkomen en praten op video. Zoom wordt voor zo’n project dan ook het best aangevuld met een forum en een wiki. Deelnemers stellen ook nieuwe methodes en technieken voor om online samen te werken. Zo willen we de webpagina’s van ‘The Virtual Community’ online annoteren met de webdienst hypothes.is. We gebruiken Diigo voor ‘sociale bookmarks’ om links te posten naar relevant materiaal met daarbij telkens een korte uitleg. Misschien doen we wel iets met software die automatisch audio omzet naar tekst, en het zou leuk zijn op basis van die tekst automatisch links te genereren naar relevant materiaal op het web, bijvoorbeeld van Wikipedia.

‘The Virtual Community’ lezen wordt op die manier heel meta. Hoe laat je een groep mensen samenwerken die op verschillende continenten wonen en welke technologie kan hun discussies het best ondersteunen? In elk geval doen we inmiddels veel meer dan een boek lezen. Er wordt geschreven, er worden video’s en mindmaps gemaakt. Misschien komt er wel een nieuw boek van.

Lees verder