column

Koning Mark

Digitaal nieuwsmanager

Deze week had ik echt het gevoel dat ik niet bijgelezen geraakte over Facebook. Dat irriteerde me wat - al dat gedoe over één bedrijf - maar toen bedacht ik dat het eigenlijk logisch is.

Als het bedrijf van Mark Zuckerberg een land zijn, zou de internetgigant met ruime voorsprong het grootste land van de wereld zijn. Facebook, WhatsApp, Instagram en Messenger worden minstens één keer per maand gebruikt door 2,7 miljard mensen. En ook al roepen nogal wat mensen dat ze Facebook de rug toekeren, meestal is dat om zich terug te trekken in een ander deel van het rijk van Mark Zuckerberg, zoals Instagram of WhatsApp.

Bovendien blijft Facebook zelf ook naarstig groeien. En toch heeft koning Mark veel zorgen. Eerder deze week keurde het Europees Parlement een herziening goed van de copyrightregelgeving. Die komt er op neer dat Facebook (en andere techreuzen) alle zeilen moet bijzetten om te verhinderen dat op het netwerk materiaal wordt getoond waarop copyright rust zonder enige compensatie voor de muziek-, film- en nieuwsmakers (aka ‘de creatieve sector’). Filters zouden uploads moeten screenen op schendingen van het auteursrecht. Die filters zouden dan het onderscheid moeten maken tussen toegelaten parodieën van bestaand werk en regelrechte kopieën, die verboden zijn. Alleen zijn algoritmes daar waarschijnlijk nog te dom voor, zodat de kans reëel is dat een hele internetcultuur in de problemen komt.

Blanke nationalisten

Het stof was nog niet gaan liggen of Facebook moest abrupt van koers veranderen voor een heel ander probleem: ‘blank nationalisme’ en ‘blank separatisme’. Wat blijkt? De tienduizenden moderatoren van het koninkrijk uit Silicon Valley hadden tot nog toe als consigne gekregen dat racisme niet mag, maar dat bijvoorbeeld pleidooien voor een uitsluitend blank Amerika wel toegelaten zijn. Want, zo dacht het gevolg van koning Mark, zo’n mening is niet noodzakelijk racistisch of haatdragend. In het zog van de moordpartij door een ‘blanke nationalist’ in Nieuw-Zeeland en na bijdragen van tal van academici over de grote overlap tussen racisme, haat en blank nationalisme, moest Facebook zijn houding bijsturen.

Is het wenselijk dat de koning van Facebook-land bepaalt wat kan en wat niet kan voor miljarden onderdanen?

In een blogpost werd het volk van Facebook verwittigd dat blank nationalisme en blank separatisme niet meer mogen. Facebook dacht misschien ooit een doorgeefluik te zijn van boodschappen, nu is het duidelijk dat het wordt beschouwd als een verantwoordelijke uitgever en rechter die moet tussenkomen in berichten van een paar miljard mensen. Of zoiets wel wenselijk is, is een vraag die niet alleen door blanke nationalisten werd gesteld.

Nog was het lijden van Mark niet voorbij. Het ministerie van Huisvesting van de VS, die veel minder inwoners hebben dan Facebook-land maar wel over een leger en politie beschikken, diende klacht in omdat Facebook de wetgeving over de huisvesting zou overtreden. De inwoners betalen geen belastingen, maar Marks koninkrijk vult zijn schatkist rijkelijk met inkomsten van adverteerders. Die krijgen daar veel voor terug. Vastgoedadverteerders krijgen de mogelijkheid hun advertenties alleen aan een bepaald deel van het volk te tonen, daarbij discriminerend op vlak van ras, kleur, geslacht, beperkingen en een rist andere criteria. Rond bepaalde buurten werd een rode lijn getrokken om die inwoners uit te sluiten. Dat soort discriminatie mag niet meer, toeterde het Facebook-bewind haastig.

Onbestuurbaar

Ondertussen moet de hofhouding van koning Mark ook nog campagnes opzetten tegen online pesters, zelfbeschadigende tieners en fake nieuws. Met het Europees Parlement vechten koning Mark en co een robbertje uit over hoe verkiezingspropaganda moet worden georganiseerd. En oh ja, ondertussen moet een bedrijf worden gerund en moeten de aandeelhouders tevreden worden gesteld. In een lange analyse in de Britse krant Financial Times werd geopperd dat het rijk van Zuckerberg te groot is geworden om nog degelijk te worden bestuurd. Straks smeekt koning Mark zelf nog om dat rijk op te breken zodat zijn leven simpeler en rustgevender wordt.

Lees verder