column

Rapid sensemaking

Wat doe je als een pandemie de wereld op haar kop zet en politici klem zitten in uitzichtloze discussies?

Wat als de hele toestand ontspoort zoals in de Verenigde Staten en mensen echt vrezen voor een burgeroorlog? Een van de dingen die dan gebeuren, is dat burgers online sociale netwerken gebruiken om dingen betekenis te geven. Dat kan gebeuren in echokamers waar gebruikers elkaar vooral bozer en bozer maken. Maar er zijn ook andere manieren om online samen te komen.

Wekelijks heb ik een videomeeting met een heel internationale groep mensen. Sommige deelnemers zijn programmeurs, anderen zijn actief in de voedingssector, nog anderen zijn bezig met onderwijsmethodes. Iedereen wil kritisch nadenken en de deelnemers willen de wereld beter maken. Maar hoe doe je dat als je verspreid zit over continenten en er geen hiërarchie is? Welnu, daar zijn oplossingen voor. 

Hoe organiseer je een losse groep die verspreid zit over continenten en die geen baas heeft?

Een aantal leden dwepen met wat ze 'rapid sensemaking' noemen. Op het samenwerkingsplatform voor programmeurs GitHub loopt een project voor een 'rapid sensemaking framework' (RSF). Het over software en methodieken die discussies, het ontwikkelen van ideeën en het nemen van beslissingen moeten bevorderen. Zowel voor kleine als grote groepen. Gebruikers kunnen op verschillende platformen zitten en het proces moet ook transparant zijn, waarbij alle deelnemers alle resultaten zien. 

Zelforganiserend

Self-organization in practice — Ian Martin Group & Loomio

Een voorbeeld van software die in eenzelfde richting gaat, is Loomio. Dat is een samenwerkingsplatform dat toelaat voorstellen te lanceren, te beraadslagen, te stemmen, van gedacht te veranderen, en het hele proces uitgebreid te documenteren. Op YouTube staat het voorbeeld van het Canadese recruteringsbedrijf Ian Martin, een zogeheten 'zelforganiserend bedrijf' dat met Loomio werkt. Managers zijn er afgeschaft, de mensen in het bedrijf volgen flowcharts met procedures. Iemand vindt dat het bonussysteem moet worden herbekeken en laat dat weten. Collega's kunnen 'ja', 'nee' of 'niet zeker' stemmen.

Een steward leidt een forumdiscussie over de algemene principes. Als daar overeenstemming over is, gaat een tweede steward een concreet voorstel uitwerken, waar opnieuw over wordt beraadslaagd en gestemd. Alles verloopt online, de discussies en argumenten blijven bewaard. Op die manier wordt een kennisdatabase opgebouwd. 

Virtuele munten

Ook virtuele munten of 'tokens' kunnen een rol spelen bij 'sensemaking'. Zulke munten kunnen aanzetten tot oppotten en speculatie, maar ze kunnen ook zo worden ontworpen dat ze geschikt zijn als transactiemiddel of als sociale erkenning. In het voorbeeld van Ian Martin kan het personeelslid dat het initiatief nam tot de geslaagde discussie beloond worden met tokens.  

Een sensemakingsysteem bestaat uit aparte componenten. Misschien kiest een groep ervoor Loomio voor te behouden voor bepaalde beslissingen, maar niet voor alle. Of experimenteert een samenwerkingsverband met tokens zonder het flowchartsysteem over te nemen. Informele groepen kunnen er zonder veel risico mee experimenteren, om vervolgens wat ze eruit leerden ook elders toe te passen. 

 

 


Lees verder