column

Samen alleen, maar dan anders

Critici van het hedendaagse digitale bestaan krijgen weer hoop.

Mensen die de voorbije jaren uitblonken in scherpe kritiek op de hedendaagse digitale levensstijl, krijgen in deze tijden van coronasomberte weer hoop dat we het internet anders en beter gaan gebruiken.

Neem Sherry Turkle, die aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT) de mentale gevolgen bestudeert van ons gebruik van technologie. Zij publiceerde in 2011 het boek 'Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other', waarin ze analyseerde hoe het gebruik van sociale media en smartphones zeker bij jongeren kan leiden tot oppervlakkigere relaties en een grotere drang tot conformisme.

Turkle blijkt onder de indruk te zijn van hoe we technologie gebruiken in een tijd dat we echt Alone Together zijn, fysiek geïsoleerd in onze woningen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.

Ik begrijp niet wat hij zegt, maar ik hou van de manier waarop het voelt.
Achtjarige over Patrick Stewart op Instagram

Ze verwijst naar de cellist Yo-Yo Ma, die tegenwoordig zijn kunst toont in korte videoclips op sociale media. Zijn clips zijn niet bedoeld om passief te worden geconsumeerd. Met de hashtag #SongsOfComfort roept hij anderen op zijn voorbeeld te volgen. De hashtag is een fenomeen geworden waar tal van musici, bekende en onbekende, aan meedoen.

Sonnet 1 by William Shakespeare (read by Sir Patrick Stewart)

Niet alleen musici doen in deze tijden hun ding om de mensheid moed te geven. Patrick Stewart, eminent acteur van de Royal Shakespeare Company maar vooral bekend als kapitein Jean-Luc Picard, steekt ons een hart onder de riem door onder de hashtag #asonnetaday sonnetten van Shakespeare voor te lezen op onder meer Instagram.

Dat leidt tot schitterende reacties, zoals van een dame die zei: 'U bent een echt geschenk. Mijn achtjarige zegt: 'Ik begrijp niet wat hij zegt, maar ik hou van de manier waarop het voelt.'

'Elke groep waar ik in zit, tracht zich heruit te vinden in een online vorm’, aldus Turkle in een verslag van NBC News. De hele beweging, zo hoopt ze, kan wel eens veranderen wat het betekent ‘online te gaan’. In plaats van op sociale media vooral te etaleren hoe slim, hip, gevat en mooi we zijn - naargelang de mogelijkheden - gebruiken we nu media om elkaar nog eens echt te ontmoeten. 

#SongsOfComfort: Dvořák – "Going Home”

Vorige week stootte ik op uitspraken van een andere eminente criticus van sociale media, Douglas Rushkoff, die al jaren geleden weigerde nog langer Facebook te gebruiken wegens het misprijzen van het bedrijf voor de privacy.

Nu stelt hij met bewondering vast hoe burgers in deze pandemie WhatsApp, Facebook en Google Groups gebruiken om zich te organiseren in plaats van passief naar televisie te kijken. Het internet en zelfs de vermaledijde internetgiganten leveren de infrastructuur die we nodig hebben om elkaar praktisch en moreel te steunen. 

Turkle hoopt dat mensen de schermen niet langer gebruiken voor nonsens, maar voor het beste in ons: leren, connecteren, elkaar in de ogen kijken en menselijk zijn. Tegelijk is het best mogelijk dat we de wereld buiten de schermen anders en meer gaan appreciëren.

Als de nachtmerrie achter de rug is, gaan we als spelonkbewoners uit onze holen kruipen en ontdekken dat Zoom en HouseParty fantastisch zijn om elkaar te blijven ontmoeten, maar dat elkaar fysiek ontmoeten het summum is. Wat we online doen en hoe we de offline wereld appreciëren, zal na deze crisis voor altijd veranderd zijn.

Lees verder