Belgische families achter Weight Watchers gaan 'offshore' vanuit Luxemburg

De families Wittouck en Ullens de Schooten behoren tot de rijkste van België. Ze maakten hun fortuin met de raffinaderij Tiense Suiker die ze in 1989 voor bijna 1 miljard euro verkochten aan het Duitse Südzucker. Hun Luxemburgse holding Artal bezit onder andere 51 procent van Weight Watchers, de bekende dieetspecialist. In 1999 betaalde Artal 735 miljoen dollar om Weight Watchers over te nemen van het Amerikaanse Heinz en amper een jaar later brachten ze de groep naar de beurs met een waarde die opklom tot boven de 5 miljard euro. Maar Artal verdiende ook pakken geld met de verkoop van zijn belangen in de pralinemaker Neuhaus en het biotechbedrijf Plant Genetic Systems. Naast Weight Watchers bezit Artal ook nog aandelenpakketten in een 50-tal andere bekende en minder bekende bedrijven, goed voor een marktwaarde van meer dan 1,4 miljard dollar. De pater familias, de 79-jarige baron Guy Ullens de Schooten, woont nog altijd in België, maar hult zich in discretie net als de rest van de miljardairsfamilie. In september vorig jaar brak zijn echtgenote wel even de stilte om te praten over haar nieuwe modehuis.

Wat er zich afspeelt achter hun Luxemburgse holding Artal wordt ontsluierd in zes gelekte belastingakkoorden met de Luxemburgse fiscus. Die 'rulings' kreeg Artal tussen december 2008 en juni 2010. Ze onthullen een spinnenweb van minstens 11 andere Luxemburgse bedrijven die onder, boven of naast 'Artal Group' zijn geplaatst. En in dat spinnenweb vinden we ook nog een hele reeks andere postbusbedrijven in notoire belastingparadijzen, zoals Bermuda, Hongkong, Gibraltar en de Britse Maagdeneilanden, naast 'belastingvriendelijke' landen zoals Nederland en Zwitserland. In één belastingakkoord krijgt Artal bijvoorbeeld de toestemming van de Luxemburgse fiscus om onder de paraplu van 'Artal Luxembourg' nog holdings te plaatsen in Hongkong en Gibraltar, die leiden naar nog eens vijf andere holdings op de Britse Maagdeneilanden. Terwijl er onder de holdings in die belastingparadijzen opnieuw één in Luxemburg is 'gesandwicht'.

Punthoofd

Hoewel alle Luxemburgse holdings netjes de naam Artal dragen – Artal International, Artal Group, Artal Luxembourg, Artal Holding, enzovoort – dragen die in de belastingparadijzen nietszeggende namen, zoals 'Spectacular Limited' en 'Superhope Limited'. Ze zijn ook allemaal gevestigd op zuivere postbusadressen. Dat versterkt het vermoeden dat ze zuiver om fiscale redenen zijn opgericht.

En wat met het adres van de Luxemburgse holdings van Artal? Die vinden we op de Avenue Pasteur 10-12. Dat blijkt een rijhuis te zijn met vier verdiepingen, waarvan de bovenste te huur staat wanneer we het bezoeken. Bovenop het dak staan schotelantennes. De miljardenbedrijven van Artal vinden we op een stickertje op een van de vier kleine, grijze postbussen. Die postbus leidt naar de derde verdieping, waar een zekere Anne Goffard woont of werkt. Zij duikt inderdaad op als beheerder in alle Luxemburgse holdings van Artal. Maar een uitleg krijgen we niet: 'Wij geven géén interviews aan journalisten', blokt ze elke vraag meteen af.

De zes gelekte belastingakkoorden die Artal sloot met de Luxemburgse overheid onthullen een complex samenspel van leningen en participaties, waarvan geen enkele belastingdienst nog het bos door de bomen kan zien. Zo wordt bijvoorbeeld in een van de zes rulings in een paragraaf vermeld dat 'twee firma's op de Britse Maagdeneilanden, Artal Treasury en Artal Invest, vanuit de Zwitserse bijkantoren van de Luxemburgse holdings, Artal international en Artal Luxembourg, worden overgeplaatst naar een nieuwe firma in Gibraltar, die ook nog eens de aandelen zal krijgen van twee firma's in Bermuda'. Elke belastingcontroleur krijgt er een punthoofd van.

In de schema's bij de vertrouwelijke belastingakkoorden verbergt Artal niet dat er tussen al die postbusbedrijven in verschillende landen 'hybride leningen' worden afgesloten. Hybride leningen profiteren van mismatches tussen belastingsystemen in verschillende landen. Multinationals laten de leningen tussen hun bedrijven anders definiëren door de belastingdiensten in de verschillende landen. Om in elk land de meeste gunstige interpretatie te krijgen en zo een pak minder belasting te betalen.

'Hybride leningen gebruiken, vind ik zeer agressief', stelt een Belgische fiscale topexpert. 'Dat is ervoor zorgen dat je aan de ene kant van het uiteinde, in land A, rood wordt bekeken, en aan de andere kant van het uiteinde, in land B - in dit geval: Luxemburg - blauw wordt bekeken. Dat komt omdat Luxemburg zijn invulling van wat een intrest of een dividend is, heeft veranderd. Zodat de bedrijven alleen in Luxemburg nog een beetje belasting betalen. Dat soort leningen wordt nu hard aangepakt door de Oeso en terecht ook.'

'Hybride leningen worden nu zwaar aangepakt door de OESO in een actieplan van vorig jaar tegen 'belastingontwijking' door multinationals. Dat plan zegt expliciet: het is de kwalificatie van het ene land die moet gevolgd worden in het andere land. Dus als België zegt: het is een aftrekbare intrest, dan moet Luxemburg het ook als intrest beschouwen, en dus belasten.'

De zakenfamilie achter Artal verwees voor een reactie door naar een verantwoordelijke voor de Luxemburgse bedrijven, maar die reageerde uiteindelijk niet op onze vragen.