Waalse miljardengroep Lhoist ook kind aan huis in Luxemburg

De familie Lhoist-Berghmans is een van de rijkste zakenfamilies van België. Haar gelijknamige kalk- en dolomietgroep Lhoist telt meer dan 90 fabrieken in 25 landen, goed voor 5.700 werknemers en een jaarlijkse omzet van 2 miljard euro.

De wortels van hun kalkimperium gaan terug tot 1889 wanneer Hippolyte Dumont zijn eerste fabriek opende in België. In 1926 begon zijn schoonzoon Léon Lhoist met de internationale expansie, eerst in Frankrijk. Vandaag is Lhoist wereldwijd marktleider in de sector van kalk, dolomiet en mineralen. Baron Jean-Pierre Berghmans, een telg van de vierde generatie, zit de raad van bestuur voor.

Het credo 'pour vivre heureux, vivons cachés' geldt zeker voor Lhoist. Het hyperdiscrete bedrijf geeft zelfs geen toelichting bij zijn jaarresultaten. Maar Luxembourg Leaks doorprikt de discretie. Vijf belastingakkoorden die het advieskantoor PricewaterhouseCoopers (PwC) bij de Luxemburgse overheid regelde, liggen nu op de straatstenen. De gelekte documenten onthullen dat zowel boven als onder de Belgische spilbedrijven Lhoist Industrie en Dolomies de Marche-les-Dames tal van filialen en holdings zijn geplaatst die allemaal hetzelfde adres in Luxemburg hebben.

Die Luxemburgse ondernemingen leiden naar allerlei postbusbedrijven in andere fiscale vluchtoorden zoals de 'Shannon Free Zone', een fiscale vrijhaven in Ierland waar tal van internationale groepen een dochterbedrijf of bijkantoor plaatsen om belastingen op hun winsten te ontwijken. De Luxemburgse belastingakkoorden die Lhoist mocht sluiten, bespelen alle belastingcadeaus die het Groothertogdom in de etalage legt: vrijgestelde winsten, vrijgestelde dividenden, vrijgestelde vermogens, vrijgestelde meerwaarden op aandelen, enzovoort. Ze staan pagina's lang opgelijst.

Een gelekt belastingakkoord van 14 mei 2009 bewijst hoe Lhoist in Luxemburg groen licht krijgt voor zijn wildste belastingplannen. Die belastingafspraak of 'ruling' gaat over het Luxemburgse C&D Finance, een dochterbedrijf van het Belgische Dolomies de Marche-les-Dames. Dat mag van de Luxemburgse fiscus een constructie opzetten met een firma in Cyprus die op haar beurt een firma in Hongkong bezit. En tijdens een korte periode van twaalf maanden mag Lhoist onder dat Hongkongse bedrijf ook nog eventjes zijn Belgisch coördinatiecentrum plaatsen om de beoogde belastingdoelen te bereiken.

Van een economische realiteit kan je moeilijk spreken. De hele constructie bestaat alleen op papier. De dochterbedrijven in Cyprus en Hongkong, L.D. Finance Limited en D&L Finance Limited, zijn zuivere postbusbedrijven. Ze zijn alleen opgezet om de belastingconstructie mogelijk te maken. In Cyprus wordt een adres gehuurd in de 'Jacovides Tower Building', waar nog tal van andere bedrijven precies hetzelfde adres gebruiken voor hun Cypriotische vehikels. Terwijl alle administratieve verplichtingen van de firma worden geregeld door een plaatselijke boekhouder. Hetzelfde plaatje in Hongkong: daar gebruikt Lhoist in een gigantische wolkenkrabber kamer 3523.

'Veel te agressief'

Een Belgische topexpert in fiscaliteit fronst de wenkbrauwen bij het overschouwen van dit belastingakkoord. 'Het valt meteen op dat de Luxemburgse fiscus voor dit belastingakkoord alleen een schemaatje krijgt van alle betrokken bedrijven en een waslijst van belastingvoordelen die de constructie moet opleveren. Maar waarom gebeurt dat? Welke economische reden is er om dat allemaal te doen? Die vind je nergens in de documenten', merkt de expert op. 'Dat betekent: je krijgt in Luxemburg toestemming voor transacties zonder dat de Luxemburgse fiscus duiding vraagt. En als de Luxemburgers die duiding wel hebben gekregen, dan staat ze in elk geval niet in de officiële documenten. In België is dat onmogelijk. In Belgische belastingakkoorden vind je wel tien bladzijden met: waarom dit en waarom dat? Bedrijven moeten in ons land altijd de economische logica aantonen, haarfijn uitleggen waar ze eigenlijk mee bezig zijn. In de Luxemburgse akkoorden wordt alleen het belastingspelletje beschreven.'

De constructie die Lhoist vanuit Luxemburg mag opzetten met dividenden en leningen in het Groothertogdom, Cyprus en Hongkong duurt ook maar een twaalftal maanden, leert het gelekte belastingakkoord. 'Daarom lijkt het een constructie voor een kortetermijnbelegging', besluit onze fiscaal expert. 'Zo'n constructie is bedoeld om een enorm rendement belastingvrij terug te brengen naar het Belgische hoofdbedrijf. Alleen grote bedrijven zoals Lhoist krijgen zulke aanbiedingen: ze hebben bijvoorbeeld 1 miljard euro cash en krijgen dan een aanbod om dat te beleggen in een klein besloten fonds, hooguit met een of twee andere grote spelers. Ze kunnen dan een gigantisch rendement opstrijken. De constructie moet wel minstens twaalf maanden duren om recht te hebben op alle belastingvrijstellingen voor de meerwaarden en dividenden die ze opstrijken.'

'Ik vind deze constructie van Lhoist toch wel zeer origineel', besluit onze expert smalend. 'Een Belgisch coördinatiecentrum eventjes onder een firma in Hongkong hangen? Ik zou het mijn klanten nooit adviseren. Veel te agressief.'

Maar Luxemburg geeft er gezwind groen licht voor. En ook de vier andere gelekte akkoorden zijn behoorlijk origineel. Zo mocht Lhoist in de herfst van 2011 een Luxemburgse firma oprichten die als enige zou intekenen op een obligatie die is uitgeschreven door een andere Belgische firma van... Lhoist. Het resultaat van de constructie laat zich raden. De intresten die van de Belgische firma naar de Luxemburgse firma - ongeveer een miljoen euro per jaar - vertrekken , blijven dankzij de vertrouwelijke belastingdeal belastingvrij.

Becijferen hoeveel belastingen Lhoist met zijn constructies via Luxemburg uitspaart, is onbegonnen werk voor buitenstaanders. Maar het gaat om belangrijke sommen. In de jaarrekening van het Belgische Dolomies de Marche-les-Dames staat dat de firma in Hongkong een eigen vermogen van 3,4 miljard euro had. De nettowinst bedroeg op één jaar 1 miljard euro.

Als we naar de resultaten van Dolomies de Marche-les-Dames kijken, was in 2009 sprake van 378 miljoen euro winst. Daarop is 2.863 euro belasting betaald. Dat jaar kon het bedrijf een uitzonderlijke meerwaarde boeken op aandelen voor 407 miljoen euro. En de volgende jaarrekeningen zijn even opmerkelijk. Over de periode 2009 tot en met 2013 boekte het bedrijf in totaal 730 miljoen euro winst. En als we de bedragen in het vakje 'belastingen' optellen, is het contrast wel zeer groot: 23.268 euro.

'Nog een prettig weekend'

Rest de vraag wat er nu eigenlijk te vinden is op het Luxemburgse adres van Lhoist? Lhoist heeft er zeker twaalf bedrijven ondergebracht, leren de gelekte belastingakkoorden. Op het adres Rue Robert Stümper 7A treffen we in een bedrijvenpark vlak bij het centrum van Luxemburg een bruinig kantoorgebouwtje, waar meteen het grote aantal witte postbussen voor de deur opvallen. Ook het grote bord met alle naamkaartjes van de bedrijven die er gevestigd zijn, oogt indrukwekkend: we tellen er 54, in elk geval veel meer dan er ruimtes zijn in dit gebouw.

Of er nog andere Belgische bedrijven op ditzelfde adres in Luxemburg een filiaal hebben? Liefst 25, leert de zakendatabank Graydon. En ze hebben allemaal weinigzeggende namen zoals Hennen Invest Holding, Soconym en Luxys. Waarschijnlijk konden ze net als Lhoist niet weerstaan aan de fiscale lokroep van het kleine Luxemburg.

Welke uitleg geeft Lhoist voor de fiscale constructies die we in de uitgelekte belastingakkoorden aantroffen?

'Bedankt voor uw e-mail met vragen', antwoordt Jean Marbehant van Lhoist vriendelijk op onze vragen om uitleg over de constructies in Luxemburg en de ogenschijnlijk lage belastingbijdrage in België.

'Ik heb mijn collega's in Luxemburg gecontacteerd. En zij bevestigen dat ze het externe communicatiebeleid van Lhoist naleven: niet reageren of commentaar geven op de activiteiten van Lhoist, tenzij het gaat over echte operaties van de lokale fabrieken.'

'Ik wens u nog een prettig weekend.'