Vincent Callebaut, de Jules Verne van de architectuur

Vincent Callebaut. ©Ronald Dersin

Woontorens als verticale parken, met uitpuilend groen en hangende tuinen. Ademende gebouwen. De Belgische architect Vincent Callebaut heeft radicale ideeën over hoe we over vijftig jaar zullen wonen, werken en samenleven.

Vincent Callebaut
  • Callebaut (40) werd geboren in La Louvière.
  • Hij studeerde architectuur aan de ULB in Brussel.
  • Na zijn studies trok hij met een beurs naar Parijs, waar hij stage liep en bij verschillende architectenbureaus werkte.
  • Sinds 2008 runt hij in hartje Parijs het bureau Vincent Callebaut Architectures.
  • Hij maakt furore met 'eco-utopische' hoogbouw.

Vanuit zijn architectenbureau in Parijs ‘draagt hij nieuwe ideeën aan die oude structuren uitdagen’. Zo omschrijft Vincent Callebaut (40) het zelf. En dat zint niet iedereen. Criticasters zetten onze landgenoot graag weg als een ‘papieren architect’. Een man met veel praatjes en onuitvoerbare plannen. Zoals zijn ecologisch toekomstproject voor Tour & Taxis, de industriële site in Brussel waar de kantoren van De Tijd zijn gevestigd. Het ontwerp van de Belg was een futuristisch ogende ecowijk: een plek waar wonen, werken en plezier maken verweven zijn, met drie woontorens en kantoorgebouwen, allemaal energieproducerende gebouwen vol groen rond een grote vijver. En dat in het hart van Brussel.

Helaas. De opdrachtgevers vonden zijn project te utopisch en kozen voor dat van Neutelings-Riedijk. ‘Een veilige keuze’, zegt Callebaut rigoureus aan de telefoon vanuit Parijs. ‘En een gemiste kans voor Brussel om zich te tonen als dé ecobewuste hoofdstad van Europa.’

De La Louvièrenaar jammert niet. Elders in de wereld beginnen zijn verregaande ideeën wel ingang te vinden. Dit najaar wordt in de Taiwanese hoofdstad Taipei zijn allereerste gebouw opgeleverd. Behalve 40 appartementen herbergt de woontoren 23.000 bomen en struiken op de balkons. Die hangende tuinen kunnen jaarlijks tot 130 ton koolstofdioxide absorberen in de lucht van het door smog geteisterde Taipei.

©VINCENT CALLEBAUT ARCHITECTURES TAO ZHU YIN YUAN, TAIPEI, TAIWAN

Als het project slaagt, kan de ‘Jules Verne van de architectuur’ - het koosnaampje van zijn vele fans, want die heeft Callebaut ook - voorgoed vertrokken zijn. Zo’n tien jaar geleden ontwierp hij zijn allereerste futuristische stadsplannen. Zijn uitgangspunt is nooit veranderd: als we het geweer niet drastisch van schouder veranderen, worden onze steden onleefbaar. Callebaut: ‘In 2050 zijn we met 9 miljard op deze planeet. 70 procent van de wereldbevolking zal in de stad wonen. De horizontale stad van de 20ste eeuw, zoals die is bedacht onder invloed van architecten als Mies van der Rohe en Le Corbusier, heeft haar verzadigingspunt bereikt. Kijk naar steden als Brussel en Parijs. Dat zijn monoculturele steden waarin rijk en arm niet met, maar náást elkaar leven. Er is geen sociale mix. Door de stad lopen autowegen die het leven compleet verstikken.’

Dat is de stad van het verleden. De stad van de toekomst geeft haar bewoners opnieuw ademruimte, letterlijk en figuurlijk. Callebaut: ‘Wat doet de gemiddelde Belg? Hij woont in een huis met een tuin op het platteland en zit elke dag twee uur in de auto of de trein om in de stad te gaan werken. Wij zeggen: stop met jezelf met de auto van het dorp naar de stad te vervoeren, maar verplaats de voordelen van het platteland naar de stad.’

New Insights

Tien werelddenkers blikken vooruit op de toekomst. In ons extra magazine 'Tien nieuwe inzichten' leest u de inzichten van onder meer ex-gouverneur van de Indiase Centrale Bank Raghuram Rajan, auteur Yuval Noah Harari en professor internationale politiek Ian Bremmer. Ontdek hier het dossier online.

In de stad van de toekomst regeert de hoogbouw. Haast ieder ontwerp van Callebaut voorziet in kleine, middelgrote en grote appartementen, om de sociale mix te herstellen en het woningaanbod te verhogen. Aan groen geen gebrek in les quartiers Callebaut. De architect haalt de natuur terug naar de stad. Zijn ecotorens functioneren als tropische regenwouden. De vegetatie op de wolkenkrabbers regelt het klimaat op een natuurlijke manier. Elke toren is een verticaal park, met uitpuilend groen en hangende tuinen.

‘De stad van morgen moet werken als een spons’, zegt de architect. ‘De planten filteren het regenwater, zodat het als sanitair water kan worden hergebruikt. Op de balkons kan je fruit en groenten telen. Elke stadsbewoner wordt zo een beetje tuinier. En de gemeenschappelijke moestuinen op het dak zwengelen het sociaal contact aan.’

De verticale groei van de stad van overmorgen heeft drie grote voordelen. Hij lost het nijpende huizentekort in veel steden op. Hoogbouw biedt ook een antwoord op een ecologisch probleem: hoe compacter een stad, hoe lager het energieverbruik. Én: in de meeste van zijn ‘ecowijken’ plant Callebaut kantoorruimte, waardoor we gezellig dichtbij huis kunnen blijven om onze boterham te verdienen. Ook die ingreep zal onze ecologische voetafdruk verkleinen.

Heliopolis

Utopiegedachten? Het tweede land, naast de woontoren van 50.000 vierkante meter in Taiwan, waar de ecoarchitect voet aan wal kon zetten is - of all places - Egypte. Caïro dan nog wel, een van de meest vervuilende hoofdsteden van de wereld. Normaal in 2020, maar wellicht twee jaar later, wordt The Gate Heliopolis opgeleverd. Het complex is genoemd naar de stadswijk die vorige eeuw werd gebouwd onder impuls van de Belgische industrieel Édouard Empain. Meer dan 1.000 appartementen worden gebouwd boven op een winkel- en kantorencentrum. Een reusachtige zonneluifel overkoepelt het torencomplex. ‘We lieten ons inspireren door de malqafs, traditionele windvangers die in de streek al 3.000 jaar in gebruik zijn. Zij zullen voor natuurlijke koeling zorgen. De lucht wordt aangezogen, onder het gebouw gekoeld en op nieuw in circulatie gebracht in de appartementen.’

Kleiner in oppervlakte, maar symbolisch minstens zo belangrijk, is het Arboricole-complex in de Franse stad Angers. Deze ‘boom om in te leven’ wordt zijn eerste ontwerp op Europese bodem. ‘Het gelijkvloers wordt een trendy hub met coworking-spaces, artiestenateliers, restaurants, een brouwerij en een concertzaal. De rest van het gebouw is een ‘woonbos’, met 20.000 struiken en planten die vanop de terrassen van de bewoners jaarlijks tot 50 ton koolstofdioxide moeten absorberen en extra zuurstof moeten produceren.

‘Ademende’ gebouwen die de levenskwaliteit van de mens verbeteren: dat is de toekomst volgens Vincent Callebaut. Zelf twijfelt de ecoarchitect niet aan zijn gelijk. Wel jammer dat zijn vaderland nog niet klaar lijkt voor zijn groene wolkenkrabbers en tropische stadswijken. De architect laat het niet aan zijn hart komen. ‘Ik heb werk genoeg. Al zou het mooi zijn om in de stad waarin ik het vak heb geleerd te mogen werken. Ach, ooit komt het er wel van.’

©VINCENT CALLEBAUT ARCHITECTURES ARBORICOLE, ANGERS, FRANCE

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n