interview

‘De dag dat ik een bankier ben geworden, mogen ze me ontslaan'

©Wouter Van Vooren

Zijn revolutionaire plan om CD&V drastisch te hervormen viel op een koude steen. Toch blijft de politieke microbe Febelfin-topman Karel Van Eetvelt kriebelen. Ontbijt met De Tijd.

Halfnegen. Na de lange files aan de brug van Temse lijkt de gemeente Bornem nog meer rust te ademen dan anders. De koude winterzon piept vredig boven de daken van Doregem, de wijk waar Karel Van Eetvelt (53) sinds jaar en dag woont.

Ontbijt met De Tijd

Bornem, 8.30 uur, bij Van Eetvelt in de keuken.

Met de Febelfin-topman praten we over de politiek en over spoken.

De topman van de bankenfederatie Febelfin tapt een espresso in de keuken, terwijl zijn vrouw Kristien de 4-jarige Viktor klaarmaakt om naar school te vertrekken. ‘We hebben een beurtrol. Ik probeer de helft van de week ’s ochtends thuis te werken om mijn zoon naar school te kunnen brengen. Dat is niet evident. De banksector is nog altijd erg ‘nine to five’. Als aan het begin van de dag een vergadering wordt gepland, is dat voor mij een drama, met al die files op de N16.’

Op tafel staan een grote kom havermoutpap en drie keramieken schaaltjes met kaki’s, druiven en stukjes sinaasappel. ‘Door Kristien klaargemaakt’, lacht Van Eetvelt. ‘Het zal zonder enige twijfel erg gezond zijn. Nu maar hopen dat je het lekker vindt.’

De voormalige topman van de ondernemersorganisatie Unizo, die in 2017 naar de financiële sector overstapte, kwam onlangs in het nieuws met een drastische vernieuwingsoperatie voor CD&V. Het was zijn grote ambitie de partij compleet heruit te vinden, inhoudelijk, structureel, leidinggevend én communicatief.

©Wouter Van Vooren

Niet iedereen was even opgezet met zijn plan. Dat een vrij bekend en goed genetwerkt figuur zoals Van Eetvelt de partij drastisch wilde hervormen, dreigde de machtsverhoudingen op hun kop te zetten. Om alle speculaties de kop in te drukken postte hij een bericht op Facebook waarin hij ontkende kandidaat-CD&V-voorzitter te zijn.

Maar Van Eetvelt stak zijn politiek engagement niet onder stoelen of banken. Hij verwees onder meer naar zijn vader, de 82-jarige Jozef Van Eetvelt, die veertig jaar als CD&V-politicus de sjerp in Bornem droeg. ‘Ik heb een duidelijke visie over hoe wel of niet aan politiek kan worden gedaan. Je hele jeugd en een deel van je volwassen leven bij een burgemeester wonen, doet iets met een mens.’

In één zucht maakte hij op Facebook het partijpolitieke systeem met de grond gelijk. ‘Alleen werken met mensen die hetzelfde denken als jij? Dat beperkt gewoon de mogelijkheden om oplossingen te vinden. Je zoekt beter talentrijke, geëngageerde mensen binnen en buiten je eigen ideologie. Voor jezelf is dat uitdagend, en het haalt je uit je comfortzone. Maar het leidt vaak ook tot duurzame en gedragen resultaten. Als ik ooit in de politiek stap, zal het op zo’n manier zijn.’

Politieke disruptie

In zijn keuken in Bornem neemt Van Eetvelt daar geen woord van terug. De manier waarop de particratie in België werkt, noemt hij nefast. ‘Ik zie hoe beslissingen top-down worden opgedrongen door een kleine groep mensen die ver van de realiteit staan, die hun eigen visie proberen te ontwikkelen en vooral niet besmet willen worden door andere ideeën. Dan moet je niet schrikken dat je heel ver van de kiezer staat. Zo ontstaat geen draagvlak.’

Een goed voorbeeld is het verhaal rond de bedrijfswagens, waar Groen zijn tanden op stukbeet. ‘De partij heeft een punt, maar haar aanpak was verkeerd. Ze duwde een groep mensen nodeloos in het verdomhoekje en vond dat die moesten worden gestraft. Hetzelfde geldt voor de manier waarop de N-VA het rekeningrijden top-down afkondigde en dan in paniek moest afvoeren omdat er zoveel reacties op kwamen. Ik heb daar met grote ogen zitten naar kijken. Eigenlijk zeiden ze: ‘Wij hebben gelijk en we gaan dat jullie opleggen.’ In plaats van de rollen om te draaien, en te zeggen: ‘We staan voor een uitdaging, laat ons samen kijken hoe we dat kunnen oplossen.’’

Ik stap niet in een politiek project waar ze me alleen nodig hebben om nieuwe stemmen te ronselen.

Hij geeft toe, de politieke microbe kriebelt al enige jaren. ‘Ik ben enkele keren gevraagd om op een lijst te staan. Door diverse partijen. Open VLD was eerst. Maar de timing zat niet goed. Toen ze me polsten, was ik nog niet zo lang bij Unizo actief.’ Daarna vroeg de N-VA hem of hij in de aanloop naar de federale verkiezingen van 2014 de provincielijst in Antwerpen wilde trekken. ‘Toen heb ik hard getwijfeld.’ Maar zijn privésituatie - de Unizo-topman zat toen in een echtscheiding - liet een overstap niet toe.

Vreemd genoeg nam het CD&V-partijkader pas onlangs contact op. ‘Ik werd door de ‘twaalf apostelen’ uitgenodigd voor een gesprek. Ik heb hun duidelijk gemaakt dat ik het vreemd vind dat iedereen wordt gevraagd zich aan te passen, en dat het politieke systeem blijft zoals het is. Dat model wordt niet eens in vraag gesteld, terwijl het van de vorige eeuw dateert. Mijn oproep was die van een politieke disruptie. Sloop de muren van de partij en breng talent van buitenaf binnen. Niet alleen andersdenkenden om de interne organisatie te versterken, maar ook externe kandidaten voor op de kieslijst.’

Hun reactie was mossel noch vis, zegt Van Eetvelt. ‘Je merkt dat ze het een interessante piste of analyse vonden. Maar zodra die zich in concrete mensen en posities vertaalde, sijpelde het besef door dat hun eigen rol of functie weleens in gevaar kon komen. En dan kreeg de weerstand - bewust of onbewust - de overhand.’

Toch viel zijn pleidooi niet helemaal in dovemansoren. ‘Er waren aftastende gesprekken met enkele kandidaat-voorzitters. En vanuit de CD&V-basis kwam de vraag of ik me als outsider in de strijd om het partijvoorzitterschap wilde gooien. Maar ik wilde niet in een politiek project stappen waar ze me alleen nodig hebben om nieuwe stemmen te ronselen of om deel te worden van het status quo. Het vermogen en de wil om te transformeren moeten groot genoeg zijn.’

©Wouter Van Vooren

Dat was ook zo toen hij naar Febelfin overstapte. ‘Na diverse gesprekken met KBC-topman en voorzitter van de bankenvereniging Johan Thijs had ik echt het gevoel dat hij een nieuw pad wilde inslaan. Daar was het besluit: ‘Als jij er zo hard achter staat met al je power, dan ga ik mee’.’

Maar bij CD&V sloeg de vonk niet over. Was er dan helemaal geen raakpunt? Van Eetvelt schept wat havermout in zijn bord, en zegt dan: ‘Nee.’ Ook niet bij de kandidaat-voorzitters? Hij denkt even na. ‘Bij sommige wel. Joachim Coens heeft zeker een visie. Maar in de breedte van de partij was dat niet het geval, of toch veel te weinig. We zijn dus niet verder gegaan dan vrijblijvende gesprekken.’

Hij vertelt hoe hij anderhalf jaar eerder met enkele hooggeschoolde dertigers heeft samengezeten. ‘Dat waren geen politici. Ik ving daar een groot gevoel van onbehagen op. ‘Het systeem zit aan de grond’, was de boodschap. ‘Er is veel solidariteit. We willen vooruit met de samenleving. Maar niets kan nog. Er is bij beleidsmakers geen bereidheid om over de grenzen heen te praten over klimaat, mobiliteit en fiscaliteit.’ Toen ik vroeg waar de oplossing ligt, antwoordden ze: ‘Niet in de bestaande politiek.’ Toen besefte ik: ‘Als die generatie dat gevoel heeft, moeten we dringend het roer omgooien.’’

Jezelf herontdekken

Zijn voorganger bij Unizo, Kris Peeters, maakte jaren eerder de overstap en is nu op een zijspoor beland. Hoe kijkt hij daar tegenaan? ‘Eerlijk gezegd, ik vind dat Kris een goed parcours heeft gereden. Als je alleen al kijkt naar wat hij als minister-president heeft gedaan, blijkt dat hij enorm veel kwaliteiten heeft. De jongste jaren is het anders gelopen. Misschien maar goed ook. Het is niet gezond te lang in de politiek te blijven. Op een bepaald moment is het op. Zelf stond ik 13 jaar aan het roer bij Unizo, en dat was meer dan genoeg. Het is niet dat ik me er niet meer amuseerde of dat ik me niet meer kon motiveren. Het was tijd om iemand anders met frisse ideeën en verse zuurstof binnen te brengen.’

Als je te lang in een organisatie zit, begin je overal spoken te zien, vindt Van Eetvelt. ‘Iedereen die kritiek heeft, is dan verdacht. Dat is niet alleen niet goed, het is ook onjuist. Je blik wordt vertroebeld. Voor een totaal andere omgeving kiezen brengt dan redding. Je leert jezelf herontdekken, en dan kan je weer bouwen. Zo moest ik bij Febelfin opnieuw gaan studeren. Ik kende amper iets van de financiële wereld. En ik probeer er nu mijn blik wijd open te zetten.’

We willen vooruit met de samenleving. Maar niets kan nog.

Onlangs zat hij samen met mensen van Groen om te debatteren over de toekomst van de bankensector en de verduurzaming van onze economie. ‘Ik wil de kritiek op de sector blijven opvangen en binnenbrengen in de organisatie. Zo kan ik een brug slaan naar de samenleving. Aan mijn voorzitter, Johan Thijs, heb ik gezegd: ‘De dag dat je vindt dat ik een bankier ben geworden, moet je me ontslaan. Want dan is mijn toegevoegde waarde nul.’ Ik mag niet in een ivoren toren kruipen. Dan loopt het mis.’

En de politiek, blijft dat een ver en utopisch project? ‘Ik sluit niets uit. Misschien komt er een dag dat ik een groep vind met de ambitie om samen met anderen oplossingen te vinden voor de grote en kleine maatschappelijke uitdagingen. Ik voel een enorme behoefte bij mensen om de zaken anders aan te pakken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie