Advertentie

Econoom Peter De Keyzer: ‘Mijn eerste job bij de Quick heeft mijn leven bepaald’

Peter De Keyzer

‘Ik kan niet stilzitten’, zegt econoom en ondernemer Peter De Keyzer. ‘Een andere way of life ken ik niet. Misschien speelt nog altijd het idee dat ik me moet bewijzen.’ Ontbijt met De Tijd.

‘Het doet me wel wat om hier terug te komen, ja’, zegt Peter De Keyzer (46) terwijl we iets na het openingsuur om 10.30 uur plaatsnemen in de ochtendzon achter het net gepoetste venster van de Quick in Kontich. ‘Ik heb de parking hier nog opgekuist en die vuilbakken leeggemaakt. Ik stond vooral achter de grill, terwijl ik niet goed tegen de warmte kan. Ik heb ook regelmatig mijn vingers verbrand. Dit was meer dan mijn eerste job, dit was een levensles.’

Ontbijt met De Tijd

Kontich, 10.30 uur, in het Quick-hamburgerrestaurant. Met Peter De Keyzer praten we over zijn wantrouwen tegenover de overheid, het belang van intellectuele vrijheid en zijn geloof in de meritocratie.

Hij werkte hier in de jaren 90 soms tot 20 uur per week. Van moeten. ‘Mijn moeder stond er na de scheiding van mijn vader alleen voor en we hadden het niet breed. Als ik extra kleren wilde of eens op uitstap wilde, moest ik daar zelf voor werken.’

De voormalige hoofdeconoom van Degroof Petercam en BNP Paribas Fortis werd door zijn moeder naar de Quick gestuurd toen hij tijdens zijn studie economie een bisjaar had met maar vijf vakken. ‘Pas vanaf dan ben ik ernstiger beginnen te studeren en wist ik: als je ergens geraakt, is dat enkel omdat je er zelf iets aan doet. Zo is mijn geloof in de meritocratie heel sterk geworden. Hier zag je hoe iedereen iets kon bijleren: klantvriendelijkheid, op tijd komen, de kassa controleren: dit is de perfecte instapjob.’

De donuts op tafel kunnen hem niet in verleiding brengen, laat staan een hamburger. ‘Ik heb hier vroeger genoeg hamburgers gegeten, want als personeel kregen we die tegen de helft van de prijs.’ Hij ziet er zo scherp als een mes uit - twee weken geleden liep hij de marathon van Berlijn - maar toch houdt De Keyzer zich aan zijn strikt ‘intermittent fasting’-dieet. Geen ontbijt, om 14 uur iets kleins, en pas ’s avonds de enige maaltijd van de dag. ‘Mijn energie is stabieler door de dag heen. En je merkt zo hoe weinig eten je in feite nodig hebt. Ik voel me er gewoon beter bij.’

Al vijf jaar heeft hij met Growth Inc. zijn eigen communicatiebedrijf. Maar die periode waarin hij het thuis niet breed had, zal hij zich altijd herinneren en heeft zijn wereldbeeld bepaald. ‘Mijn moeder was onderwijzeres in het katholiek onderwijs. Van de ene dag op de andere verloor ze haar job omdat de inrichtende macht en de ouderraad geen gescheiden vrouwen wilden. Ze is toen gaan solliciteren bij het gemeenschapsonderwijs, maar daar was ze niet welkom omdat ze uit het katholiek onderwijs kwam. Uiteindelijk is ze gaan werken als receptioniste en heeft ze zich langzaam aan opgewerkt. Mijn wantrouwen tegenover instituties die over je leven beslissen, en ook de overheid, stamt uit die periode.’

Dat wantrouwen is de rode draad in zijn nieuwe boek ‘Vijf minuten ambitie’, waarin hij de columns die hij tien jaar voor De Tijd schreef bundelde en van commentaar voorzag. Dat was niet zo moeilijk, zegt hij. ‘Toen ik de columns herbekeek, stelde ik vast dat ik ze bijna woordelijk opnieuw kon publiceren: er is in tien jaar niets structureels verbeterd in dit land. Dat frustreert me, omdat ik oprecht het gevoel heb dat we op een muur afstevenen. De gasprijzen stijgen, alle dossiers zitten vast, onze schulden lopen razendsnel op... Ik vrees echt dat dit slecht afloopt en we op een Griekenlandscenario afstevenen, waarbij we plots onze schuld met pakweg 10 procent moeten afbouwen en met 10 procent moeten knippen in onze uitgaven.’

Hij vindt alle partijen schuldig aan het politieke immobilisme en kortetermijndenken. ‘Voor wie je de afgelopen 20 jaar ook gestemd hebt, het maakt niet uit. In geen enkele internationale ranking zijn we structureel gestegen. Kijk naar onderwijs, overheidstekort, energie, klimaat, migratie, mobiliteit: nergens hebben we beweging in gekregen. Einstein zei ooit: ‘Stupidity is doing the same thing over and over again, and expecting a different result.’ Wat haalt het dan nog uit voor wie je stemt?’

Het boek refereert aan de ‘Vijf minuten politieke moed’ van gewezen CD&V-kopstuk Yves Leterme. ‘Met zo’n staatshervorming gingen we zogezegd alles oplossen. De Vlaming heeft de neiging om de zoveel tijd op een politieke messias te stemmen. Eerst was er Guy Verhofstadt, toen Steve Stevaert en daarna Leterme.’

De voorlopig laatste messias in de rij is Bart De Wever, zegt De Keyzer. ‘Hij slaagt erin dat relatief lang vol te houden. Eerst ging hij het oplossen met het confederalisme, dan met de Vlaamse onafhankelijkheid, dan door aan te sluiten bij Nederland. Na 14 jaar deelname aan de Vlaamse regering slaagt hij er nog altijd in de N-VA als een oppositiepartij te verkopen. Hij zal dat nooit toegeven, maar in zijn diepste zelf beseft De Wever dat ook hij die verandering niet kan bewerkstelligen. De echte wending komt er pas als we een keer te veel tegen de muur botsen, en we in zo’n Grieks scenario alles vanaf nul opnieuw moeten opbouwen.’

‘Wij zijn een ingewikkeld land,’ geeft De Keyzer toe, ‘maar we hebben alles vast gebetonneerd. Voor elke beslissing mag iedereen mee om de tafel komen zitten, zelfs als je een activist bent die maar drie mensen vertegenwoordigt. Daarom kunnen we zelfs geen deuk in een pakje boter slaan. Of het nu gaat om de Groep van Tien, de Voka’s van deze wereld of de vakbonden: ze slagen er niet in structurele veranderingen in gang te zetten.’

‘Ik heb nog geen enkel zinnig voorstel gehoord om aan een tewerkstelling van 80 procent te raken’, vervolgt hij. ‘Dat kan enkel met atypische jobs, op atypische momenten, en dat willen we hier gewoon niet. Als je hier een pakje bestelt bij Bol.com, verschaf je een job aan een Nederlandse laaggeschoolde.’

Wie hier een pakje bestelt bij Bol.com, verschaft een job aan een laaggeschoolde in Nederland.

Wil De Keyzer dan naar een model zoals het Amerikaanse, waar een hamburgerjob niet volstaat om te overleven, waar mensen verschillende flexibele contracten moeten combineren om rond te komen? ‘Dat soort voorbeelden wordt telkens weer gebruikt om elke flexibilisering tegen te houden. Mijn broer woont in Zweden. Dat kan je toch bezwaarlijk een asociaal land noemen? Wel, de supermarkt in zijn buurt is twee dagen per jaar gesloten: op 25 december en op 1 januari. Elke andere dag is ze open van 7 uur ’s morgens tot 22 uur ’s avonds. Bij ons liggen de vakbonden dwars voor alles wat maar naar een 24 uurseconomie ruikt.’

Hij lanceert een radicaal voorstel. ‘Tel bij de volgende verkiezingen alle blanco stemmen mee en hou die stoelen in het parlement leeg. Dan moeten al de verkozen parlementsleden daar elke dag op kijken, en beseffen ze misschien waarvoor ze het moeten doen: die mensen terugwinnen. Die prikkel is nu afwezig.’

Ook als hij niet achter de hamburgergrill staat, krijgt De Keyzer het warm in de Quick. De herfstzon straalt recht op ons gezicht en het zweet loopt langs zijn voorhoofd. We verhuizen twee tafeltjes verder naar een plekje in de schaduw. Hij vertelt over zijn respect voor de klimaatbeweging. ‘Met uitzondering van hun analyse over het harde kapitalisme heb ik veel begrip voor de Greta’s en Anuna’s van deze wereld. We hebben nood aan iemand die hard roept van aan de zijlijn. Ik wou alleen maar dat we ook Greta’s en Anuna’s hadden om het over onze begroting, onze infrastructuur of ons onderwijs te hebben.’

Is hij zijn intellectuele vrijheid niet kwijt nu hij Growth Inc. leidt, een communicatiebedrijf dat de belangen van bijvoorbeeld grote industriële bedrijven in de haven verdedigt? ‘Nee, integendeel. Als ik iets schreef als hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis, lazen 2 tot 3 miljoen klanten mee. De gemiddelde vakbondssecretaris was ook klant bij de bank, en die vond sommige uitspraken misschien minder leuk.’

Growth Inc., dat tegen het einde van dit jaar 20 werknemers telt en een omzet heeft van 2,5 miljoen euro, heeft farmabedrijven, financiële instellingen en beursgenoteerde bedrijven in zijn portefeuille. Maar concrete namen wil De Keyzer niet noemen. Wekt dat niet de indruk dat hij iets te verbergen heeft? ‘Ik let erop dat mijn publieke uitspraken altijd vertolken waar ik zelf in geloof. Ik zal nooit iets anders verkondigen vanwege een klant. Maar als ik namen geef, zal iedereen een exegese doen op wat ik zeg om bevestigd te zien wie ik met mijn uitspraken wil helpen. Terwijl ik weet dat ik de scheidingslijn helemaal respecteer.’

Als ik politicus was, zou ik vooral gefrustreerd zijn door al de dingen die ik niet kan veranderen.

Waarom zet hij zelf niet de stap naar de politiek als hij vindt dat het allemaal naar de verdoemenis gaat? ‘Ze hebben me dat al meer dan eens gevraagd, maar ik denk dat ik er in de huidige constellatie niet gelukkig zou worden.’ Er klinkt aarzeling in zijn antwoord. Betekent dat dat hij het ernstig overwogen heeft? ‘Ik heb daarover getwijfeld, ja. Maar een goede politicus wil 100 dingen veranderen, en is blij als hij er 10 van kan waarmaken. Ik zou vooral gefrustreerd zijn door de 90 dingen die ik niet kan veranderen.’

De Keyzer is in elk geval iemand die niet kan stilzitten. Als hij niet aan het werk is, leest hij boeken of gaat hij joggen, soms ter voorbereiding van een marathon. Vanwaar die drive? ‘Een andere way of life ken ik niet. Misschien speelt nog altijd het idee dat ik me moet bewijzen. Mijn mama heeft me ingeprent dat goed studeren en hard werken de enige manier zijn om er te raken. Wellicht is dat de link met mijn job bij de Quick: ik wil altijd vooruit.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie