Nathan Vandergunst, alias Acid: ‘Ik ben een slaaf van het algoritme'

©Siska Vandecasteele

Ontbijt met De Tijd. Met ruim 400.000 volgers is hij de grootste Belgische youtuber. Maar hij is geen influencer. Dan zou hij in de pas moeten lopen, en dat kan hij niet.

Slaperige blik, witte kousen in slippers, een haastig aangetrokken hemd. We hebben duidelijk iemand uit bed gebeld. Maar Nathan Vandergunst (20) is de vriendelijkheid zelve als hij ons laat aanschuiven aan de keukentafel van het huis waar hij met zijn moeder woont. Hij heeft tot drie uur ’s nachts zitten gamen, zegt hij.

Normaal ontbijt Vandergunst nooit, maar vandaag maakt hij graag een uitzondering. Zijn moeder is brood en bananen gaan halen en hij heeft vier potten confituur uit de kast gehaald. ‘Zelfgemaakt: twee potten van mijn moeder en twee van mijn oma. Mijn ma zal het niet graag horen, maar ik vind die van mijn oma de beste.’

De gordijnen aan de straatkant zijn dicht. Dat heeft alles te maken met opdringerige fans. ‘Zeker in de vakantieperiode komen hier bijna elke dag jonge volgers aanbellen. Als ze vriendelijk zijn, doe ik open. Maar af en toe heb ik daar geen zin in. En dan krijg ik ’s avonds een mail van een boze mama die me schrijft dat ze voor haar kinderen een daguitstap georganiseerd heeft naar Blankenberge om mij te zien en dat ik hun hele dag heb verpest door niet open te doen.’

Ik spiegel mijn volgers geen ideale wereld voor. Ik wil gewoon lachen.

Vandergunst wijst naar de oprit van de overburen. ‘Als ze daar gaan staan, kunnen ze hier recht binnenkijken, tot in de keuken waar we nu zitten, aan de achterkant van het huis. Ik voel me hier soms als een leeuw in een dierentuin. Soms staan ze hier een paar uur met luide muziek of gooien ze hun sigaretten op het trottoir. Hoe dat komt? Omdat ik op mijn YouTube-kanaal soms heel persoonlijke dingen over mijn leven vertel, denken ze dat we goed bevriend zijn.’

Al zeven jaar gooit Vandergunst onder de naam Acid maandelijks meerdere filmpjes over zijn leven online. Hij laat zijn volgers getuige zijn van puberale onnozelheden: hoe een vriend vastraakt in een locker in Antwerpen-Centraal of hoe hij gaat solliciteren met een vals cv. Maar hij deelt ook persoonlijke zaken. Hij vertelt over zijn vader die homoseksueel is of over hoe hij wegens baldadigheden van school werd gestuurd. Dat laatste filmpje is intussen 668.000 keer bekeken. Zijn meest populaire post haalde 1,3 miljoen hits en gaat over de ergste tien familiefoto’s ooit.

©Siska Vandecasteele

Bij 12- tot 20-jarigen is Vandergunst een begrip. Hij heeft 405.500 volgers op YouTube, 182.000 op Instagram en 98.000 op Twitter. ‘Ja, ik kijk elke dag hoeveel erbij komen’, zegt hij terwijl hij een witte boterham met confituur - die van zijn oma - besmeert. Met 800 nieuwe volgers per dag gaat het de jongste weken extra hard. Dat heeft alles te maken met een conflict dat hem de actie #FreeAcid heeft doen opzetten.

Na twee waarschuwingen werd Acid plots geblokkeerd door YouTube. ‘Wegens onaangepaste content’, klonk het. ‘Maar ik ben er zeker van dat ik erin ben geluisd na een zakelijk conflict met een tussenpersoon voor een marketingbureau dat bedrijven reclame aanbiedt via influencers op sociale media. Dat bureau wil zich nu ook op YouTube storten en probeert jonge mensen aan zich te binden. Ik vond het contract te verstikkend en weigerde. Met die twee strikes werd ik onder druk gezet door hun tussenpersoon.’

Sinds vorige week kan Vandergunst weer video’s posten. Maar de optie om geld te verdienen is nog altijd uitgeschakeld. ‘Ik ben nu in zekere zin technisch werkloos.’ Het voorval toont aan hoe afhankelijk hij is van één Amerikaans bedrijf, zelfs al heeft hij 400.000 volgers. ‘Ik ben een slaaf van het algoritme van YouTube. Net als mijn collega’s. Zelfs de Zweedse superster PewDiePie, met bijna 100 miljoen volgers de populairste youtuber ter wereld, zit vast in hun handen.’

©Siska Vandecasteele

Maar Vandergunst is er zeker van dat YouTube hem niet laat vallen. ‘Het bedrijf strijkt 80 procent op van de advertentie-inkomsten die mijn filmpjes genereren. En het zit verveeld met de negatieve reclame.’

Dat Vandergunst steeds vaker op de grenzen van YouTube botst, heeft volgens hem te maken met de toenemende druk van adverteerders. ‘Ze willen geen controverse, wat de vrijheid van meningsuiting van youtubers inperkt. Dat is bedreigend voor de authenticiteit. Daarom zijn ook zoveel collega’s gestopt. De overblijvers zijn vaak superbraaf en commercieel.’

Denkt hij nu twee keer na voor hij iets uploadt, of voor hij zijn billen toont aan enkele redders die hem uit het water drijven op een Nederlands festival? ‘In dat geval was er geen probleem, omdat alleen zij mijn kont zagen, en mijn kijkers niet.’ Vandergunst benadrukt dat hij geen influencer is. ‘Ik heb geen voorbeeldfunctie. Ik ben er niet om die kinderen op te voeden. Dat moeten de ouders doen. Ik spiegel mijn volgers geen ideale wereld voor. Ik wil gewoon lachen.’

Klopt dat wel? Als hij in een video zijn nieuwe Nike Air Jordans toont, zijn er toch tieners die hun ouders vragen die dure sneakers te kopen? ‘Ja, ik had daar beter geld voor gevraagd’, zegt Vandergunst. ‘De invloed is er wel een beetje, maar ik laat me niet verkopen. Wacht...’

Vandergunst loopt naar boven en komt terug met een doos van Adidas. ‘Geleverd door DHL deze week. Ik hoop dan echt dat het mooie schoenen zijn die ik kan tonen in een video. Maar kijk: hoe mottig zijn die? Natuurlijk doe ik er niets mee. Een echte influencer zou ze sowieso eens tonen, om zeker te zijn dat hij de volgende keer weer een pakje krijgt.’

Vandergunst krijgt massa’s producten opgestuurd. ‘Het is hier elke dag Kerstmis.’ En nagenoeg elke dag krijgt hij commerciële aanbiedingen. ‘Een technologiebedrijf uit China bood me een mooi bedrag om twintig seconden over zijn nieuwe app te praten. Samsung bood me een jaarcontract aan, gewoon om een jaar geen iPhone te gebruiken. Dat was een monsterdeal, maar dat kon ik gewoon niet. Ik weet dat ik niet in de pas kan lopen.’

Het gros van zijn inkomsten komt van de advertenties die rond zijn video’s worden verkocht. En van de verkoop van merchandising, zoals truien. ‘Als ik wel op al die aanbiedingen van sponsors zou ingaan, woonde ik niet meer bij mijn moeder, maar een paar honderd meter verderop, op de bovenste verdieping van een appartementsgebouw met zicht op zee. Maar dan ben je jezelf niet meer, dan verkoop je je ziel. Mijn kanaal is mijn kind. Een kind dat ik acht jaar lang heb opgevoed. Zelfs voor 10.000 euro ga je je kind geen zaken laten doen waar je niet achter staat.’

©Siska Vandecasteele

De meeste bedrijven weten volgens Vandergunst niet hoe ze jongeren via sociale media moeten benaderen. ‘Ze volgen de zogenaamde specialisten van hun marketingteam en slaan de bal compleet mis. Ze onderschatten het belang van authenticiteit. Ik ben geen wandelende reclamespot. Ik leef gewoon. Als ze iets willen promoten, volstaat het dat ik het gewoon eens aantrek zonder extra uitleg.’

Vandergunst staat op om de vier potten confituur in de koelkast te zetten. ‘Anders gebeurt er iets mee in deze hitte.’ Hij vraagt of het stoort als hij een sigaret opsteekt. ‘Als ik in beeld ben, rook ik zo weinig mogelijk. En ik zal in mijn video’s ook nooit wiet goedpraten, hoewel de meeste mensen weten dat ik af en toe eens een jointje rook.’

Op een van zijn filmpjes is anders wel te zien hoe hij op een skilift in een teug een flesje Bacardi leegdrinkt, werpen we op. ‘Shit, ik wist dat je daar iets over zou zeggen. Dat is een beetje the edge bewandelen, ja. Ik hoop echt dat die kinderen dat nu ook niet gaan doen. Maar daar hebben ze toch ook ouders voor, om duidelijk te maken dat dat geen goed idee is?’

Toen Vandergunst op zijn 17de van school werd gestuurd, zijn studies beëindigde en zijn moeder zich zorgen maakte over het feit dat hij zonder plan B voltijds ging youtuben, zei hij: ‘Alleen mensen die niet zeker zijn van hun plan A hebben een plan B.’ Denkt hij daar nog zo over? ‘YouTube bestaat nog niet lang genoeg om te voorspellen hoelang ik dit nog kan blijven doen als job. PewDiePie is bijna dertig en blijft doorgaan. Je volgers van het eerste uur blijven, ook als ze ouder worden, én er komen er nieuwe bij. Je potentiële doelgroep wordt dus groter.

Maar misschien gaat hij op zijn dertigste niet meer zijn broek afsteken op een festival? Vandergunst lacht. ‘Ik hoop van wel. Ik ben twee weken geleden twintig geworden en dat deed pijn. Twintig, dat klinkt zo oud. Ik voel me 16, hooguit 17.’

Hoe groot is het onderscheid tussen Nathan Vandergunst en Acid, tussen de jonge gast die niet naar de Gentse Feesten gaat omdat hij te veel herkend wordt op straat en de vlogger die de wereld bespot met de camera in de hand? Is hij niet bang schizofreen te worden? ‘Daar zit ik mee, ja. Voor de authenticiteit probeer ik Nathan en Acid zo dicht mogelijk bij elkaar te houden. Maar soms zeggen mijn vrienden: ‘Word nu maar weer Nathan.’ Het probleem is dat Acid niet altijd stopt als mijn camera uitgaat.’

Het is bijna middag. De tijd is vrolijk voorbijgevlogen. Ook aan de ontbijttafel weet Vandergunst te entertainen. Maar nu wil hij naar buiten voor zijn volgende video. Mensen natspuiten op het strand. ‘Ik voel me slecht als ik te lang niets doe. Dit ontbijt heeft me in elk geval goed gedaan. Misschien moet ik dat wel vaker doen, iets eten ’s morgens.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie