analyse

Waarom de fiscus niet langer uw grootste vijand is

Hans D'Hondt, hoofd van de federale overheidsdienst Financiën ©Dieter Telemans

Verslikte u zich in uw koffie toen u las dat de federale overheidsdienst Financiën verkozen is tot overheidsorganisatie van het jaar? De belastingcontroleur blijft voor velen de boeman, maar de fiscus is wel efficiënter en klantvriendelijker geworden.

Na jaren van malaise is de top van de fiscus erin geslaagd de tanker te keren, vindt de jury van de Overheidsorganisatie van het Jaar.

De belastingadministratie is klantvriendelijker geworden, de digitalisering is een relatief succes en na jaren van drastische besparingen is de efficiëntie enorm toegenomen.

Fiscaal advocaat Michel Maus kan zich daar wel in vinden. ‘De fiscus is efficiënter geworden in de strijd tegen ontwijking en ontduiking’, zegt de VUB-hoogleraar.

‘De fairness van de fiscale controles is toegenomen, net als de dienstverlening. Kijk bijvoorbeeld naar de rulingcommissie. Die staat veel meer open voor kleine ondernemingen.’

Dat onze belastingbrief zo ingewikkeld blijft, is veel meer de schuld van ons allemaal dan van de fiscus.
axel haelterman
professor fiscaal recht

Financiën heeft de jongste jaren drastisch moeten besparen. Belangrijk daarbij is dat de fiscus erin geslaagd is de kwaliteit van zijn personeel drastisch op te trekken, zegt advocaat en professor fiscaal recht Axel Haelterman.

‘Voor het gros van onze studenten fiscaliteit aan de KU Leuven is een carrière bij de belastingen een serieuze optie geworden. Financiën heeft voor hoogopgeleiden een interessant carrièrepad uitgestippeld.’

Datamining

Een van de grote evoluties is de inzet van datamining om controles gerichter uit te voeren. Dat is deels uit noodzaak. Doordat slechts een op de drie ambtenaren vervangen wordt, is er minder volk voor controles. In 2013 waren er nog 450.000 controles, twee jaar later was dat aantal gezakt tot 182.000.

De administratie vangt dat op door veel gerichter te controleren. Door data uit te pluizen wordt centraal beslist welke dossiers aangepakt moeten worden. Dat leidt tot meer efficiëntie en vermijdt ook willekeur.

Hoe doet onze belastingadministratie het in internationale vergelijkingen? Inzake de digitalisering is er veel evolutie, maar we hebben onze buurlanden nog lang niet ingehaald, zegt Maus.

‘De grote lakmoesproef komt in september, als de internationale uitwisseling van bankgegevens ingevoerd wordt. Plots krijgt de fiscus informatie uit 51 landen. Ik vraag me af of het systeem dat zal kunnen verwerken.’

Horizontaal

Maus wijst naar het horizontaal toezicht dat Frankrijk en Nederland hanteren. ‘Daar overlegt de fiscus veel meer met de belastingplichtigen. In ruil voor openheid krijgen de belastingplichtigen rechtszekerheid. Financiën moet ook beter communiceren.

Net als bij flitscontroles in het verkeer zou de administratie nog vaker moeten aankondigen dat ze het volgende jaar op een welbepaalde praktijk focust. Dan kunnen de belastingplichtigen zich preventief in regel stellen.’

Blijft de vraag of de belastingadministratie er ook in geslaagd is haar imago bij te spijkeren.

‘Ik merk dat belastingplichtigen haar minder als een boeman zien’, zegt Haelterman. ‘Bedrijfsleiders beseffen dat ze de fiscus beter als een partner zien met wie ze op de lange termijn moeten samenwerken.’

Brutaal

Er bestaan nog belastingcontroleurs die zich brutaal opstellen en het onderste uit de kan willen halen, maar het is een minderheid geworden, zegt de fiscalist. ‘Het zijn uitzonderingen. Vaak stellen ze zich zo op om een sterke uitgangspositie op te bouwen als ze over een compromis moeten onderhandelen.’

Zijn collega Maus is pessimistischer. ‘De fiscus blijft toch nog vaak de grote vijand. Er is te weinig ruimte voor interpretatie en gezond verstand. Nu het economisch wat minder goed gaat, heb ik de indruk dat controleurs onder grote druk staan om centen binnen te halen. De oorlogsmodus is niet verminderd.’

Dat de fiscus een slechte reputatie heeft, ligt ook aan de hoge belastingdruk en de ingewikkelde wetgeving, zegt Haelterman. ‘Je kan alles veel eenvoudiger maken. Maar zodra je een uitzonderingsmaatregel wilt schrappen, schreeuwt een belangengroep moord en brand. Dat onze belastingbrief zo ingewikkeld blijft, is dus meer de schuld van ons allemaal dan van de fiscus.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud