Panama Papers leiden naar helft Antwerpse topdiamantairs

Dilip Mehta, CEO van Rosy Blue (r.), kreeg in 2006 van koning Albert II de titel van baron ©BELGA

Van de grootste tien diamantbedrijven in ons land heeft zeker de helft vennootschappen op de Britse Maagdeneilanden en andere belastingparadijzen gebruikt. Dat blijkt alleen al uit de Panama Papers die bij één Panamees advocatenkantoor zijn gelekt.

Panama Papers

Lees meer op www.tijd.be/panama.

Net als in SwissLeaks ontbreken in de Panama Papers de Antwerpse diamantairs niet. Van de 732 Belgen of inwoners van ons land die we aan offshores konden linken, waren er 65 diamantairs. Dat was een onderschatting omdat de meeste diamantairs geen Belg zijn of een van hun andere woonplaatsen aan het Panamese advocatenkantoor Mossack Fonseca opgaven.

Daarom zochten we gericht naar de namen van de grootste tien diamantbedrijven in ons land en van hun bestuurders en zaakvoerders. We konden vijf van de grootste tien diamantbedrijven aan schermvennootschappen in belastingparadijzen linken.

K.G.K. Diamonds

Sommige steken niet eens weg dat ze met offshores werken. Zoals K.G.K. Diamonds, het tiende grootste diamantbedrijf in ons land, uit de Antwerpse Hoveniersstraat en met een omzet van 374 miljoen euro. Wie naar de jongste jaarrekening van dat bedrijf kijkt, ziet dat een van de zaakvoerders een vennootschap is in Dubai: Prime International DMCC.

Diamantbedrijven Rosy Blue en Arslanian Frères zaten op de Britse Maagdeneilanden samen in een offshore met een diamantair die bij Interpol geseind stond.

Die laat zich vertegenwoordigen door een offshore op de Britse Maagdeneilanden, Sino Charm Limited, van de diamantair Sanjay Kothari. In de Panama Papers vinden we die offshorenaam ook terug en kunnen we hem linken aan nog meer offshores, zoals Glamorous Investments Limited, opgericht in juli 2010, ook op de Britse Maagdeneilanden. In een antiwitwasformulier van vorig jaar lezen we dat die offshore de bestemming is van handelsinkomsten, met links naar Hongkong.

Er lopen dus nog altijd diamantopbrengsten via belastingparadijzen. Al zegt topdiamantair Kothari dat hij de offshore Glamorous Investments op de Britse Maagdeneilanden opzette voor ‘IT-activiteiten’. Hij benadrukt dat het Antwerpse K.G.K. Diamonds strikt alle regels en wetten naleeft. ‘We werken alleen met een vennootschap op de Britse Maagdeneilanden omdat daar de Britse wet geldt en we die goed kennen.’

Rosy Blue

Het grootste Antwerpse diamantbedrijf dat voorkomt in de Panama Papers is Rosy Blue, het nummer twee in ons land, met een omzet van 1,7 miljard euro in 2014. De groep Rosy Blue, die ook een kantoor in de Antwerpse Hoveniersstraat heeft, kunnen we linken aan een twintigtal offshores die zijn opgezet met de hulp van het Panamese kantoor Mossack Fonseca.

De offshores op de Britse Maagdeneilanden hebben uiteenlopende namen als Blosom Agro, Union Care Investments, Global Core Investments en World Cap Group. Met nog meer offshores op de Seychellen en het eiland Anguilla. De meeste zijn opgericht in 2008 vanuit het Rosy Blue-kantoor in Dubai. Sommige zijn intussen alweer opgedoekt, maar verschillende zijn volgens de gelekte documenten nog actief. De exotische constructies bestaan alleen op papier, want in de gelekte mails lezen we dat alle rekeningen en boekhoudingen in Dubai liggen.

©rv

Rosy Blue en topman Dilip Mehta gaan al jaren prat op hun ‘verantwoordelijk ondernemerschap’. Mehta is een van de belangrijkste tenoren van de Antwerpse diamantsector. De koning gaf hem in 2006 de adellijke titel van baron.

Arslanian Frères

Mehta duikt op in verschillende offshores. In 2009 werd hij directeur van Amic Mining Management Holdings op de Britse Maagdeneilanden. Die offshore werd in 2004 opgezet voor diamantontginning in de Angolese hoofdstad Luanda. Bij de andere aandeelhouders van die offshore vinden we nog een topdiamantair: Raffi Arslanian van het Antwerpse diamantbedrijf Arslanian Frères, het nummer negen in ons land. Dat bedrijf draait een omzet van ruim 400 miljoen euro en is ook gevestigd in de Hoveniersstraat.

Maar Amic Mining is vooral opmerkelijk omdat er nog een derde Antwerpse diamantair bij betrokken was: de Belg Victor Mozes Konig. Hij werd in 2012 in Antwerpen veroordeeld in een witwasaffaire en staat geseind bij het internationale politieagentschap Interpol. In januari 2012 merkten de juristen van Mossack Fonseca dat Konig geseind stond en dat hij met een van ‘hun’ offshores werkte. Een aanbevelingsbrief van ABN AMRO in Antwerpen, die sprak van ‘hoge achting’ voor Konig, baatte niet. Bij Mossack Fonseca sprongen de knipperlichten op rood. Het was een ‘high risk situation’, waarschuwden de juristen in april 2012. Ze besloten de voortvluchtige Konig uit de offshore te gooien. In mei 2012 zetten ze de offshore op non-actief. Niemand lichtte Interpol in. Voor de betrokkenen was de zaak opgelost.

De banken hielpen enkele jaren geleden gretig diamantairs aan constructies met offshores, maar nu mijden ze hen. Dat blijkt uit een cliëntenfiche van het Panamese advocatenkantoor Mossack Fonseca. Het gaat om de fiche van een advieskantoor in Zwitserland dat werkt voor Europese en Indiase diamantairs. De zaakvoerder vertelde aan Mossack Fonseca dat hij vroeger voor de Antwerpse Diamantbank werkte (die tot eind 2014 deel uitmaakte van KBC). In de fiche, die dateert van april 2012, klaagt de man dat zelfs zijn volgende werkgever, de bank Safra Sarasin, ‘niet langer Europese klanten aanvaardt met niet (bij de fiscus) aangegeven vermogens’. Ook de bank Rothschild wil volgens hem ‘de benchmark voor wit geld in Zwitserland worden’. De grote banken riskeren het niet langer om diamantairs (met zwart geld) te helpen of toe te staan om rekeningen achter offshores te verbergen. Daarom moet de man een kantoor in Zwitserland beginnen, luidt het. De zaakvoerder opent voortaan voor zijn diamantairsklanten bankrekeningen in Singapore zonder dat ze ooit naar Singapore moeten reizen. Voor die nieuwe constructie kan hij wel twee schermvennootschappen in Panama gebruiken.

Arslanian reageerde niet op onze vragen, Rosy Blue wel. Het zegt niets meer te maken te hebben met de uitgelekte offshorenamen. Het werkte via de Britse Maagdeneilanden omdat ‘Amic Mining gespecialiseerd was in de verkenning van mijnbouwmogelijkheden in Afrika. Om commerciële redenen en om onze bestaande relaties met onze mijnbouwleveranciers niet in gevaar te brengen, wilden we niet onder onze eigen naam opereren.’ Rosy Blue zegt geen zaken meer te doen met Victor Konig.

Pluczenik Diamond Company

Nog een Antwerpse diamantreus in onze Panama Papers is Pluczenik Diamond Company , het nummer acht in België met 636 miljoen euro omzet. Topman Tsvi Pluczenik gebruikte sinds 2001 de offshore Wallis Financial op de Britse Maagdeneilanden als scherm voor een rekening bij HSBC Private Bank in Luxemburg. De offshore stopte in juni 2011.

Tot slot Dominion Diamond Marketing, het nummer zes op de Belgische diamantmarkt, heette vroeger BHP Billiton Diamonds Belgium. Het was onderdeel van de Australisch-Britse mijnbouwgroep BHP Billiton. Die groep bestelde eveneens via Mossack Fonseca verschillende offshores op de Britse Maagdeneilanden. Sommige leidden, net als bij Rosy Blue, naar projecten om diamanten te zoeken in Angola. De facturen voor die offshores werden in 2005 rechtstreeks verstuurd naar het toenmalige Antwerpse adres van BHP Billiton in de Hoveniersstraat. Zelfs een bestuursvergadering van de offshores op de Britse Maagdeneilanden kon destijds in de Scheldestad plaatsvinden. BHP reageert dat het in 2012 zijn diamantenbusiness verkocht aan Dominion Diamonds en ‘niet aan agressieve belastingplanning doet’.

Antwerpse diamantkoepel hult zich in stilzwijgen

De Antwerpse diamantfederatie AWDC reageert niet op de gelekte Panama Papers. Het AWDC wil alleen benadrukken dat zijn voorzitter Stéphane Fischler niet betrokken was bij de offshores die zijn broers/vennoten opzetten.

De broers omschrijven zichzelf op de website van Fischler Diamonds als ‘the solid Fischler-team’, met Michel, Neil, Maurice, Stéphane en Josy Fischler als sterkhouders in Antwerpen. In de Panama Papers duiken Maurice, Michel en Joseph Fischler op als aandeelhouders van vier schermvennootschappen. Eén op de Britse Maagdeneilanden en drie op het lilliputtereilandje Nioue.

De offshores zijn opgezet door het Zwitserse kantoor Geneva Management Group (GMG). De offshore Futinco moest met één mailtje, op 28 juli 2003, de dag zelf opgericht worden om een bankrekening bij ABN AMRO in Genève te openen. Vermoedelijk om de rekeningen in Zwitserland anoniem te houden en te ontsnappen aan de Europese Spaarrichtlijn die verborgen vermogens belastbaar moest maken.

Verder zoekwerk leert dat hetzelfde Zwitserse kantoor GMG nog elf andere Antwerpse diamantairs op de Panamalijst van offshores voorzag, vooral op Nioue. De laatste zijn stopgezet in 2010. Een klantentabel uit maart 2014 leert dat het Zwitserse kantoor GMG dan meer dan 400 offshores had op de Britse Maagdeneilanden, Bahama’s, Nioue...

De Antwerpse diamantkoepel AWDC wenst niet te reageren en benadrukt dat haar voorzitter Stéphane Fischler niet voorkomt in de Panama Papers, alleen zijn broers-zakenpartners doen dat. In de Panama Papers vinden we wel Abraham Pinchasi terug, een oud-bestuurder van het AWDC Security Office, dat alle veiligheidszaken regelt in het Antwerpse diamantkwartier. Hij bekleedde die functie tot september 2014. Voordien was hij ook bestuurder bij de Beurs voor Diamanthandel.

Pinchasi bestelde in 2005 een Panamese offshore, Vaasa Management Inc, om een Luxemburgse rekening te beheren bij de bank Safra Sarasin. De offshore stond ook op naam van Gal Pinchasi, de medezaakvoerder van zijn Antwerpse diamantbedrijf Pinchasi & Sons. Gal Pinchasi kreeg in oktober 2011 en november 2012 een volmacht voor twee andere Panamese offshores, Latis Inc. en Mali Global Inc., waarvan zeker Latis een rekening bij de bank UBP in Zwitserland moest beheren. Ook de diamantfamilie Pinchasi geeft geen commentaar.

Gesponsorde inhoud

Partner content