Al eens aan een stichting gedacht?

©Pieter Van Eenoge

Je kan er een kasteel mee in de familie houden, de toekomst van een gehandicapt kind mee garanderen of een collectie vinylplaten mee vrijwaren. Stichtingen zijn meer dan fiscaal voordelige constructies.

Velen denken nog altijd dat een stichting een juridische constructie is voor vermogenden die vooral een fiscaal voordeel najagen. Maar volgens Grégory Homans, advocaat-vennoot bij het advocatenkantoor Dekeyser & Asssociés, strookt dat niet met de werkelijkheid. ‘Als je in een vermogensstructurering een beroep doet op een familiale stichting, gebeurt dat eerder uit civiele dan uit fiscale overwegingen.’

Thomas Roelands, jurist bij Pareto, sluit zich daarbij aan. ‘De oprichting van een stichting gebeurt eerder om het unieke karakter van een vermogen (verzameling of familiale eigendom) te bewaren of de verzorging van een gehandicapt kind te garanderen dan om er fiscaal voordeel uit te halen.’

Waarom richten mensen een stichting op?

Verschillende soorten mensen nemen hun toevlucht tot een stichting. Homans onderscheidt vier profielen: grondeigenaars, verzamelaars, mensen die bezorgd zijn om het welzijn van de volgende generaties, en ouders van een gehandicapt kind.

‘Eigenaars van grond, een kasteel of een plek waar de familie samenkomt, willen zeker zijn dat het vastgoed in de familie blijft en van generatie op generatie overgaat. Tegelijk willen ze vermijden dat het aantal eigenaars toeneemt. En ze willen het fiscale kostenplaatje van de overdracht reduceren.’

8.000
Voor de oprichting van een stichting heb je een notaris nodig. Reken op 7.000 tot 8.000 euro voor de kosten van de oprichtingsakte.

‘Verzamelaars willen hun collectie beschermen. Het gaat niet meer altijd om uitzonderlijke kunstvoorwerpen. Dat is intussen gedemocratiseerd. Ik heb ook al stichtingen opgericht om collecties vinylplaten, boeken of zelfs postzegels te vrijwaren’, zegt Homans. Pareto heeft het over een orgelverzameling.

‘Ook wie bezorgd is om het welzijn van zijn familie richt vaak een stichting op. Sommige mensen vrezen dat het leven< wel eens klappen zou kunnen uitdelen aan de volgende generaties. Ze bouwen een opvangnet dat de levenstandaard en de opvoeding van hun nakomelingen kan garanderen.’

‘Ouders van een gehandicapt kind willen er zich via een stichting van verzekeren dat hun kind goed wordt opgevangen en verzorgd. In dat geval is het aangewezen een actief op te nemen dat inkomsten genereert, zoals een opbrengsteigendom dat maandelijkse huur oplevert. Zo kan de stichting op elk moment aan de specifieke behoeften van het kind voldoen.’

Goed om weten: voor de zaken die in de stichting worden opgenomen, verandert er ‘fysisch’ niets. De verzamelaar kan de objecten blijven bewaren waar hij dat wil. Als een gebouw in een stichting wordt opgenomen, verandert alleen de inschrijving in het kadaster.

Hoe richt je een stichting op en hoeveel kost het?

Er zijn niet alleen een oprichter en begunstigden nodig, er moeten ook drie bestuurders worden aangesteld. Dat kan al eens een hindernis vormen, omdat je er dan soms iemand bij moet betrekken die niet tot de familie behoort.

Professionals wijzen erop dat een voorstel tot wijziging van het Wetboek van Vennootschappen dat wil beperken tot één bestuurder. Dat moet de formule aantrekkelijker maken en de concurrentie met de Nederlandse Stichting Administratiekantoor (STAK) wegwerken.

‘De STAK is vandaag een grote concurrent van de Belgische stichting’, zegt Maureen Vanfraechem, juriste bij Pareto. ‘Bij de STAK volstaat één bestuurder en is geen publicatie vereist. Dat draagt bij tot de discretie over het vermogen. Het kan een troef zijn.’

De Nederlandse Stichting Administratiekantoor (STAK) is vandaag een grote concurrent van de Belgische stichting. Bij de STAK volstaat één bestuurder en is geen publicatie vereist.
Maureen Vanfraechem
juriste Pareto

Ongeacht of het om roerende of onroerende goederen gaat, moet je bij de oprichting van een Belgische stichting een inbrengrecht betalen. Dat bedraagt 5,5 procent in Vlaanderen en 7 procent in Brussel en Wallonië.

De specialisten wijzen erop dat je later altijd nog een extra inbreng kan doen. Daarmee suggereren ze dat je een stichting kan oprichten met een laag startkapitaal zodat de fiscale kosten beperkt blijven. Vervolgens voed je de stichting verder met al dan niet geregistreerde schenkingen of per testament, als je tijdens je leven nog over de goederen wil blijven beschikken.

Voor de oprichting van een stichting heb je ook een notaris nodig. ‘Reken op 7.000 tot 8.000 euro voor de kosten van de oprichtingsakte: notariskosten, kosten voor de akte en de publicatie, enzovoort’, zegt Maureen Vanfraechem, juriste bij Pareto.

Behoud je de rechten op de goederen die je in een stichting onderbrengt?

‘Zodra de stichting is opgericht, verdwijnen de daarin ondergebrachte goederen uit het vermogen van de stichter en staan ze in dienst van de belangeloze doelstellingen van de stichting’, legt Homans uit.

Dat betekent niet dat de stichter meteen al zijn rechten op die goederen verliest. ‘De overdracht kan vaak zo worden geregeld dat de stichter sommige rechten behoudt. In dat geval worden de goederen in de stichting pas na het overlijden van de stichter volledig in functie van de realisatie van de doelstellingen van de stichting ingezet.’

Kan een stichting geleidelijkaan goederen aan de begunstigden toekennen?

Mensen die aan vermogensplanning doen, willen meestal niet alles meteen weggeven. De stichting biedt genoeg flexibiliteit om het anders aan te pakken.

Homans preciseert: ‘De stichting laat toe dat de stichter zijn vermogen geleidelijk overdraagt. Ze beschermt hem tegen het risico dat zijn nakomelingen zijn vermogen verspillen of beoordelingsfouten maken waardoor een derde ermee gaat lopen. Dat is een voordeel, vooral als er kinderen bij betrokken zijn die de zogenaamde jaren van verstand nog niet hebben bereikt.’

Moeten begunstigden na het overlijden van de stichter belastingen betalen?

Nee. Traditioneel moesten de begunstigden successierechten betalen op de goederen die ze na het overlijden van de stichter kregen. Maar Homans heeft een innovatieve ruling bekomen waardoor dat in bepaalde omstandigheden niet moet.

‘Als aan bepaalde voorwaarden is voldaan, kan je een private stichting oprichten, daarin roerende goederen onderbrengen en uitkeringen doen aan de begunstigden in uitvoering van de belangeloze doelstelling van de stichting, zowel voor als na het overlijden van de stichter, zonder dat je registratie- of successierechten moet betalen en zonder dat voor de begunstigden sprake is van in de personenbelasting belastbare inkomsten.’

Hoe vereffen je een stichting?

‘Bij het overlijden van de stichter blijft de stichting voortbestaan. Ze wordt wel ontbonden als wordt vastgesteld dat het doel van de stichting is gerealiseerd of niet meer bestaat’, zegt Roelands. ‘Als het gehandicapt kind is overleden, bijvoorbeeld. Of als het familiekasteel uit de stichting in vlammen is opgegaan. In dat geval moet je een beroep doen op de rechtbank van eerste aanleg om de ontbinding uit te spreken.’

Aan een stichting kunnen altijd bijkomende middelen worden toegekend. Maar het kan ook gebeuren dat ze wordt ontbonden. Omdat ze niet meer genoeg middelen heeft om haar doelstellingen te realiseren, bijvoorbeeld. Of omdat een begunstigde daarvoor een verzoek indient bij de rechtbank als hij meent dat een bestuurder de statuten overtreedt.

Wat gebeurt dan met de goederen die nog in de stichting zitten?

Alles hangt af van wat de statuten voorzien. In het geval van een ontbinding moet het vermogen van de stichting aan een belangeloos doel worden toegewezen.

Homans: ‘De statuten kunnen wel bepalen dat de stichter of zijn rechthebbenden na de realisatie van het belangeloze doel een bedrag kunnen recupereren dat gelijk is aan de waarde van de goederen. Of ze recupereren de goederen zelf die de stichting heeft ingezet om haar doel te realiseren.’

Roelands verwijst naar het voorbeeld van het kasteel dat in vlammen is opgegaan. ‘De vergoeding die de verzekeringsmaatschappij uitkeert, wordt in dat geval toegewezen aan de stichter. Als die overleden is, gaat het bedrag naar zijn rechthebbenden, die daarop successierechten moeten betalen.’

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content