'Private banker overleeft robotbelegger'

Stel u bij het woord ‘robot’ niets spectaculair voor. De robot die bankiers in de arm nemen, is allesbehalve een Star Wars-figurant. ©IDPhoto / Tom Verbruggen

‘De tijd dat een private banker zich ervan kon afmaken met vier keer per jaar met zijn klant te gaan lunchen, is voorbij.’ De digitalisering en de robotisering zetten ook bij de private banken door. Kunnen robots en private bankers de beste maatjes worden?

We betalen steeds meer mobiel, beleggen online en hoeven niet meer naar een kantoor om een krediet af te sluiten. Maar wie denkt dat we het belangrijkste van de digitalisering in de financiële sector gezien hebben, vergist zich gigantisch.

Max Jadot, de topman van BNP Paribas Fortis, wond er geen doekjes om toen hij uitlegde waarom de grootste bank van het land een belangrijke herstructurering moet doorvoeren. ‘De industrialisering van de dienstensector door robotisering en digitalisering zit nog maar in de beginfase. De technologische verandering heeft een enorme impact, niet alleen bij ons, maar in alle dienstensectoren.’

36
Robotbeleggen
Robotbeleggen is een booming business. Consultant Roland Berger verwacht dat de markt de komende vijf jaar met dik 36 procent per jaar groeit. Dat zou betekenen dat algoritmes tegen 2023 wereldwijd 2.329 miljard euro onder beheer hebben.

En passant gaf Jadot mee hoe die industrialisering de dagelijkse gang van zaken bij BNP Paribas Fortis heeft veranderd. ‘Berichten van klanten worden niet meer manueel gelezen, maar door machines met artificiële intelligentie. Die kunnen daar de woorden uithalen om antwoorden voor te bereiden. In de bank vervangen 140 kleine robotprogramma’s een 100-tal jobs.’

Hersenverlammende jobs

BNP Paribas Fortis is lang geen uitzondering. In enkele jaren tijd zijn robots en artificiële intelligentie mainstream geworden in de financiële branche. Volgens schattingen van consultant EY doet al een derde van de financiële instellingen op een of andere manier een beroep op geautomatiseerde processen. Dat cijfer zal alleen maar stijgen.

Stel u bij het woord ‘robot’ overigens niets spectaculair voor. De robot die bankiers in de arm nemen, is allesbehalve een Star Wars-figurant. Doorgaans gaat het om niet veel meer dan een doodgewone pc. Maar dan wel uitgerust met een zelflerend algoritme om de meest hersenverlammende taken uit te voeren. Dat kunnen chatbots zijn, zoals bij BNP Paribas Fortis. Maar dergelijke robots kunnen evengoed worden ingeschakeld om aanvragen te verwerken van klanten die de uitgavelimieten voor hun kredietkaarten willen herzien, zoals bij AXA Bank België. De verzekeraar P&V lanceerde begin dit jaar een project om via artificiële intelligentie frauduleuze dossiers op te sporen.

Opmars van robots

Het hoeft niet te verbazen dat robots hun opwachting maken bij vermogensbeheerders en private bankers. ‘Robo-advice’, heet dat in het jargon. Een algoritme bepaalt uw beleggingsprofiel op basis van gegevens die u vooraf hebt doorgegeven aan uw huisbankier. In functie daarvan beheert de roboadviseur uw vermogen, vaak door het te investeren in een vooraf bepaalde selectie van ETF’s. Dat zijn beursgenoteerde beleggingsfondsen.

Heel nieuw is roboadvies niet meer. Grote hefboomfondsen maken al jaren gebruik van algoritmes om volledig automatisch vermogens te beheren. Maar nu de technologie meer op punt staat en betaalbaarder wordt, krijgt het grote publiek steeds makkelijker toegang tot die vernieuwende diensten.

Wie meer dan 100.000 of 250.000 euro wil beleggen, wil daar eerst over spreken met een private banker of een relatiebeheerder van vlees en bloed.
Xavier De Pauw
Degroof Petercam

In de Verenigde Staten timmeren bedrijven als Wealthfront, Betterment of Sigfig al sinds de financiële crisis van 2008 aan de weg. Geen wonder dat het gros van de 490 miljard euro die volgens consultant Roland Berger wereldwijd door robots wordt beheerd afkomstig is uit de VS.

Wie beter naar de cijfers van Roland Berger kijkt, is daar wellicht niet van onder de indruk. 490 miljard euro is op zich een gigantisch bedrag. Maar het vertegenwoordigt maar 1 procent van alle vermogens die wereldwijd door een financiële instelling worden beheerd. De 400 miljoen euro die Belgische roboadviseurs onder beheer hebben, lijkt dan helemaal verwaarloosbaar.

Dat neemt niet weg dat robotbeleggen een booming business is. Roland Berger verwacht dat de markt de komende vijf jaar met dik 36 procent per jaar groeit. Dat zou betekenen dat algoritmes tegen 2023 wereldwijd 2.329 miljard euro onder beheer hebben.

Opvallend is dat België, toch geen beleggerswalhalla, helemaal mee zou zijn met de hype en een groei van jaarlijks 57 procent zou neerzetten. Belgen die via robotadvies beleggen, tonen zich behoorlijk enthousiast. Gemiddeld laten ze zo’n 9.000 euro online of via een algoritme beheren, wat meer is dan de norm in Europa.

Bibberen voor hun job

Moeten private bankers bezorgd zijn dat robots hun job inpalmen? Nee, zeggen experts. Maar de aard van hun werk zal wel veranderen. ‘De tijd dat je je er vanaf kon maken met vier keer per jaar met je klant te lunchen, is definitief voorbij’, valt te horen.

9.000
Robotbeleggen
Belgen die via robotadvies beleggen, tonen zich behoorlijk enthousiast. Gemiddeld laten ze zo’n 9.000 euro online of via een algoritme beheren, wat meer is dan de norm in Europa.

De Belgische robotbeleggers en online vermogensbeheerders zijn vrij laagdrempelig. Spelers als Dexxi en Birdee bieden hun diensten al vanaf 1.000 euro aan. Meer gevestigde waarden als Binck Bank en Keyprivate starten vanaf respectievelijk 10.000 en 15.000 euro.

‘Maar in de praktijk blijkt dat wie meer dan 100.000 of 250.000 euro wil beleggen daar eerst over wil spreken met een private banker of een relatiebeheerder van vlees en bloed’, stelt Xavier De Pauw, verantwoordelijke digitalisering bij Degroof Petercam. De Pauw kent het robotwereldje als geen ander. In 2009 stond de voormalige City-bankier mee aan de wieg van MeDirect, de onlinebank waar hij tot vorige herfst CEO van was.

‘Ik mag mezelf een early adopter noemen’, zegt De Pauw. ‘Wil dat zeggen dat ik meteen al mijn spaargeld zou steken in een nieuw hip fintechbedrijf? Nee, ik zou alles eerst willen uittesten, want een algoritme is maar zo goed als de bedenker ervan. De meeste privatebankingklanten blijken zo te redeneren, en kiezen voor een actieve portefeuillebeheerder.’

Niet dat die privatebankingklanten willen dat alles bij het oude blijft. ‘Van eenvoudige zaken, zoals het raadplegen van hun portefeuilles of pakweg het aanvragen van een nieuwe kredietkaart, verwachten ze dat ze dat allemaal digitaal kunnen doen. Maar op belangrijke momenten, zoals bij een geboorte, een huwelijk of de aankoop van vastgoed, speelt hun bankier een steeds belangrijker rol als vertrouwenspersoon.’

Ook in die functie zullen private bankiers steeds meer een beroep doen op technologie om hun werk efficiënter te maken. Om hun advies beter op punt te stellen kunnen ze meer gebruikmaken van artificiële intelligentie, computerprogramma’s die hen helpen om bepaalde patronen te distilleren uit de massa data die ze van hun klanten krijgen.

Dokter in de zaal

De lijdensweg van de Nederlandse BinckBank met haar vermogensbeheerder Alex illustreert hoe cruciaal vertrouwen is voor het succes van geautomatiseerde beleggingssystemen. Alex werkte volledig op basis van een wiskundig model dat beleggers moest beschermen tegen grote neerwaartse schokken op de beurs. Dat ging goed zolang de financiële markten een duidelijke richting uitgingen. Maar het liep mis toen na de Europese schuldencrisis turbulentie op de beurs ontstond. Binck werd overspoeld met klachten van beleggers die teleurgesteld waren in de rendementen van Alex. Binck voerde de merknaam uiteindelijk af.

Veel spelers maken dan wel gebruik van allerhande computermodellen, vaak zijn ook een academisch en investeringscomité aanwezig die de modellen indien nodig kunnen bijsturen.

Veel spelers beseffen dat het een goede zaak is om een dokter in de zaal te hebben voor als het misgaat. Ze maken dan wel gebruik van allerhande computermodellen, vaak zijn ook een academisch en investeringscomité aanwezig die de modellen indien nodig kunnen bijsturen.

De grootste namen in de business gaan nog een stapje verder, weet De Pauw. ‘In de VS hebben Wealthfront en Betterment ervoor gekozen ook persoonlijke adviseurs in te schakelen voor klanten die grotere vermogens te investeren hebben. Scalable, dat bijna twee jaar geleden werd overgenomen door de Amerikaanse reus BlackRock, doet dat ook. Al die bedrijven stellen vast dat de klanten in het hogere segment het persoonlijk contact met hun bankier willen behouden.’

Een Mercedes of een BMW?

Zowat iedere bank zet in op robotbeleggen of geautomatiseerd beursadvies. BNP Paribas nam begin vorig jaar een meerderheidsbelang in Gambit, de Belgische fintechspeler die de moedergroep is van Birdee, maar ook softwarediensten aanbiedt aan andere financiële spelers.

Meer weten?

Lees meer artikels in ons dossier private banking op www.tijd.be/privatebanking.

ING sloot in Duitsland een samenwerkingsakkoord met Scalable. Als dat een succes is, kan die formule naar andere landen worden geëxporteerd. Belfius pakte eind vorig jaar uit met robotadvies via zijn mobiele bankenapp. Degroof Petercam broedt ook op een app voor uitgebreid beleggersadvies.

Hoe kan je je als bank nog onderscheiden van de rest in die stortvloed van nieuwe digitale toepassingen? ‘Uiteindelijk zal technologie niet de bepalende factor zijn’, voorspelt De Pauw. ‘Wie erin slaagt het meest klantgericht te werken met een goede mix van producten, prijzen en expertise is de winnaar.’ Dat geldt niet alleen voor private banks en vermogensbeheerders.

‘Een auto kan je omschrijven als een blikken ding op vier wielen’, zegt De Pauw. ‘Maar in de realiteit zie je dat klanten daar toch een ander beeld van hebben. Wat ze van een auto verwachten, bepaalt of ze een Mercedes of een BMW kopen. Voor banken is dat niet veel anders.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie