Advertentie

Mario Draghi haalt wapens boven om dreigende deflatie te bekampen

©Photo News

De Europese Centrale Bank houdt vandaag een van haar belangrijkste vergaderingen ooit. Ze zal maatregelen aankondigen om de te lage inflatie op te krikken. Wat mogen we verwachten?

Het uur van de waarheid is aangebroken. Mario Draghi, de voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), heeft de jongste weken herhaaldelijk laten doorschemeren dat we vandaag actie mogen verwachten. ‘We moeten bijzonder alert zijn voor een mogelijke negatieve spiraal van lage inflatie, dalende inflatieverwachtingen en kredietverlening, vooral in de eurolanden die worstelen met stress’, zei hij vorige week.

De inflatie in de eurozone zakte in mei onverwacht naar 0,5 procent, terwijl de inflatiedoelstelling ‘minder dan maar dicht bij 2 procent’ bedraagt. De erg lage inflatie is onder meer een gevolg van de stijging van de euro sinds de zomer van 2012. Ze bemoeilijkt de schuldafbouw in landen als Griekenland, Italië en Spanje. Welke wapens kan en zal de ECB gebruiken om die negatieve spiraal te voorkomen?

Renteverlaging

Negatieve depositorente ECB dreigt opnieuw uw spaargeld te treffen

De Europese Centrale Bank (ECB) zal vandaag naar alle waarschijnlijkheid de depositorente tot onder nul verlagen en andere stimuleringsmaatregelen aankondigen. Wat zullen de gevolgen zijn van deze historische ingreep voor de spaarder, de ontlener, de belegger en de ondernemer? Lees meer

Een renteverlaging is hét klassieke instrument van een centrale bank om de economie meer zuurstof te geven. De ECB zal haar basisrente, de rente waartegen ze geld leent aan de banken, wellicht verlagen van 0,25 naar 0,10 procent. Aangezien de basisrente al erg laag is, zal de beperkte verlaging weinig impact hebben. Daarom overweegt Frankfurt ook een pakket andere ingrepen.

Er is veel kans dat ook de depositorente daalt, van 0 naar -0,10 procent. De depositorente is de rente die banken krijgen wanneer ze op het einde van de werkdag cashoverschotten parkeren bij de ECB. Een negatieve depositorente betekent dat de banken rente moeten betalen als ze geld deponeren bij de centrale bank. De banken van de eurozone parkeren volgens de jongste cijfers 37,9 miljard euro bij de ECB. Een depositorente van -0,10 procent dreigt hun op jaarbasis 37,9 miljoen euro te kosten.

Het zou de eerste keer zijn dat de ECB een van haar rentetarieven tot onder nul verlaagt. Een negatieve depositorente zal de banken aanmoedigen cash uit te lenen aan gezinnen en bedrijven in plaats van die te deponeren bij de Centrale Bank. Bestuurders van de ECB geloven ook dat een negatieve depositorente zal helpen de euro naar omlaag te duwen. Ze verwijzen naar de ervaring van Denemarken. De Deense centrale bank hanteerde een negatieve depositorente van de zomer van 2012 tot april 2014 en slaagde erin de kroon te verzwakken.

Financiering banken verbeteren

De ECB zal wellicht ook een of een paar maatregelen nemen die de financiering van de banken verbeteren. Ze zal bijna zeker aankondigen dat de banken onbeperkt geld kunnen blijven ontlenen tot eind 2015 of midden 2016. Nu loopt die belofte maar tot midden 2015. Een verlenging van de belofte zou een signaal zijn dat de ECB haar soepel monetair beleid nog minstens anderhalf of twee jaar zal voortzetten.

Voorts overweegt de ECB een maatregel die de liquiditeit van de banken zou versterken. Ze heeft nog voor 165 miljard euro staatsobligaties van zwakke eurolanden in portefeuille, die ze in 2010-11 heeft gekocht. De aankoop werd gefinancierd door geld te drukken. Maar die geldcreatie wordt geneutraliseerd omdat de banken wordt gevraagd voor eenzelfde bedrag termijndeposito’s aan te houden bij de centrale bank. De ECB denkt eraan die zogenaamde ‘sterilisatie’ van de vroeger aangekochte obligaties te schrappen. Een dergelijke ingreep kan 165 miljard euro cash vrijmaken.

Stimulering kredietverlening

De daling van de kredietverlening aan bedrijven is een belangrijk pijnpunt. Vooral kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) uit zwakkere eurolanden als Griekenland, Italië en Spanje vinden moeilijk financiering en betalen veel hogere rentes dan Belgische of Duitse bedrijven. De ECB kan op verscheidene manieren de kredietverstrekking stimuleren.

ECB-bestuurders hebben gesuggereerd dat ze bereid zijn een derde langlopende lening te geven aan banken die hun kredietverstrekking aan bedrijven verhogen. Eind 2011 en begin 2012 heeft de ECB al voor meer dan 1.000 miljard euro goedkope driejaarskredieten verstrekt aan de banken. Ze verbond toen geen voorwaarden aan die langlopende leningen.

Een andere optie is de aankoop van herverpakte bedrijfskredieten. Maar de markt van de herverpakte bedrijfskredieten heeft door de financiële crisis zware klappen gekregen. De ECB en de Bank of England publiceerden vorige week voorstellen om die markt nieuw leven in te blazen. Aangezien er weinig herverpakte bedrijfskredieten bestaan, lijkt een aankoop van zo’n papier door de ECB onwaarschijnlijk.

Aankoop obligaties van bedrijven en/of overheden

Ten slotte kan de ECB net als de Federal Reserve (Fed) en de Bank of England geld drukken om de aankoop van bedrijfs- en/of staatsobligaties te financieren. De Fed heeft de jongste jaren voor duizenden miljarden dollars staatsobligaties en herverpakte hypotheken gekocht om de langetermijnrente te drukken en de Amerikaanse economie meer zuurstof te geven. Sommige economen vinden die zogenaamde kwantitatieve versoepeling van het monetair beleid (QE) noodzakelijk om de euro flink te doen dalen en de inflatie voldoende op te krikken. Toch is er weinig kans dat de ECB vandaag die stap doet.

Een aankoop van bedrijfsobligaties zou grote ondernemingen helpen, omdat vooral zij schuldpapier uitgeven. Maar het is vooral de financiering van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) die een probleem vormt. Als de ECB de kmo’s wil helpen, heeft een aankoop van bedrijfsobligaties weinig zin.

Een aankoop van staatsobligaties is in Duitsland erg omstreden en nog minder waarschijnlijk. De Bundesbank waarschuwt dat een aankoop van staatsobligaties het verbod op monetaire financiering (geld drukken om begrotingstekorten te financieren) niet mag overtreden. De ECB mag staatsobligaties kopen na de uitgifte (secundaire markt) maar niet bij de uitgifte (primaire markt). Voorts vrezen sommige ECB-bestuurders dat een aankoop van staatspapier de begrotingsdiscipline afzwakt.

Het is echter niet uitgesloten dat de ECB later dit jaar alsnog staatsobligaties begint op te kopen. Draghi heeft al gezegd dat zo’n ingreep een van de opties is. Als de inflatie laag blijft of verder daalt, zal Frankfurt misschien verplicht zijn om zijn grote bazooka boven te halen.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud