EU en NAVO wedijveren om strijd tegen terrorisme

De ministers van Buitenlandse Zaken van de 19 landen van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) beraden zich over de strijd tegen terrorisme. Het bondgenootschap zette zich na de aanslagen van elf september in pole position door artikel vijf van het NAVO-verdrag in te roepen. De terroristische aanslagen werden daarmee beschouwd als een aanval tegen alle NAVO-landen. Met die verklaring kwam de NAVO als militaire organisatie op het politieke terrein en in het vaarwater van de Europese Unie.

Toch bleef de NAVO de voorbije maanden bijna werkloos in de strijd tegen het terrorisme. Militair deed de VS geen beroep op de NAVO en politiek voert de EU de strijd tegen het terrorisme voor 90 procent. Die concurrentie met de EU geeft de NAVO inhoudelijke moeilijkheden bij het zoeken naar een eigen rol in het werelddraaiboek. Al benadrukken alle hoofdsteden dat EU en NAVO complementair zijn.

Naar verluidt liggen twee concrete voorstellen op tafel van de NAVO-ministers. De databank van massieve vernietigingswapens zou worden ingezet in die strijd tegen terreur en de NAVO zou ook voorstellen de civiele defensie te coördineren.

Pogingen om het bondgenootschap in te schakelen voor humanitaire hulpoperaties in Afghanistan en omstreken hebben weinig kans op slagen. De NAVO wordt immers te veel geassocieerd met een militaire organisatie op het terrein.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, wil ook de EU-ministers van Justitie een hart onder de riem te steken voor hun strijd tegen het terrorisme. Daartoe tekent Powell een samenwerkingsakkoord met Europol voor de uitwisseling van informatie over terrorisme en andere zware misdaden.

Het akkoord met de VS dekt geen informatie over personen of verdachten die in verband worden gebracht met aanslagen. De EU en de VS hebben immers een geschil over de bescherming van persoonlijke gegevens. Toch zal ook veel van deze persoonsgebonden informatie op basis van bilaterale akkoorden tussen enkele EU-lidstaten en de VS worden doorgegeven.

Het samenwerkingsakkoord met Europol heeft enkel betrekking op informatie-uitwisseling, niet op uitlevering van verdachten. De EU-ministers van Justitie moeten nog akkoord zien te raken over een Europees aanhoudingsbevel, op grond waarvan verdachten van een dertigtal zware misdrijven automatisch moeten worden uitgeleverd tussen de EU-lidstaten.

Powell wil ook vergaderen over de Europese crisismacht die er tegen 2003 moet komen. De VS steunen een Europees militair optreden vooral voor operaties waar de VS zelf niet geïnteresseerd in zijn of die voor de NAVO niet opportuun (want niet strategisch belangrijk) zijn.

België hoopt de Europese crisismacht over een week, op de top van Laken, operationeel te kunnen verklaren. Turkije lijkt de bezwaren tegen het gebruik van NAVO-middelen door de EU-crisismacht te laten varen. Ook voor dit dossier kan de aanwezigheid van Powell in Brussel een en ander in een stroomversnelling brengen.

KV

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud