Verzekerd zonder bonus malus

Op dit moment is België nog één van de weinige landen met een veralgemeende bonus-malusregeling. De bonus-malusschaal telt 23 graden, van 0 tot 22. Elke graad stemt overeen met een bepaald premieniveau, uitgedrukt als percentage van de basispremie. Trap 14 bijvoorbeeld komt overeen met 100 procent van de basispremie. Iemand die voor de eerste maal een wagen koopt en die zowel voor privé als voor beroepsdoeleinden gebruikt, komt binnen op deze trap. Gebruikt u de wagen enkel privé, en hooguit voor uw verplaatsingen van en naar het werk, dan krijgt u echter "korting" en komt u binnen op trap 11. Die komt overeen met 85 procent van de basispremie.

Hoe hoog de basispremie ligt, mag elke verzekeraar vrij beslissen. Op dat niveau speelt de concurrrentie dus ondanks het bonus-malussysteem nog altijd. Maar hoe die premie jaar na jaar evolueert als gevolg van het schadegedrag van zijn klant, ligt wettelijk vast. En dat is volgens de Europese Commissie een prijsafspraak die niet geoorloofd is.

Rijdt u een heel jaar ongevalvrij, dan is de verzekeraar verplicht u telkens met één trap tegelijk te laten dalen. U moet dus al heel wat jaartjes ongevalvrij rijden om op de laagste trap te geraken, waarop u nog slechts 54 procent van de basispremie betaalt. Goede chauffeurs extra belonen door hen versneld te laten dalen, is niet toegelaten.

Wie brokken maakt, stijgt daarentegen onverbiddelijk op de bonus-malusschaal. Het jaar na een ongeval gaat u per definitie met vijf trappen tegelijk omhoog. Chauffeurs met minder ernstige accidenten bevoordelen, is niet toegelaten. Wie op het hoogste niveau aanbelandt, trap 22, betaalt 200 procent van de basispremie.

Deze bonus-malusschaal weerspiegelt het schadeverleden van een automobilist. En dat schadeverleden draagt u in principe onverbiddelijk met u mee. Van verzekeraar veranderen om met een schone lei te herbeginnen, is wettelijk uitgesloten. Telkens iemand van verzekeringsmaatschappij verandert, moet de vorige verzekeraar de bonus-malusschaal meedelen aan de nieuwe verzekeraar. En die is volgens de wet verplicht de klant op datzelfde niveau binnen te halen.

Maar daarmee wordt zo nu en dan "gefoefeld". Uit concurrentiële overwegingen laten sommige verzekeraars nieuwe klanten met een aantrekkelijk risciprofiel al wel eens binnen op een te lage premietrap. Op basis van een wet van 1992, die vandaag nog altijd van kracht is, is dat zoals gezegd niet toegelaten. Toch durft er, hoewel deze praktijk algemeen bekend is in de sector, niemand te reageren. Onze bonus-malusregels zijn immers in strijd met de Europese richtlijnen. Vandaar dat deze vorm van ongeoorloofde concurrentie oogluikend wordt getolereerd door de sector.

Klanten met een aantrekkelijk risicoprofiel op een andere manier bevoordelen is wél toegelaten. En dat gebeurt sinds enkele jaren ook. Zo krijgt u bijvoorbeeld als inwoner van een dunbevolkte streek een gunstiger tarief dan als inwoner van een drukbevolkte regio. Over het algemeen gebeurt deze premiedifferentiatie echter net omgekeerd. Zwaardere risico 's betalen een surplus bovenop de basispremie. Zo betalen jonge chauffeurs meer dan bestuurders ouder dan 30 jaar. En rijdt u met een sportwagen, dan moet u eveneens extra betalen.

Geraakt het nieuwe koninklijk besluit tijdig gepubliceerd in het Staatsblad, dan behoort de bonus-malusregeling vanaf 1 januari volgend jaar definitief tot het verleden. En loopt de procedure toch nog wat vertraging op, dan is het uiterlijk enkele maanden later zover. De bonus-malusregeling is dus onverbiddelijk ten dode opgeschreven. Maar wat gaat er hierdoor allemaal veranderen? Zullen we voortaan ongestraft brokken kunnen maken?

Helemaal niet. Wellicht zullen serieuze brokkenmakers nog sterker worden gestraft dan nu het geval is. En goede chauffeurs mogen wellicht op extra voordelen rekenen. Want hoewel het jarenoude bonus-malussysteem wordt afgeschaft, blijft het schadeverleden van een automobilist van tel. Alleen krijgen de verzekeraars vanaf volgend jaar de mogelijkheid om dat schadeverleden op hun eigen manier op te nemen in hun tarieven.

Of met een voorbeeld: de verzekeraars zijn niet meer verplicht uw premie met 15 procent te laten dalen wanneer u afzakt van trap 14 (met een tariefniveau van 100 procent van de basispremie) naar trap 11(85 procent). Die premiedaling mag gerust groter zijn, of kleiner. Of hij hoeft zijn premie zelfs niet te laten zakken omdat u bent afgedaald van de trap.

Concreet blijven de gekende de bonus-malustrappen (van 0 tot 22) tot 2004 nog wél gewoon bestaan. Bij elk ongeluk stijgt u dus ook volgend jaar nog met vijf trappen op de bonus-malusschaal en na een ongevalvrij jaar daalt u met één trap. En verandert u van verzekeraar, dan zal uw oude verzekeraar nog altijd verplicht zijn om uw bonus-malusgraad door te geven aan uw nieuwe verzekeraar. Maar de procentuele premieniveaus die daar nu mee overeenkomen, vallen weg. Een verzekeraar mag dus bijvoorbeeld beslissen om voor alle trappen tussen 0 en 10 eenzelfde premie aan te rekenen. Of hij kan zelfs beslissen om helemaal geen rekening te houden met de bonus-malusschaal en op een andere manier het schadegedrag van zijn klanten in te calculeren in zijn premieberekening.

En vanaf 2004 gaat het nog een stapje verder. Dan vallen ook de bonus-malustrappen weg. Die worden dan vervangen door een steekkaart die per bestuurder wordt bijgehouden en die nauwkeuriger het schadeverleden van de chauffeur weergeeft. Bij een verandering van verzekeraar moet deze steekkaart mee doorgegeven worden. Dat heeft als voordeel dat lichte accidenten gemakkelijker op een andere manier gesanctionneerd zullen kunnen worden dan zware ongevallen.

Regeling

Toch is het vrijwel zeker dat er de komende jaren al één en ander zal veranderen. Verzekeraar Naviga heeft in anticipatie op het nieuwe KB zelfs vorig jaar al een regeling uitgewerkt die afwijkt van het wettelijke systeem. Heeft u een BA-autoverzekering bij deze maatschappij, dan betaalt u vanaf niveau vier al de minimumpremie van 54 procent van de basispremie. Volgens het wettelijk systeem moet u op dat niveau nog 60 procent van de spilpremie betalen. Bovendien stijgen chauffeurs op trap nul slechts met vier trappen wanneer ze een ongeval veroorzaken. Of met andere woorden: ze stijgen dan van nul tot vier en blijven de minimumpremie betalen. Goede chauffeurs mogen dus ongesanctionneerd om de vier jaar een ongeluk veroorzaken.

Deze trend zullen we wellicht ook bij de andere verzekeraars zien opduiken: goede chauffeurs zullen wellicht door steeds meer maatschappijen extra worden beloond. Vooral binnen dit segment van de "goede" bestuurders zal de concurrentieslag zich de volgende jaren dan ook verder afspelen. En hoewel die extra concurrentie in principe positief is voor de consument, zal het ook zijn nadelen hebben. De sanctionneringssystemen zullen er vanaf volgend jaar een stuk ondoorzichtiger op worden.

Terwijl we vroeger allemaal wisten wat ons te wachten stond na een ongeval - vijf trappen of een vast percentage omhoog - zal dat binnenkort minder duidelijk zijn. Bovendien zullen sommige verzekeraars met erg lage aanvangstarieven hun lagere inkomsten misschien proberen te compenseren door ongevallen extra zwaar te penaliseren via stijgende premies. Vanaf volgend jaar zal het wellicht dan ook nog moeilijker worden om na een ongeval te beslissen of u de schade beter handje contantje regelt, dan wel of u het accident beter aangeeft bij uw verzekeraar.

En voor de echte brokkenmakers ziet het er al helemaal niet goed uit. Zij zullen het wellicht een stuk moeilijker krijgen om nog een verzekering te vinden tegen een betaalbare prijs. De allerhoogste bonus-malusgraden zullen waarschijnlijk bijzonder hoge premies voorgeschoteld krijgen of gewoonweg geweigerd worden. De trend tekent zich duidelijk af: voor de "goede" chauffeurs wordt het nieuwe KB een zegen, maar voor de "slechte" een regelrechte plaag.

Het mijden van de zogenaamde "slechte risico' s" begint overigens nu al een probleem te worden.

Het volledige artikel verscheen in de Zaterdagtijd van 1 december

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud