Wallonië heeft nog een lange weg te gaan

Een klein jaar geleden schreef journalist Jean-Yves Huwart (Tendances), bij het verschijnen van zijn boek 'Le second declin de la Wallonie', dat er hoopvolle cijfers opgetekend werden en dat het momentum er was om vol te houden en door te duwen. Echter, merkte hij op, bedreigingen zoals een steile stijging van de olieprijs of het barsten van de vastgoedbel in bepaalde landen, konden de Waalse dynamiek weer naar af sturen...

En inderdaad, we merken dat het opnieuw moeilijker wordt', zegt hij nu. 'We hebben een groei van 2 procent nodig opdat jobs worden gecreëerd, en het ziet ernaar uit dat die groei in 2008 voor Wallonië rond 1,2 procent uitkomt - iets lager dan die in Vlaanderen.'

De vraag rijst dan of Wallonië het dramatische jojo-effect zal zien dat in de voorbije twee decennia opdook: zowel in het begin van de jaren 90 als aan het eind ervan daalde de werkloosheid in de regio als gevolg van een goede economische groei. Zodra de conjunctuur echter ging tegenzitten, liep de werkloosheid hoger op dan tevoren. 'In 2006 zaten we aan een top van haast 19 procent, zegt Huwart. 'Sindsdien viel de werkloosheid terug naar ongeveer 15 procent. Gaat ze straks nog hoger dan 19 procent? Ik denk het niet omdat er intussen toch enkele verbeteringen zijn opgetekend. Wallonië schoot erg traag in gang met de activering van werklozen, maar nu is men eindelijk toch actiever. Dat de Forem (de tegenhanger van de VDAB) nu echt effectief is, is misschien veel gezegd, maar hij is toch minder ineffectief. Qua creatie van ondernemingen doen we het niet schitterend, maar ook niet slechter dan Vlaanderen. En er zijn een paar mooie voorbeelden van het aantrekken van buitenlandse investeerders, zoals Google. Dat zijn allemaal geen redenen voor de euforie waarmee sommigen zich al uitdrukken, maar het betert.'

'Er is zeker meer dynamisme dan vijf jaar geleden', beaamt Vincent Reuter, gedelegeerd bestuurder van de Union Wallonne des Entreprises (UWE).

Ondernemerschap

Maar Reuter hoedt zich tegelijk voor te veel optimisme. 'Wat betreft het ondernemerschap zie ik drie problemen: we moeten meer jongeren overtuigen eraan te beginnen, we moeten meer bestaande ondernemingen aanzetten tot groei, en we moeten oudere ondernemers een goede overdracht doen voorbereiden om stopzettingen te vermijden. De snelste effecten kunnen bij die tweede en derde groep worden geboekt. De bewustmaking qua opvolging en overdracht komt op gang. Als we erin slagen een stimulerender kader te creëren, kan de groei relatief snel gaan, want veel ondernemingen willen wel, maar ze zijn terughoudend omdat het ondernemen plots moeilijker wordt boven een bepaalde drempel: andere milieuwetgeving, sommige belastingkortingen vallen weg, enzovoort. Het syndicalisme bijvoorbeeld is nog steeds strijdvaardiger hier, en dat schrikt ondernemers echt af om te groeien.'

'Veel bedrijven ontwikkelden zich in de voorbije jaren trager dan mogelijk was geweest als ze meer financiële draagkracht hadden gehad', meent Marc Foidart van Cide-Socran, een ondersteuningsinstituut voor ondernemingen. 'Zoals overal is er wat gebrek aan openheid tegenover extern kapitaal. Bij de technologische bedrijfjes omdat de wetenschappers vrezen dat hun belangen in het gedrang komen. En bij familiebedrijven onder meer omdat dan de waardering ter tafel moet komen, vaak een twistpunt.'

'Je mag zeker niet heel Wallonië over dezelfde kam scheren', nuanceert Jo Santino, gedelegeerd bestuurder van het private investeringsfonds Indufin. 'Tegenover Charleroi en La Louvière en sommige delen van Luik heb je Waals-Brabant, Namen, Luxemburg, de Oostkantons. Daar herstelt het weefsel van ondernemers. Maar het klopt dat we daarin tien jaar achterstand hebben bij Vlaanderen. Zo heeft Wallonië minder kmo's die al tot enkele honderden werknemers zijn doorgegroeid. Maar volgens mij is het veeleer een kwestie van tijd, niet van mentaliteit. We zijn later vertrokken, maar nu is het bewustzijn er dat je een weefsel van ondernemingen nodig hebt om je economie te dragen, en krijg je een positiever beleid.'

'Kijk naar ons instituut', zegt Foidart. 'In de jaren 90 was het niet mogelijk geweest dat in een dergelijke begeleiding van kmo's middelen werden gestopt. Een van onze aandachtspunten is overigens hulp bij internationalisering: we merken daar dat kmo's voor export niet meer enkel aan Frankrijk denken, ook dat is voor mij een signaal van een groter dynamisme.'

Nieuwe esprit

'Er is een nieuwe 'esprit' en die dringt stilaan door bij de mensen op het terrein, niet enkel bij beleidsmakers', vindt Huwart. 'Een besef dat we de schuld van onze problemen niet steeds op anderen moeten steken, van de politieke partijen over de globalisering tot Vlaanderen, maar dat we ze zelf moeten oplossen. Ik denk nog steeds, net als vorig jaar, dat Wallonië aansluiting kan vinden bij de best presterende hervormde oude industriële regio's van Europa. Het kan, maar het gebeurt nog niet. Troeven zijn onder meer een hoog aantal hooggeschoolden, de ligging, openheid en industriële knowhow. Een probleem blijft de versnippering. Niet alleen hebben we in het Franstalige landsgedeelte liefst negen universiteiten, er zijn ook heel wat structuren op provinciaal niveau die om politieke redenen niet ter discussie worden gesteld. De subregio's zijn concurrenten. Bij de regionalisering is de beruchte wafelijzerpolitiek niet in het museum gezet, nu speelt hij op tussen subregio's: als Charleroi een passagiersluchthaven heeft, dan Luik ook; de spooras Brussel-Luxemburg is niet voldoende versterkt want wat zouden Charleroi en Luik dan krijgen…'

Nog een pijnpunt volgens Huwart, is dat steun nog te veel wordt uitgedeeld zonder evaluatie van de effecten en resultaten. 'In Bergen staat een knap museum van hedendaagse kunst, maar er komen weinig bezoekers. Bij het uitreiken van de fondsen wordt immers nooit gevraagd hoe men iets denkt te commercialiseren en rendabiliseren.'

'De aanzetten om uit het dal te komen, zijn er', besluit Huwart. 'Krijgen we iedereen mee, dan kan het snel gaan. Lukt dat niet, dan zullen we ook verbeteringen zien, maar zal het veel trager gaan.'

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud