interview

De Silicon Valley-Belgen aan het woord

©Dominic Verhulst

De Tijd ontmoette in Silicon Valley tal van Vlamingen die hun strepen hebben verdiend in die hypercompetitieve streek. We laten ze hier aan het woord.

 'Iedereen een persoonlijke assistent'

Pieterjan Bouten ©Dominic Verhulst

‘Dankzij spraaktechnologie heeft iedereen constant een hoogstpersoonlijke assistent tot zijn beschikking. Een digitale butler die je leven in goede banen leidt en die bestaat over verschillende voorwerpen heen: je smartphone, je auto, je huis, je kantoor. Die assistent is altijd bij je.’

‘Voor een stuk is dat er al. Smartphones hebben spraaktechnologie om ze te besturen en om informatie te verkrijgen zonder dat je een andere handeling moet uitvoeren, zoals Siri van Apple. En er zijn al diensten die via artificiële intelligentie meetings kunnen regelen. Je stuurt een mail naar iemand met wie je koffie wilt drinken en je zet het e-mailadres van die start-up in cc. Via artificiële intelligentie regelt die service een afspraak op een locatie die voor iedereen past.’

‘Op dit moment bots je als gebruiker snel op de beperkingen van de diensten. Siri begrijpt nog lang niet alles. Er is een hoge foutenmarge en je moet dingen op een bepaalde manier vragen. Maar die technologie verbetert exponentieel. Die systemen gaan steeds meer de context begrijpen en slimmer worden.’

‘Daar gaat een hele economie rond ontstaan. De wereld zal worden aangestuurd via spraakherkenning. Die assistent zal je agenda beheren en je constant nuttige informatie aanreiken. En het kan ook verder gaan. De computer kan je aandelenportefeuille beheren op basis van je profiel. In bedrijven kan die artificiële intelligentie voor sales ingezet worden. Het systeem zal veel van de inefficiënties, van het tijdverlies in je leven kunnen wegnemen.’

I love

‘De mensen. Ze komen van over heel de wereld en zijn verbonden door dezelfde houding: een inherent positivisme, een ondernemende ingesteldheid en de wil om vooruit te gaan.’

I hate

‘Het is waanzinnig duur om te huren en mensen aan te nemen. Veel ondernemers beginnen naar andere plaatsen te kijken en dan loop je het risico dat je een deel van de innovatie verliest.’

'Winkels worden marketinghuizen'

Jean-François Van Kerckhove ©Dominic Verhulst

‘Dankzij de smartphone en andere technologie is het nu al altijd en overal mogelijk meteen iets te kopen als je het wilt. Na de volledige doorbraak van e-commerce zullen de online en de offline winkelervaring in elkaar doorlopen. Ook fysieke winkels zullen dankzij data veel beter weten wat je wilt en aanbevelingen doen voor je volgende bezoek.’

‘Shoppen wordt gepersonaliseerd door artificiële intelligentie en transacties worden efficiënter. Voor bakstenen winkels betekent dat dat ze zich moeten aanpassen. Ze zullen niet langer een enorme selectie van goederen onder hun dak hebben. Dat gebeurt steeds meer in verdeelcentra die werken op basis van data over koopgedrag. Winkels worden kanalen voor marketing, huizen voor merken. Er zijn wel uitzonderingen, zoals winkels die lokale en authentieke producten verkopen, of boekenwinkels die zich ontpoppen tot plaatsen waar een gemeenschap kan samenkomen.’

‘De deeleconomie zal zich verfijnen. Er komen meer mogelijkheden om objecten die je maar af en toe nodig hebt efficiënter te gebruiken. Je kunt je auto verhuren op de momenten dat je er niet mee rijdt, of je grasmaaier, of een boor. Veel mensen zullen zo iets bijverdienen.’‘Ook voor consumptie geldt dat de grote onderliggende trends massale verandering zullen teweegbrengen: het internet der dingen leidt ertoe dat merken over meer informatie van klanten beschikken, 3D-printers geven de kans om producten te downloaden en te maken,... Al die trends versterken de veranderingen in winkelen.’

I love

‘Als ik met onze CEO praat, ben ik eerder bezorgd dat ik niet groot genoeg zou denken dan dat ik te stoutmoedig zou zijn. Er is die wil om het status quo te doorbreken.’

I hate

‘Ik merk bij mijn kinderen dat er al heel vroeg veel druk is om goed te presteren. Als ouder heb je meer werk met het wegnemen van die druk dan met het aansporen om dingen te doen.’

 

'Bedrijven weten eerst wat jij nodig hebt'

Davy Kestens ©Dominic Verhulst

‘Door de centralisatie van big data bij bedrijven gaan nieuwe dingen mogelijk worden die vroeger sciencefiction waren, maar in de toekomst heel persoonlijk mensen gaan raken. Denk aan de precogs in de film ‘Minority Report’, figuren die konden voorspellen wie in de toekomst een misdaad ging plegen.Die mensen staken ze dan in de gevangenis. We komen nu al op het punt dat we van jou weten dat je, als klant bij grote bedrijven als banken of luchtvaartmaatschappijen, binnen vijf minuten een probleem gaat hebben voor de klantendienst. Dat zal alleen maar verder gaan. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld inschatten dat er 90 procent kans is dat jij dat specifiek product gaat kopen binnen 24 uur. Amazon berekent dat nu al, en verplaatst producten naar verdeelcentra op basis van die verwachtingen zodat ze binnen twee uur aan je voordeur kunnen liggen.’

‘Veel mensen gaan daar bang voor zijn en de discussie over privacy zal nog heviger worden. Maar de technologie komt er snel. Je zult pakketjes geleverd krijgen voor je de producten gekocht hebt die je kunt weigeren als je ze uiteindelijk niet wilt, omdat bedrijven weten dat je interesse hebt. Bedrijven weten wat je nodig hebt voordat jij het weet.’‘Stel, je bent onderweg naar de luchthaven om je vlucht te halen, maar je staat in de file. Op de app van de luchtvaartmaatschappij ben je ingecheckt, zodat ze daar dankzij gps-lokalisering weten waar je bent. Als ze zien dat je nog 35 minuten moet rijden tot aan de luchthaven, maar de gate sluit over 30 minuten, weten ze dat je je vlucht gaat missen. Ze zullen proactief een bericht sturen naar je smartphone dat je het niet haalt, dat je je niet moet haasten, en dat ze je met één druk op de knop kunnen omboeken naar de volgende vlucht die twee uur later vertrekt. Dat zijn de eerste voorbeelden.’

‘Het is perfect doenbaar, want al die informatie is beschikbaar. Consumenten voelen die dingen nog niet. Maar het zal snel komen dat we momenten beleven dat we ons afvragen: hoe komt het dat die dat weten? Maar eigenlijk is het logisch. Het is informatie die jij vrijgeeft in stukjes. En bedrijven zullen die allemaal verzamelen, met een groot cumulatief effect. Dat is big data, er is niemand die naar jouw persoonlijke informatie zit te kijken. Het individuele niveau interesseert bedrijven niet. Ze willen winst maken, en dus analyseren ze die gigantische berg data.’

I love

‘De flexibiliteit om snel te kunnen groeien. Als we hier op korte termijn tien mensen nodig hebben, dan vind je die snel en kunnen ze bijna onmiddellijk beginnen. In België vind je na een maand misschien de helft en moet je drie maanden wachten voor ze kunnen beginnen.’

I hate

‘Het is hier zo fucking expensive. Toen ik hier aankwam vier jaar geleden betaalde ik 1.600 dollar huur per maand voor een studio, wat ik toen al belachelijk veel vond. Nu betaal ik 4.500 voor een appartement met een slaapkamer. Het is echt erg.’

'Star Trek wordt meer werkelijkheid'

Marc Vanlerberghe ©Dominic Verhulst

‘Smartphones worden goedkoper en beter. Er zijn nu al exemplaren van minder dan 100 dollar. Dat betekent dat technologie bereikbaar wordt voor de miljarden mensen die nog geen toegang tot het internet hebben. De levensstandaard zal toenemen en er komen meer kansen voor onderwijs en werk in opkomende markten. De netwerken worden steeds sneller. Mobiele netwerken zijn binnenkort beter en betrouwbaarder dan vaste lijnen, waardoor we de vaste lijnen niet meer nodig zullen hebben. Ook dat zal veel landen enorm vooruithelpen. Mobiele netwerken zijn veel goedkoper om aan te leggen.’

‘Het resultaat van goedkopere en krachtigere mobiele toestellen en van snellere netwerken is dat de nieuwe uitvindingen snel zullen volgen. In de gezondheidszorg bijvoorbeeld. We kunnen steeds beter onze eigen situatie perfect opvolgen, maar we kunnen ook massaal crowdsourcen, de kennis van grote groepen mensen delen. Researchers krijgen hoe langer hoe meer toegang tot een doelgroep als ze gegevens willen verzamelen over bijvoorbeeld de relatie tussen levensstijl en hart- en vaatziektes.’

‘‘Star Trek’ is altijd een prima bron van voorspellingen geweest. Een voor een maakt de technologiewereld de fictieve toestellen uit de tv-reeks werkelijkheid. We zagen al hoe de Star Trek Communicator voortleefde in gsm’s. Ook de tricorder, het toestel dat je gezondheid meet, is in de maak. Het volgende is de Holodeck, de virtualrealitykamer in de sciencefictionreeks. Virtual reality wordt de belangrijkste nieuwe toepassing van mobiele technologie.’

I love

‘Bedrijven draaien hier op waarden, en die waarden trekken nieuw talent aan. Mensen willen impact hebben.’

I hate

‘Desondanks is het een ratrace. De constante vooruitgang maakt het heel competitief, en het is erg moeilijk om daaruit te stappen.’

'Schermen verdwijnen'

Philip Inghelbrecht. ©rv

‘De tijd dat we kijken naar platte, tweedimensionale schermen is voorbij. De ervaring zal niet langer stationair zijn. Televisie, films, games: die zullen zich 360 graden rond je afspelen, in virtual reality (VR). Dat wordt de norm.’‘Je kunt die ervaring versterken door sensoren en door te bewegen in de VR-wereld. De beleving wordt levensecht. Je kijkt naar een film en in een scène is het koud, dan kan je kamer koud worden. Hetzelfde met regen. Films veranderen compleet. De hele industrie zal zich specialiseren in VR. Want hoe ga je films en scenario’s schrijven als de toeschouwer er deel van uitmaakt?’

 

‘Die ervaring wordt fenomenaal. Want het effect is enorm. De volgende generatie zal lachen met ons als ze horen dat wij moesten huilen bij een film in 2D. Het lijkt zo dom, bij zo weinig inleving. Voor de komst van de tv moesten we het met de kracht van onze verbeelding doen. Daarna konden we andere werelden zien dankzij tv. De volgende stap is dat we erin stappen.’Die evolutie komt er ook voor games, voor computergebruik, als vervanger van de smartphone. We hebben gelachen met de eerste versie van Google Glass, maar we zullen headsets dragen, of zelfs contactlenzen die beelden rechtstreeks op ons netvlies projecteren. We kunnen virtueel naar een concert gaan en de ervaring volledig beleven. We kunnen zeggen: waar gaan we vandaag een wandeling maken? Hawaï? En dan wandelen we daar in VR rond.’

‘Je merkt nu al dat het groot wordt, want alle techreuzen investeren er miljarden in.’

'Je werk is meer een lifestyle'

I love

‘Hier leer je je afvragen: hoe kan het verder, hoe kan het beter? Je hoort van die projecten waarvan je denkt: dat is toch ridicuul? Tot je beseft: maar wat als iedereen het gaat gebruiken?’

I hate

‘Het is enorm competitief. Als je een goed idee hebt, mag je ervan uitgaan dat al minstens tien mensen je voor waren. Je bent een kleine vis in een grote vijver.’

'We zullen onze zintuigen uitbreiden'

Jan Rabaey ©Dominic Verhulst

‘De cyberwereld en de realiteit waren lang strikt gescheiden. Maar dankzij sensoren groeien die twee naar elkaar toe. Sensoren meten wat er in de echte wereld gebeurt, nemen die informatie op en gebruiken die in de virtuele wereld. Binnenkort weten we niet meer wat reëel is en wat virtueel.’

 

‘Dat gebeurt niet in één nacht. Vroeger waren auto’s puur mechanisch, nu zitten ze vol sensoren. Eén slim apparaat op zich is niet meer dan een gadget. Maar als je een zwerm van slimme apparaten aan elkaar koppelt, wordt het interessant. Als alle wagens met elkaar verbonden zijn, kunnen ze bestuurd worden door een virtueel model.’‘In 2008 heb ik voorspeld dat er tegen 2020 per persoon duizend sensoren zouden zijn. Dat werd toen afgedaan als sciencefiction. Maar het is aan het gebeuren, heel snel zelfs. Dat gaat de wereld enorm veranderen op veel domeinen, van gezondheidszorg over onderwijs tot mobiliteit.’

Jan Rabaey

‘Als alles rond ons intelligenter wordt, moeten we onszelf ook kunnen verbeteren om efficiënter met zoveel informatie om te gaan. Voorlopig hebben we maar vijf zintuigen. Dat zullen we uitbreiden. We zullen sensoren op en in ons lijf dragen om onze mogelijkheden te vergroten.’‘De volgende stap is dat ook onze hersenen rechtstreeks worden aangesloten via een herseninterface. Het draait om de vraag: hoe kunnen we onze impact vergroten in een steeds slimmere wereld? Dat doen we al eeuwen. Een bril is ook een manier om je te verbeteren. Als we de kans hebben, grijpen we die. Dat zullen we doorzetten.’

I love

‘Als je in IT werkt, kan je nergens beter zijn dan aan de bron. De wereld hier lijkt continu op een kokende ketel. Het blijft boeiend. En Californië is een aangename plek om te wonen.’

I hate

‘Silicon Valley wordt het slachtoffer van zijn succes. Sinds ik hier ben, is de bevolking van Californië verdubbeld. Er heerst ook een constante stress. Er moet gepresteerd worden.’

'We worden allemaal freelancers'

Pieter Gunst ©Dominic Verhulst

‘De manier waarop we werken wordt anders. En ik spreek niet over mijn e-mail lezen in de zelfrijdende auto. Nee, de evolutie zit in hoe mensen willen werken, en hoe dat beïnvloedt hoe we organisaties structureren.’

‘We staan voor een keerpunt, en mogelijk een periode van enorme instabiliteit in de arbeidsmarkt. Automatisatie en loondruk zullen veel jobs van de kaart vegen. Op korte termijn is er veel meer onzekerheid. Maar er is ook een enorme opportuniteit. Als we die onzekerheid zien als een kans om ons tijdens onze carrières betekenisvoller te ontplooien, winnen we als een samenleving.’

 

‘Die veranderingen zullen leiden tot nieuwe organisatiestructuren, en in het bijzonder de opkomst van ‘network orchestrators’. Een organisatie als Uber heeft maar een beperkt aantal werknemers in dienst, en orkestreert voornamelijk een netwerk van freelancers. Die freelancers zijn minder afhankelijk van een centrale organisatie dan een klassieke werknemer. Tegelijkertijd is hun sociaal vangnet minder sterk.’

'Code vervangt recht'

‘De vraag is hoe de machtsverhoudingen tussen freelancers en organisaties evolueren. Het resultaat zal een veel meer gedecentraliseerde industrie zijn waarin freelancers een voorname rol spelen. De grote uitdaging wordt hoe we de sociale vangnetten herdefiniëren. Enerzijds zijn opzegtermijnen van drie maanden niet compatibel met een Uber-economie. Anderzijds willen we niet naar een wereld waarin mensen niet beschermd zijn. Het vergt een enorme mentaliteitswijziging. Wie er vroeg bij is, zal bij de winnaars van de nieuwe economie horen.’

I love

‘Je kunt je laten coachen door mensen die de ervaring hebben van het proberen, met of zonder falen. Je gelooft dat iets kunt, terwijl we allen beseffen dat er 99 procent faalkans is.’

I hate

‘De welvaartsverschillen zijn enorm. Voor een Belg is dat een ongelooflijk contrast, want je bent gewend aan het privilege dat we hebben met onderwijs en ziekteverzekering.’

'Baas over eigen gezondheid'

Sigrid Van Bladel. ©Dominic Verhulst

‘We worden baas van onze gezondheid dankzij doorbraken in software en cloudtechnologie. We staan nog maar aan het begin van wat mogelijk is. In 2014 investeerden durfkapitalisten 4,1 miljard dollar in start-ups die bezig zijn met informatietechnologie voor gezondheidszorg. Dat is ruim een verdubbeling in een jaar tijd.’

‘IT voor gezondheidszorg bestaat al decennia, maar bleef altijd moeilijk in gebruik, inefficiënt en vooral duur. Dankzij de komst van smartphones en de toename aan data en opslagcapaciteiten in de cloud zijn er sinds kort veel meer mogelijkheden. Daardoor verandert de manier waarop we met onze eigen gezondheid omgaan fundamenteel, maar ook de manier waarop we voor anderen zorgen en de manier waarop dokters patiënten bijstaan.’‘In de klassieke gezondheidszorg handelen we traditioneel na de feiten. We doen aan ziektezorg in plaats van gezondheidszorg. In de toekomst krijgen we de kans proactief te zijn. In plaats van dat wij naar de dokter gaan, contacteert de dokter ons omdat we een risico lopen.’

‘In Silicon Valley zijn er start-ups die aan digitale therapie doen en zo de strijd aanbinden met ziektes waar driekwart van de Amerikanen aan sterft. Mensen met een hoog risico op diabetes kunnen via mobiele technologie hun levensstijl aanpassen. Start-ups werken aan technologie die bejaarden helpt om langer in eigen huis te blijven wonen. Dat kan via eenvoudig te gebruiken apps, maar ook met een Uber-achtige dienst om hulp aan huis te krijgen.’

I love

‘Op veel plaatsen in de wereld vraagt men zich af: ‘Waarom?’ In Silicon Valley zeggen ze: ‘Waarom niet?’ Hier heerst een speelse creativiteit. Er is weinig cynisme. Heel verfrissend.’

I hate

‘Het is geen eenvoudige plek om te werken als vrouw. Aan Stanford zaten we nog met 30 procent vrouwen, in de wereld van het durfkapitalisme zijn het er amper 5 procent.’

'Met de auto rijden wordt verboden'

Roel Peeters ©Dominic Verhulst

‘Het concept van de zelfrijdende wagen is intussen ingeburgerd, maar daarom nog niet de ongeziene implicaties ervan. Onze maatschappij gaat er volledig door veranderen. Transport schuift op naar een soort dienst, om van punt A naar punt B gebracht te worden. Dat zien we nu al met Uber, de volgende stap is dat er geen chauffeurs meer aan te pas komen. Hetzelfde zal gebeuren met het vervoer van goederen.’

‘In de VS is 3 tot 5 procent van de beroepsbevolking chauffeur van beroep. Dat is een enorm segment van de arbeidsmarkt dat verdwijnt. Ook onze gewoontes zullen veranderen. We denken nu aan een auto als een statussymbool, hij staat voor vrijheid en mobiliteit. Maar zelf rijden is binnenkort voorbij. Mijn kinderen gaan geen rijbewijs meer halen. Het zal verboden worden om zelf nog te rijden, eerst op snelwegen, dan op andere wegen. We zullen het gaan beschouwen als heel gevaarlijk. Rijden wordt een nostalgische hobby, iets dat we misschien op een afgesloten parcours nog eens doen.'

‘Ons vertrouwen in computers zal groter zijn dan dat in mensen. Roekeloze chauffeurs, dronkenschap achter het stuur en verkeersagressie zullen niet meer bestaan. Files ook niet, want de nieuwe vehikels worden superefficiënt in het gebruik van ruimte.’

‘Vandaag sterven elke dag mensen in het verkeer. We zijn te gewoon aan die gevaren. Wie zou je liever tegenkomen: een computer of een idioot die te veel gedronken heeft? Het eerste ongeval met een driverless car zal heel veel aandacht krijgen, maar het zal de technologie niet stoppen.’

I love

‘Je werkt samen met en concurreert met de allerbesten. Hier zit een olympische selectie van technologie en innovatie. Dat kom je nergens anders tegen.’

I hate

‘Je zit hier tussen a bunch of lunatics. Dit is geen normale wereld . Hier heerst een blind geloof dat technologie de wereld kan redden. Velen staan buiten de realiteit.’

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud