analyse

De alumni van dertig jaar jihadisme in België

In 2009 werden GIA-leden opgepakt in de Brusselse gemeente Elsene. ©Photo News

België is een rode draad in 30 jaar internationale moslimterreur. Daarbij loopt er een directe lijn van de moedjahedien in Afghanistan in de jaren 80 tot de Syriëstrijders vandaag.

Het is opvallend. De jongste generatie jihadi’s in Syrië en Irak is - soms zelfs nog direct - verbonden met de duizenden moedjahedien die begin jaren 80 Afghanistan instroomden om er te vechten tegen de Sovjets. Ze passeerden langs een rekruteringskantoor dat opgericht was door Osama bin Laden, lang voor er sprake was van Al Qaeda en de aanslag op de Twin Towers in New York. Vanuit Afghanistan waaierden ze uit over slagvelden in Tsjetsjenië, Bosnië en Irak, en de veteranen vestigden zich overal in Europa.

©Mediafin

Er is ook een sterke link tussen Frankrijk en België omdat de moedjahedien een prominente rol speelden bij de Algerijnse burgeroorlog in de jaren 90 en zowel in Brussel als Parijs onderdoken en bij ons netwerken voor logistieke steun oprichtten. Er is sprake van een soort alumninetwerk, waarbij de Afghanistanveteraan Khalid Zerkani bijdroeg tot de radicalisering van een van de Brusselse daders achter de aanslagen in Parijs, Abdelhamid Abaaoud. De moord op de belangrijkste Afghaanse rebellenleider aan de vooravond van 9/11, Ahmad Sjah Massoud, kan dan weer gelinkt worden aan de familie bij wie de aangehouden aanslagpleger in Parijs, Salah Abdeslam, tot zijn arrestatie vorige week ondergedoken leefde.

De speciale relatie tussen de oude en de nieuwe terrorismenetwerken heeft wel een metamorfose ondergaan. Nooit ging het om zoveel mensen. De kleine terreurcellen van maximaal een tiental mensen in de jaren 90 zijn door de grote aantrekkingskracht van Islamitische Staat gegroeid tot netwerken rond honderden Syriëstrijders die bij ons willen toeslaan. Dat netwerk is gelinkt aan vijf grote periodes:

1. De Moedjahedien in Afghanistan

De Marokkaanse ex-moedjahedien Khalid Zerkani is vorig jaar door een Belgische rechter veroordeeld tot 15 jaar cel wegens het ronselen van minstens 20 Syrië-strijders, onder wie Abdelhamid Abaaoud. Die Brusselaar is vorig jaar door de Franse antiterreurdiensten doodgeschoten na een inval tijdens het onderzoek naar de aanslagen in Parijs, waarbij Abaaoud een prominente rol speelde.

In Parijs is donderdagavond een nieuwe aanslag verijdeld door de arrestatie van een verdachte, die volgens de Fransen niets te maken heeft met de aanslagen in Brussel en Parijs. Dat lijkt niet helemaal te kloppen. Zerkani wordt geciteerd als de goeroe van de opgerolde cel.

2. De FIS en GIA in Algerije

Na een bommencampagne in Parijs door de Algerijnse radicale moslimbeweging GIA pakte België vanaf 1995 de logistieke GIA-hubs aan in Brussel. Cellen rond Tarek Maaroufi en Farid Melouk, die zich omringde met Afghanistanveteranen, werden opgerold. De naam van Maaroufi zou later opduiken als opdrachtgever van de moord op de Afghaanse verzetsleider Massoud enkele dagen voor 9/11. En Maaroufi is ook gelinkt met Nizar Trabelsi, de Tunesische ex-profvoetballer die kort na 9/11 opgepakt is omdat hij op aanslagen in Parijs en België broedde. Melouk zit ook in hetzelfde netwerk als de meester-ronselaar Djamel Beghal, die later in de omgeving van Syriëstrijders zal opduiken.

3. De GICM in Marokko

De GICM - het latere Al Qaeda in de Maghreb - ontstond midden jaren 90 in kringen van Afghanistanveteranen die een fundamentalistisch emiraat in Marokko wilde oprichten. De GIA-cel rond Melouk was verbonden met de GICM-leden in België. De Belgische cel, die opereert vanuit Maaseik, is opgericht door de Marokkaan Lahoussine el-Haski die vocht in Afghanistan, Tsjetsjenië en Bosnië. Zijn broer, Hassan el-Haski, was betrokken bij de zware aanslagen in 2003 in het Marokkaanse Casablanca en in Madrid in 2004. De draaischijf van de Maaseikse cel is Khalid Bouloudo, schoonbroer van de el-Haski’s. Bouloudo wacht op zijn proces als spil van een ronselnetwerk voor Syriëstrijders.

4. Al Qaeda

De spin in het Belgische jihadismeweb is Malika el-Aroud. Die is verbonden met de moord op Massoud (haar echtgenoot Abdessatar Dahmane was een van de daders) in 2001 en ze is een goede vriendin van Fatima Aberkan. Die liet Salah Abdeslam, een vriend van haar zoon, de voorbije maanden onderduiken in haar huurhuis in Molenbeek. Er is ook een link met Mohammed Merah, de extremist die in 2012 zeven mensen vermoordde in Toulouse. Hij gold lang als een eenzame wolf, maar dat klopt niet helemaal. Merah was zo goed als zeker in Afghanistan met de tweede echtgenoot van el-Aroud, Moez Garsalloui. Het netwerk rond Merah had op zijn beurt weer vertakkingen naar de Belgische ronselaar Bilal Soughir. Die stuurde een vrouw uit Charleroi, Muriel Degauque, in 2005 naar Irak. Daar pleegde ze met de hulp van trawanten van Musab al-Zarqawi, de leider van het verzet tegen de Amerikaanse bezetting en de grondlegger van een netwerk waaruit IS ontstond, een zelfmoordaanslag.

5. Islamitische Staat

Afhankelijk van de bron vertrokken tussen 450 en 600 Belgen om voor IS in Syrië en Irak te vechten, met een flink aantal sympathisanten op het thuisfront. Dat uitgedijde netwerk van islamitische terroristen valt niet te vergelijken met de groepjes van maximaal enkele tientallen mensen die de voorbije 30 jaar actief waren. Die enorme toename valt te verklaren door de aantrekkingskracht van IS.

De links tussen de oude netwerken en de Syriëstrijders zijn duidelijk. Een van Khalid Bouloudo’s rekruten, Jamal Elkoua, is in Syrië gesignaleerd in het gezelschap van Abaaouad. En er zit ook een neef van Mohamed Abrini, een voortvluchtige verdachte van de aanslagen in Parijs en mogelijk ook in Brussel, bij de filière van GICM in Maaseik.

Een ander GICM-lid, Rachid Iba, die zich momenteel in Syrië zou bevinden, was vorig jaar dan weer een van de beklaagden in het proces tegen Fouad Belkacem en diens organisatie Shariah4Belgium. Tientallen leden van Sharia4- Belgium vertrokken naar Syrië en belandden bij Jabhat al-Nusra (Al Qaeda in Syrië en Irak) of bij Islamitische Staat.

De daders van de aanslagen op de kantoren van Charlie Hebdo en op een Joodse supermarkt in Parijs zwoeren trouw aan Islamitische Staat. Maar ze radicaliseerden vooral onder invloed van Djamel Beghal, verbonden met GIA-lid Melouk en de groep rond Trabelsi, met wie ze in een Franse cel zaten. In de Belgisch-Franse jihadnetwerken is iedereen met iedereen verbonden.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud