Shaukat Aziz: De vrouwelijke toekomst van landen

©AFP

Volgens de Verenigde Naties ervaart 70% van de vrouwen in de hele wereld tijdens hun leven één of andere vorm van geweld. De Wereldbank voegt hieraan toe dat vrouwen in de leeftijdscategorie van 15 tot 44 jaar meer risico lopen in aanraking te komen met verkrachting of huiselijk geweld dan met kanker, auto-ongelukken, oorlog of malaria. Deze indicatoren zijn nog alarmerender als het om de opkomende markten gaat, waar discriminatie en geslachtsongelijkheid zeer nadrukkelijk aanwezig zijn.

Dit is voor een deel de weerspiegeling van het falen van het overheidsbeleid om de snelle economische groei aan meer mensen ten goede te laten komen. Nu de informele sector een grote rol blijft spelen in de opkomende economieën, hebben vrouwen dikwijls slechts toegang tot onbetrouwbare en tijdelijke baantjes, met onregelmatige beloningen. Bovendien heeft de ongekende verstedelijking de traditionele gezinsstructuren ontwricht, waardoor de rol die vrouwen kunnen spelen in economieën en samenlevingen verder wordt ondermijnd.

De schadelijke gevolgen van actieve geslachtsdiscriminatie – zoals bruidsverbranding (wegens een ontoereikende bruidsschat) en het doden van jonge meisjes – zijn helder. Maar passieve discriminatie – het toestaan van regels en instellingen die vrouwen van alles ontzeggen, zoals gelijke toegang tot onderwijs en werk, gelijke betaling voor gelijksoortig werk, gelijke rechten voor de wet, gelijkwaardige politieke invloed en een gelijkwaardige rol in beslissingen over het krijgen van kinderen – is net zo destructief.

Stem­men voor de toe­komst

De Tijd pre­sen­teert u onder de noe­mer 'Stem­men voor de Toe­komst' en in sa­men­wer­king met Pro­ject Syn­di­ca­te een ver­za­me­ling bij­zon­de­re opi­nie­stuk­ken.

Over de toe­komst van onze eco­no­mie, onze voed­selvoor­zie­ning, onze ge­zond­heid en ont­wik­ke­ling. Be­kijk het vol­le­di­ge over­zicht op www.tijd.be/toe­komst

Geslachtsdiscriminatie, in al haar vormen, maakt vrouwen kwetsbaar voor seksslavernij, vrouwenhandel en gedwongen huwelijken, berooft vrouwen van hun onvervreemdbare rechten, en vermindert hun levenskwaliteit. Tegelijkertijd hindert zij het vermogen van jongens en mannen om de noden van vrouwen te doorgronden, waardoor hun motivatie om iets aan de situatie te doen afneemt. Hoewel deze kwesties over de hele wereld een rol spelen, zijn ze op de opkomende markten het meest urgent, waar ze de sociaal-economische vooruitgang ondermijnen die voor de rest van de wereld steeds belangrijker wordt.

In het kielzog van de mondiale economische crisis zijn de opkomende markten de motoren van de wereldwijde groei geworden. Maar deze landen kampen met toenemende problemen op het terrein van de duurzaamheid, sociale cohesie en politieke stabiliteit, zoals de afbrokkeling van hun internationale concurrentiepositie, de achteruitgang van het milieu, zwakheden (zoals corruptie) bij besturen van bedrijven en nationale en lokale overheden, verspilling van menselijk kapitaal, en toenemende sociaal-economische en geslachtsongelijkheid.

Het onvermogen om de talenten van vrouwen ten volle tot wasdom te laten komen belemmert de economische ontwikkeling van de opkomende markten, terwijl de marginalisatie en het misbruik van vrouwen de sociale vooruitgang van deze landen bedreigen en hun politieke stabiliteit ondermijnen. Nu de meeste landen in de hele wereld te maken hebben met aanhoudende economische onzekerheid, heeft de internationale gemeenschap groot belang bij de veerkracht van de opkomende economieën, hun gemeenschappelijke vermogen om de wereldwijde vraag naar goederen en diensten op peil te houden, en hun vermogen om de problemen die hun successen bedreigen, zoals geslachtsongelijkheid, aan te pakken.

Het belang om deze barrières voor de ontwikkeling te slechten werd benadrukt op een recent symposium (waar ik als voorzitter fungeerde) op het Green Templeton College in Oxford. Vijftig leiders uit de politiek, het bedrijfsleven, de civiele samenleving en de academische wereld wezen de geslachtsongelijkheid aan als de belangrijkste hinderpaal voor duurzame groei, sociale cohesie en politieke stabiliteit, en werden het eens over de stappen die nodig zijn om dit probleem effectief aan te pakken.

In de eerste en belangrijkste plaats moeten nationale beleidsmakers concrete, samenhangende actie ondernemen om te voorkomen dat vrouwen worden gedwongen hun productieve activiteiten op te geven of af te zien van het krijgen van kinderen. Om dit doel te bereiken, moeten regeringen maatregelen nemen die werkende ouders – direct of indirect – betaalbare opvang garanderen voor hun kinderen of bejaarde ouders.

Bovendien moeten particuliere werkgevers worden aangemoedigd ondersteunende werkplaatsen in te richten, die creatieve oplossingen bieden voor gemeenschappelijke problemen. MAS Holdings in Sri Lanka heeft bijvoorbeeld crèches, bankterminals en bedrijfsbussen op het werk, die het werknemers makkelijker maken van en naar hun werk te gaan en deel te nemen aan sportprogramma's. Dergelijke maatregelen verhogen niet alleen de productiviteit, maar ook de loyaliteit, het moreel en dus het aanblijven van de werknemers.

Tegelijkertijd is het van cruciaal belang dat vrouwen autonoom zijn als het om het krijgen van kinderen gaat, en seksuele soevereiniteit genieten. Dit kan alleen worden bereikt door het aanbieden van universele en onbeperkte toegang tot gezondheidszorg op deze en aanverwante terreinen.

Maar zelfs een gezond reproductief systeem heeft zijn schaduwzijde. Het doden van kinderen die net geboren of iets ouder zijn, en de praktijk van het afstoten van meisjes ten gunste van mannelijke nakomelingen, zijn niet alleen barbaars, maar leiden in veel ontwikkelingslanden ook tot een onevenwichtige verhouding tussen het aantal mannen en vrouwen.

Beleidsmakers moeten strafrechtelijke sancties tegen deze praktijken afdwingen. Vervolgens moeten er educatieve programma's voor kinderen en volwassenen worden gelanceerd, in samenwerking met religieuze groeperingen, om onder het grote publiek inzicht in de geslachtsongelijkheid te bewerkstelligen. Door een verschuiving in de publieke opinie teweeg te brengen, kunnen zulke programma's de aanzet geven tot fundamentele gedragsverandering.

Internationale actie is eveneens van cruciaal belang. De Wereldbank en regionale ontwikkelingsbanken moeten worden gestimuleerd om criteria op het gebied van de geslachtsgelijkheid op te nemen in hun kredietvoorwaarden voor regeringen van opkomende landen en privé-ondernemingen. Zo'n duidelijke economische link zou plaatselijke beleidsmakers ertoe aanzetten krachtige beleidsmaatregelen te nemen, terwijl ze de publieke steun helpen schragen voor beleid dat geslachtsgelijkheid bevordert.

De internationale gemeenschap heeft een groot belang bij de toekomstige prestaties van de opkomende markten. Om de sociale en economische vooruitgang in deze landen te stimuleren, moet in de ontwikkelingsagenda de komende jaren sprake zijn van een robuuste toewijding aan het bevorderen van de geslachtsgelijkheid.

Vertaling: Menno Grootveld

Shaukat Aziz was van 2004 tot 2007 eerste minister van Pakistan

Gesponsorde inhoud

Partner content