portret

David Cameron, in de voetsporen van Thatcher

De aftredende Britse premier David Cameron lijkt goed op weg om nog eens vijf jaar aan de macht te blijven. Zijn besparingsbeleid van de voorbije jaren is weinig geliefd. Maar dat weerhield heel wat Britten er blijkbaar niet van hem toch weer hun stem te geven. Hij lijkt in de voetsporen te treden van de legendarische Margaret Thatcher.

Tien jaar lang is David Cameron al leider van de Conservatieven. Eerst als oppositieleider, en sinds 2010 als premier van een regering met de Liberaal-Democraten. Het beleid van de 48-jarige tory stond volledig in het teken van snoeiharde besparingen. Dat was broodnodig, omdat de kredietcrisis het Verenigd Koninkrijk met een enorm deficit had opgezadeld, maar ook onpopulair. Hoewel Camerons dieet stilaan vruchten afwerpt, gaven de peilingen aan dat veel tory-kiezers andere oorden zouden opzoeken.

'Cameron heeft de politieke cyclus totaal verkeerd ingeschat', zegt Tim Bale, politoloog aan de Londense Queen Mary-universiteit. ‘Hij begon vijf jaar geleden veel te hard te saneren, wat het economisch herstel fors afremde. Nu oogt de groei stilaan mooi, maar de meeste kiezers voelen dat nog altijd niet in hun portemonnee. Bedrijven leven weer op, bazen strijken weer bonussen op, maar het loon van de gewone werknemer is fors gezakt.’

UKIP

Daarnaast wezen alle peilingen op een opmars van UKIP, dat met zijn eurofobe standpunten en aanvallen op migranten veel Conservatieve kiezers leek te gaan weglokken. Bale: ‘Scherp gesteld: onder Cameron hebben de tory’s hun traditionele sterktes - een degelijk economisch bestuur, euroscepticisme en een streng migratiebeleid - uit handen gegeven. Meer nog, in een vergeefse poging UKIP-stemmers terug te winnen, is Cameron steeds meer naar rechts opgeschoven. Reken daarbij dat hij enorm het mes heeft gezet in de sociale bijstand, waardoor de armsten de besparingen het hardst gevoeld hebben, en je krijgt het beeld dat de tory’s weer de gemene partij voor de rijken zijn.’

Daarmee is Camerons poging de Conservatieven te moderniseren, waarover Bale in 2010 een standaardwerk schreef, ‘volledig mislukt’. Het helpt evenmin dat Cameron een telg is van een rijk bankiersgeslacht dat banden heeft met de koninklijke familie en studeerde aan de elitaire instituten Eton en Oxford. ‘Aanvankelijk poogde hij de tory’s te ontsmetten van het negatieve, ultraliberale imago dat was ontstaan onder Margaret Thatcher. ‘Medelevend conservatisme’ moest ook minderheden en zwakkeren omarmen. Maar zodra hij aan de macht kwam, toonde Cameron zich weer de thatcheriaan die hij altijd geweest is: lage belastingen, een kleine staat, weinig sociale maatregelen.’

Modernisering

‘In tegenstelling tot Tony Blair, die Labour radicaal verschoof van links naar het centrum, heeft Cameron nooit echt geloofd in de modernisering van zijn partij. Het tekent de politicus Cameron: een pragmaticus, maar geen ideoloog met een sterke eigen visie. Iemand die bijgevolg zelden harde keuzes maakt. Neem het referendum over de brexit dat hij belooft: daarmee plooit hij voor UKIP, terwijl hij zelf pro-Europa is. Cameron klinkt en ziet eruit als een premier, maar is in wezen een zwak leider.’

Maar in het stemhokje lijken heel wat kiezers donderdag uiteindelijk toch geoordeeld te hebben dat Cameron een tweede kans verdient. Uiteindelijk lijken ze gekozen te hebben voor 'het gekende' boven 'het avontuur'. Vooral UKIP wist volgens exitpolls minder Conservatieve kiezers weg te lokken dan gedacht.

Cameron zet een behoorlijke krachttoer neer. Hij is immers de eerste regeringsleider sinds Margaret Thatcher in 1983 die flink wat zetelwinst weet te boeken bij een stembusslag.

Boris Johnson

Meteen lijkt Cameron zijn politieke vel gered te hebben. Bij een nederlaag stond de burgemeester van Londen, Boris Johnson, al te popelen om het leiderschap van de Tory's over te nemen.

Maar de rebelse politicus zal nog even geduld moeten oefenen. Want Cameron lijkt goed op weg te zijn om nog enkele jaren aan zijn politieke carrière te breien. Tijdens de verkiezingscampagne beloofde de 48-jarige Londenaar de Britten wel plechtig dat hij geen gooi zou doen naar een derde termijn als premier als ze hem de zege zouden gunnen op 7 mei.

Advertentie
Advertentie