opinie

Mini-jobs kunnen een inburgeringstraject zijn

Managing partner Growth Inc.

In Duitsland, verketterd om zijn mini-jobs, is de kans groot dat veel asielzoekers met die laagdrempelige, flexibele en laagbetaalde jobs aan werk geraken.

Door Peter De Keyzer, chief economist BNP Paribas Fortis

Volgens Stan de Spiegelaere is een flexibeler arbeidsmarkt geen oplossing voor de tewerkstelling van migranten (De Tijd, 8 september). I beg to differ. Uiteraard zijn vorming, taalkennis en opleiding belangrijk om mensen te laten klimmen op de arbeidsmarkt. Het probleem is vooral de toegang tot diezelfde arbeidsmarkt. Die drempel ligt veel te hoog.

Opleiding en vorming zijn levensnoodzakelijk om mensen te laten klimmen op de arbeidsmarkt. Maar zorg er alsjeblieft voor dat de onderste trede zo laag mogelijk staat.

Eerst een belangrijke methodologische noot: in de arbeidsstatistieken van de OESO of de Nationale Bank van België wordt geen onderscheid gemaakt tussen ‘asielzoekers van buiten de EU’ en ‘migranten van buiten de EU’. Tenzij we expliciet veronderstellen dat asielzoekers een volkomen ander profiel hebben dan migranten van buiten de EU28, zal ik hieronder dus spreken over ‘migranten van buiten de EU-28’.

Uit alle cijfers blijkt dat België het bijzonder slecht doet wat betreft het activeren van migranten op de arbeidsmarkt. De tewerkstellingsgraad van niet-EU28-migranten in België ligt nauwelijks boven 50 procent. Alleen in Turkije, Griekenland en Spanje zijn nog minder migranten aan de slag. ‘Ja maar, de Belgische activiteitsgraad is op zich al laag. Dat heeft niets met migratie te maken...’, zullen sommigen opwerpen.

©Frank Toussaint

Ja en nee. Het verschil tussen de lage activiteitsgraad van België en de nog lagere activiteitsgraad bij migranten is groot, maar drie landen doen slechter. Toch zijn er ook landen waar het anders is. Landen waar migranten in verhouding meer aan de slag zijn dan de bevolking uit het land zelf. Dat is zo onder meer in Portugal, Italië, Tsjechië, Slovakije en de Verenigde Staten. Daar vinden migranten makkelijker een job dan de lokale bevolking. Het zijn typisch landen met veel laaggekwalificeerde jobs, lagere lonen, een flexibele arbeidsmarkt of een combinatie van de voorgaande.

Lonen

En daar wringt het schoentje. België heeft zowat de hoogste (minimum)lonen ter wereld en niet bepaald de meest flexibele arbeidsmarkt. Het gevolg is dat we nauwelijks jobs hebben voor laaggeschoolden. Kijk naar de bouw, slachthuizen, transport, vleesverwerking…. Heel wat jobs worden ofwel gedaan in het buitenland ofwel via detachering tegen lagere buitenlandse loonvoorwaarden. Wij creëren jobs voor laaggeschoolden in het buitenland. Wij creëren geen jobs voor laaggeschoolden in het binnenland.

Wij creëren jobs voor laaggeschoolden in het buitenland. Wij creëren geen jobs voor laaggeschoolden in het binnenland.

Volgens cijfers van de OESO ligt het aandeel laaggeschoolden onder migranten nauwelijks ergens hoger is dan in België. Combineer dat met hoge minimumlonen en je krijgt grote werkloosheid. Volgens de Nationale Bank is de werkloosheidsgraad bij niet-EU28 migranten in België 30 procent, tegenover 7 procent voor burgers geboren in België.

Als een werknemer meer kost (het minimumloon) dan hij de werkgever kan opleveren, wordt de job in kwestie eenvoudig niet gecreëerd. Een hoog minimumloon is dan ook een ladder voor sociale promotie waarvan de onderste sporten zijn verwijderd - de kleinste mensen raken de ladder zelfs niet op.

Lijm

Het tweede probleem is ons te kleine verschil tussen uitkeringen en de laagste lonen. De laagste lonen - die in brutotermen al te hoog zijn om jobs te laten ontstaan - blijken nog te dicht bij de uitkering te liggen om mensen ertoe aan te zetten te gaan werken. Telkens dat verschil groter wordt, ontstaat bovendien politieke druk om de uitkeringen opnieuw te verhogen. Alsof het ontbreken van de laagste sporten van de ladder al geen probleem is, hangt er dus ook nog eens lijm aan de schoenzolen voor al wie vanuit een uitkering een job wil aannemen.

Alsof het ontbreken van de laagste sporten van de ladder al geen probleem is, hangt er ook nog eens lijm aan de schoenzolen voor al wie vanuit een uitkering een job wil aannemen.

Velen hebben Duitsland de afgelopen jaren verketterd om zijn mini-jobs. De kans is echter reëel dat heel veel van de huidige asielzoekers in Duitsland de komende periode bijzonder snel aan de slag zullen geraken - uitgerekend in mini-jobs. Het is dankzij die flexibele en laagbetaalde job dat ze met hun inburgering zullen beginnen.

Op dat moment zijn wij allicht nog bezig na te denken met werkgroepen, commissies, steunpunten, financiële tegemoetkomingen en allerhande soorten beleid voor doelgroepen. Opleiding en vorming zijn levensnoodzakelijk om mensen te laten klimmen op de arbeidsmarkt. Maar zorg er alsjeblieft voor dat de onderste trede zo laag mogelijk staat.

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud