weekboek

De lockdown van de kleine aandeelhouder

Terwijl de belegger ook in België de versoepeling van de lockdown aan het vieren is, wordt hij geruisloos buitengesloten van het bedrijf waar hij mede-eigenaar van is.

Het blijft vreemd. Zeg op café (herinnert u zich die?) dat je over financiële markten schrijft en binnen de korste keren heb je een tafel voor jou alleen. En toch volharden we: niks boeiender dan proberen wijs te geraken op de dagelijkse collectie zaagtandbewegingen. Never a dull moment, zeker niet in 2020. 

Het is bijna akelig hoe de belegger dit jaar in een manisch-depressieve handel lijkt te anticiperen op wat zich in de wereld afspeelt. Eerst de helse neerwaartse rit van half februari tot half maart, vóór het gros van de wereld in 'lockdown' ging. En daarna een al even verbluffend herstel, wel erg enthousiast anticiperend op een versoepeling van die lockdown.

Een remonte die zelfs manische trekjes heeft en soms doet denken aan de dotcomgekte anno 1999. Zo was er maandag de wereldwijde beursrally dankzij hoopgevende berichten over het potentiële coronavaccin van Moderna Therapeutics , een negen jaar jong biotechbedrijf dat al bij de beursgang eind 2018 een hype was. Omwille van de interessante technologie, mRNA: een genetische code die lichaamscellen 'dicteert' welke eiwitten ze moeten produceren zodat het menselijk lichaam zelf een 'vaccinfabriekje' wordt.

Maandagavond had Moderna al voor 1,3 miljard dollar gecasht op de berichten en resulterende stratosferische koers. Never mind dat de berichten er kwamen op basis van een zeer prille klinische test die vooral moet nagaan of het kandidaat-vaccin veilig is en geen te grote bijwerkingen heeft.

En never mind dat de medische nieuwssite Stat News - die tijdens de covid-19 crisis een stevige reputatie uitgebouwd heeft - opmerkte dat Moderna geen enkele data verschaft heeft om zijn berichtgeving wetenschappelijk te staven. 'Moderna heeft nu de waardering van een grote jongen, het mag stoppen zich als een centjesaandeel te gedragen', klonk het bij Stat News

©Mediafin

Het moge duidelijk zijn: voor een stevige scheut audacity of hope kunnen we altijd bij de belegger terecht. Idem voor de beursrally sinds de Amerikaanse centrale bank in dat memorabele persbericht van 23 maart de totaaloorlog verklaarde tegen de impact van het coronavirus. 

Die durf is natuurlijk makkelijker met de rugwind van de nooit gezien stimulus van de centrale banken. Bloomberg becijferde dat alleen in april de vijf grote centrale banken in de wereld voor meer dan 1.300 miljard dollar staats- en bedrijfsschulden opkochten. Dat is vijf keer meer dan bij de piek van de financiële crisis begin 2009 (zie grafiek). Een nooit geziene vloedgolf van cash, die - zoals we hier een paar weken geleden al opmerkten - de enorme kloof tussen Wall Street en Main Street misschien niet rechtvaardigt, maar wel in belangrijke mate verklaart. 

Nu hamsteren veel bedrijven en gezinnen nog cash. Denk aan de kredietlijn van 9 miljard dollar die AB InBev volledig opgenomen heeft, of de Amerikaanse spaarquote die met 13 procent op het hoogste peil in vele decennia noteert. De belegger lijkt er van uit te gaan dat een belangrijk deel van dat geld uiteindelijk eerder zijn weg naar de financiële dan naar de reële economie zal vinden, bij gebrek aan investeringsopportuniteiten in een economie die door de pandemie structurele schade heeft opgelopen.

Nochtans wordt de belegger dit voorjaar dagelijks herinnerd aan het feit dat het niét business as usual is. Normaal gezien heeft hij in de lente recht op die ene afspraak met het management van de ondernemingen waar hij zijn geld aan toevertrouwt: de aandeelhoudersvergadering. Belangrijk, want een aandeel is niet iets abstract, het is een deelbewijs dat je mede-eigenaar maakt van risicokapitaal. Dat je als goede huisvader controleert of je geld goed besteed wordt is niet alleen een recht, maar ook een plicht. 

©Mediafin

Alleen: de kleine belegger was al precorona niet echt heel mondig en de pandemie heeft de zaken er bepaald niet op verbeterd. Neem Bekaert. Op de virtuele jaarvergadering waar CEO Matthew Taylor in volle covid-19 storm met de stille trom afzwaaide, waren er nul (0) schriftelijke vragen. Je zou denken dat beleggers zelfs vanop afstand de kans grijpen vragen te stellen aan het management van een staaltechnologiegroep die midscheeps getroffen wordt door de pandemie en om cash te hamsteren in extremis het (gehalveerde) dividend van mei naar november uitgesteld heeft

Die geringe aandacht is dit jaar extra spijtig. Want op afstand speelt zich in anonieme notariskantoren dit voorjaar een ander soort lockdown af. Eén waarbij de kleine belegger de facto buitengesloten wordt van het bedrijf waar hij mede-eigenaar is. Pas nu wordt immers duidelijk hoe zeer de nieuwe vennootschapswet, in 2019 zowat het laatste wapenfeit van de niet bepaald betreurde regering-Michel, de kleine belegger potentieel kortwiekt. Beursgenoteerd Brussel is druk bezig die wetgeving in de statuten om te zetten, met stemmingen die op virtuele jaarvergaderingen veel van een DDR-parlement weghebben. 

Let wel: we zijn al enkele jaren in principe voorstander van de invoering van dubbel stemrecht voor langetermijnaandeelhouders, ook al was het een veeg teken dat ... FNG  daar vorig jaar als eerste gretig gebruik van maakte. Dubbel stemrecht kan een manier zijn om bedrijven toe te laten in de bovenvermelde manisch-depressieve beurshandel een langetermijnstrategie uit te stippelen.

Notariskantorenhoogmis

Wie nog twijfelt dat 'fundamentalisten' - langetermijnbeleggers die bij het ontbijt jaarverslagen vreten - op de terugweg zijn ten voordele van computergestuurde nanosecondehandel, moet maar eens het interview lezen die collega Peter Van Maldegem had met City-veterane Nicola Horlick.

Mocht ze nu een fondsenhuis runnen zou ze het anders aanpakken, zegt Horlick. Volgens haar maken 'quants', bollebozen die wiskundige tradingmodellen opstellen, nu de dienst uit. 'In plaats van jaarrapporten te lezen en drie keer de wereld rond te reizen om het management te zien, kijk je naar de data. Het is heel duidelijk wat te motor is: het winstmomentum.'

Een opmerkelijke passage uit de bijeenroeping van Balta: de raad van bestuur vraagt machtiging voor een kapitaalverhoging, zelfs ná ontvangst van een overnamebod

Dubbel stemrecht, ok dus. Maar andere bepalingen, daar hebben we veel meer onze twijfels over. De bijeenroeping voor de buitengewone algemene vergadering van Balta , nu dinsdag, is een schoolvoorbeeld. De eerste paragraaf van het  tweede agendapunt is de courante omzetting van artikel 7:198 in de statuten. Die over het 'toegestaan kapitaal'. De raad van bestuur mag over een periode van vijf jaar zonder nieuwe voorafgaandelijke goedkeuring van de aandeelhouders het kapitaal met maximum 100 procent (!) verhogen. Met andere woorden: de 'oude' aandeelhouder kan potentieel met de helft verwaterd worden zonder dat hij daar nog iets over te zeggen heeft. 

Nog straffer is de vierde paragraaf, de omzetting van artikel 7:202. Die laat de raad van bestuur toe zelfs na de ontvangst van een overnamebod het kapitaal met 10 procent te verhogen. Een gifpil die een bod uiteraard niet onmogelijk maakt, maar - door potentieel een later uitrookbod ernstig te bemoeilijken - een kandidaat-overnemer wel kan afschrikken.

Balta zelf onderstreept dat het gewoon om de vernieuwing van een wettelijke regeling gaat. Klopt natuurlijk, maar ons komt het voor dat de tapijtgroep die wettelijke regering wel maximaal benut. Handig natuurlijk om een vijandig bod zo moeilijk mogelijk te maken, nu de beurskoers 90 procent onder de intekenprijs van drie jaar geleden noteert. 

De 'verduidelijking' van Euronav over de geplande inkoop van eigen aandelen

Het management krijgt niet altijd zijn zin. Zo kreeg Euronav , een olietankerrederij die niet toevallig flink wat mondige Angelsaksische aandeelhouders telt, maar in 'tweede zit' machtiging om eigen aandelen in te kopen. In februari blokten aandeelhouders de machtiging af om het management tot 20 procent van de eigen aandelen te laten inkopen. Pas in april kwam er groen licht, nadat de bulkinkopen tot 10 procent beperkt werden en de expliciete toevoeging dat ze niet zullen aangewend worden 'als een verdedigingsmiddel tegen een openbaar overnamebod'. 

Euronav kreeg ook zes vragen voorgeschoteld op de jaarvergadering, die netjes op de webstek opgelijst en beantwoorden worden. Zes vragen! Dat geldt in dit bizarre voorjaar als een hoogmis van de virtuele aandeelhoudersdemocratie. 

Lees verder