nieuwsanalyse

Drenkelingen van de nul

De slotscène van Jaws: zo comfortabel voelt de spaarder zich dezer dagen dankzij Mario Draghi ©UNIVERSAL

Door Mario Draghi biedt meer dan 10.000 miljard euro schuldpapier rentevrij risico in plaats van risicovrije rente. En is zelfs Colruyt een gevaarlijk opwindend in plaats van een voorspelbaar saai aandeel.

Bij uw volgende citytrip Wenen kunnen we een bezoekje aan het Haus der Geschichte Oesterreich - verstopt in een hoekje van de Hofburg - aanraden. Een fascinerend klein museum dat bijwijlen gênant eerlijk het moeilijke verhaal vertelt van de eerste honderd jaar Oostenrijk.

Een land dat als restcategorie van de geïmplodeerde dubbelmonarchie in november 1918 eigenlijk niemand wou. Je ziet er onder meer een stembiljet voor het ‘referendum’ over de aansluiting bij nazi-Duitsland op 10 april 1938. Onder de vraag of burgers akkoord zijn met een hereniging van Oostenrijk in het Duitse Rijk onder leiding van Adolf Hitler staan twee bollen. Een grote bol voor ‘Ja’, een veel kleinere bol voor ‘Nein’. Dat er na die farce nog altijd mensen (we hebben het over jou, David Cameron) referenda zijn blijven uitschrijven, is een harde dobber voor aanhangers van het vooruitgangsdenken.

Bref, na een bezoek weet u één iets zeker: over de eerste 100 jaar heeft Oostenrijk niet echt een impeccabel ‘track record’ uitgebouwd. En toch is op dit ogenblik misschien wel de grootste hype ... 100-jarig Oostenrijks staatspapier.

Jim Reid, de altijd gevatte strateeg van Deutsche Bank, gaf deze week dat voorbeeld voor de waanzin die zich op de Europese obligatiemarkten aan het afspelen is. Beleggers verdringen elkaar zodanig in hun zoektocht naar dat beetje resterend rendement dat ze tweedehands bijna 160 euro betalen voor het recht om op 20 september 2117 van de Republiek Oostenrijk 100 euro betaald te krijgen.

Daardoor is de nominale coupon, een al niet royale 2,1 procent bij lancering in 2017, verschrompeld tot een effectief jaarrendement van 1,1 procent. Frankrijk, een land dat er al een paar generaties lang niet meer in slaagt een begroting in evenwicht af te leveren, zag de tienjaarsrente deze week even onder nul zakken.

De katalysator van die gekte? Mario Draghi. De voorzitter van de Europese Centrale Bank liet vanuit de jaarlijkse retraite in het Portugese Sintra weten klaar te staan om een extra blik stimulus open te trekken. Bovenop een beleidsrente die sinds juli 2012 op of onder nul dobbert. Bovenop de 2.600 miljard schulden die Frankfurt tussen maart 2015 en eind 2018 al op de balans geladen heeft.

Waarom die extra stimulus? Omdat de ECB blijft falen in haar ene job, een inflatie dicht bij 2 procent? Kan ons dan alstublief eens een Europees centraal bankier in mensentaal uitleggen waarom het zo belangrijk is dat het leven elk jaar een beetje duurder wordt?

Want intussen zijn de neveneffecten van die eeuwige nul duidelijk aan het worden. De ECB heeft de koopkracht van het geld zwaar aangetast. Sinds 2009 is 100 euro op een spaarboekje meer dan 10 procent van zijn koopkracht verloren. En dan maar verontwaardigd reageren als Donald Trump Europa in een tweet (of course) van muntontwaarding beschuldigt.

Niet dat de Federal Reserve een haar beter is. Het is een race naar de wisselkoersbodem, waar alleen Oystein Olsen weigert aan mee te doen. De gouverneur van de Noorse centrale bank trok deze week tegen alle trends in de rente op. Dat Noorwegen geen schuldenberg ondemocratisch via een scheut inflatie af te toppen heeft, maar op een collectieve oliespaarpot van 940 miljard euro zit helpt natuurlijk.

‘Ik heb een groot probleem met het beleid van de Europese Centrale Bank, ja’, vertelde ons deze week David Buckle, hoofd pensioenen bij vermogensbeheerder Fidelity International. Volgens de minzame Britse vijftiger is er een stille crisis aan de gang in het pensioensparen.

Veel aanbieders van ‘pensioenoplossingen’ weten niet meer hoe ze hun beloftes nog kunnen inlossen, nu 12.500 miljard dollar schuldpapier in de wereld met een rendement van minder dan nul ‘onder water’ staat. En miljoenen mensen beseffen gewoon (nog) niet dat ze onvoldoende sparen om later comfortabel op pensioen te kunnen.

Een Duitser moet volgens Buckle nu al een vijfde van zijn loon opzij zetten en tegen zijn 65ste 10 keer zijn eindsalaris bijeengespaard hebben om een beetje comfortabel op pensioen te kunnen. Voor een Duitser met een gemiddeld nettoloon is dat zo’n 300.000 euro.

De slotscène van Jaws

‘Om klanten de huidige toestand in de beleggerswereld uit te leggen, heb ik één slide nodig’, zegt Buckle, terwijl hij een screenshot van de slotscène van ‘Jaws’ projecteert. In de Spielberg-prent balanceert de enige overlever Brody precair op de mast van de bijna gezonken boot terwijl hij een laatste poging doet om de haai te harpoeneren.

Beter kun je de huidige toestand niet samenvatten. Door in bulk schulden op te kopen staan steeds meer obligaties - de hoeksteen van pensioenspaarders - met een rendement van nul of lager onder water. En verplichten Draghi & co beleggers manu militari om - harpoen in de hand - steeds meer risico te nemen.

Het resultaat is een rush richting alle ‘pseudo-obligaties’. Zoals aandelen die dankzij een sterke staat van dienst garant staan, voor een stevig en stabiel dividendrendement. Dat is dé reden waarom voorspelbaar saaie aandelen als Elia, Sofina, Colruyt en WDP doorheen de zaagtanden van beursjaar 2018 in één rechte lijn de stratosfeer in vlogen. Colruyt schoot dik 40 procent hoger, terwijl de supermarktketen met unanieme verkoopadviezen uitgroeide tot bij analisten meest gehate aandeel van Europa.

Onvoorspelbaar opwindend

Bij de piek begin juni noteerde Colruyt  tegen 26 keer de nettowinst en exact 1 keer de jaaromzet. Ter vergelijking: Ahold Delhaize vinden beleggers 13 keer de nettowinst en 0,4 keer de omzet waard.

©Mediafin

Zo’n waardering laat helaas weinig marge voor teleurstelling als een voorspelbaar saai aandeel iets meer onvoorspelbaar opwindend wordt. Wat de Colruyt-belegger deze week pijnlijk ontdekte, toen het aandeel de grootste klap sinds de beursgang in 1977 incaseerde.

Over de tweede jaarhelft kromp door de stevige concurrentie de winstmarge van 5,6 naar 4,8 procent, de marge van de eigenlijke supermarkten is naar een diepterecord gezakt. Met de komst van nieuwe prijzenbreker Jumbo - dat in Nederland onder meer met slimme sponsoring van wielrennen en autoracen goed scoort - belooft het nieuwe boekjaar weinig beterschap te brengen.

Let wel: winst en dividend per aandeel van Colruyt stijgen nog altijd. Maar dat is vooral omdat de groep met haar stevige cashflow en balans van gewapend beton al jaren family packs eigen aandelen koopt en vernietigt. In de bedrijfswinst zit er al jaren geen rek meer, de winstmarge is van 7 procent begin dit decennium naar iets meer dan 5 procent afgebrokkeld.

Voor alle duidelijkheid. Colruyt blijft een kwaliteitsaandeel, dat trekt niemand van het leger kritische analisten in twijfel. Met winstmarges waar de gewone stervelingen in de sector een moord voor zouden plegen. Toch houdt u best in het achterhoofd dat er twee zekere manieren zijn om als langetermijnbelegger geld te verliezen. De eerste is het verkeerde aandeel kopen. De tweede is het juiste aandeel tegen de verkeerde prijs kopen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie