weekboek

Iemand wat hoogspanning?

Kurt Vansteeland

Het perfecte toevluchtsoord in tijden van hoogspanning: hoogspanningsnetbeheerder Elia.

Zo. Iemand die na deze week nog altijd denkt dat de Italiaanse overheid haar Etna van 2.263 miljard euro schulden ooit netjes gaat aflossen? Rome hoeft niet eens een officiële middenvinger op te steken naar zijn schuldeisers, die via de lokale grootbanken vooral de eigen burgers zijn.

Dat de nieuwe coalitie van Lega en de Vijfsterrenbeweging in Italië de euro liever kwijt dan rijk is, lijkt vooral geïnspireerd op de slechte oude tijd. Waar Rome in tijden van de lire - de favoriete naam van munten van dubieus allooi - de schuldenberg via een scheut inflatie sluipend kon aftoppen. Inflatie is niks anders dan een sluipende en ondemocratische transfer van schuldeiser naar schuldenaar.

Niet dat er in de eurozone geen poging is om bij gebrek aan een begrotingsunie zo’n stille transferunie op te zetten. Een andere Italiaan, Mario Draghi, doet bij de Europese Centrale Bank (ECB) ontroerend hard zijn best om het leven duurder te maken.

Hij kocht de voorbije drie jaar voor 2.400 miljard euro overheids-, bank- en bedrijfsschulden op en parkeerde ze op de balans. Met succes zou je denken: in april kwam de inflatie uit op 1,9 procent, perfect in lijn met de ‘minder dan, maar dicht bij 2 procent’ die de ECB als heilige graal van het monetair beleid ambieert.

Mission accomplished? Niet zo snel. De inflatie is net als begin 2017 maar even in de buurt van de doelstelling, omdat de Saoedi’s verrassend gedisciplineerd de oliekraan dicht en zo de olieprijs hoog houden. En voor centraal bankiers tellen onbelangrijke zaken die de vervelende gewoonte hebben erg sterk in prijs te schommelen, zoals energie en voeding, nu eenmaal niet mee.

En dus blijft de marktenzaal in Frankfurt tot nader order 30 miljard schulden per maand opkopen. Maar wie denkt dat de schuldencrisis opgelost is door ze op de balans van de ECB te parkeren, ijlt. De Etna staat nog niet op ontploffen, maar bevingen zoals op Wall Street begin februari en deze week in Italië zijn voorbodes die we het best in de gaten houden.

©Eric Herchaft

Wat vaker hoogspanning dus op de markten in 2018. En dat mocht ook wel, na het - op zijn minst vanuit journalistiek oogpunt - te rustig 2017. Gelukkig staat op de Brusselse beurs een aandeel dat van hoogspanning zijn kernmetier heeft gemaakt: Elia (53,10 euro, +1,9% inclusief nettodividend).

Kwam in juni 2005 naar de beurs met als ‘mission statement’ een zo saai mogelijk aandeel voor de rendementsbelegger te zijn. Een stevig dividend was de prioriteit, niet een opwindende beurskoers.

Dat was buiten Suez gerekend. De Franse groep lanceerde dezelfde zomer een uitkoopbod op Electrabel. Een leger verweesde Belgische goede huisvaders joeg in zijn zoektocht naar een alternatief het aandeel van de netbeheerder de stratosfeer in.

©Mediafin

Elia is eigenlijk een vervelend beestje voor wie een cursus ‘Beurs & Beleggen’ geeft. Want bij de beheerder van het hoogspanningsnet moet je alles vergeten wat je over aandelen denkt te weten.

De nettowinst is totaal niet afhankelijk van de conjunctuurgrillen, wel van de winst die de beheerder op zijn monopolie van de toezichthouder ‘mag’ boeken. Die winst is dan weer een functie van het intussen 18.600 kilometer grote ‘park’ van hoogspanningsmasten en -lijnen, de gereguleerde activa of ‘regulated asset base’ (RAB) in het jargon.

In dat opzicht tekende Elia in 2010 voor de slimste Belgische deal van het decennium. De Belgen legden 279 miljoen op tafel voor een belang van 60 procent in de Duitse netbeheerder 50Hertz, een forse korting van 40 procent op de RAB.

Sinds 2010 leverde de 60 procent in 50Hertz 593 miljoen nettowinst aan en verdiende Elia alleen al via de vanuit Duitsland ‘opgestroomde’ 329 miljoen dividenden zijn investering ruim terug. Anders gesteld: Elia boekt sinds 2011 jaarlijks gemiddeld 17 procent dividendrendement op 50Hertz. Niet mis, toch?

On(aan)gepast D'Ieteren

Proficiat, D’Ieteren. U krijgt de wisselbeker ‘Koeterwaals van de week’. Voor deze passage in het activiteitenverslag over het eerste kwartaal: ‘D’Ieteren streeft naar een ‘mid-to-high single-digit’ stijging van zijn aangepast geconsolideerd resultaat vóór belastingen, groepsaandeel.’

Excuseer? Eén: zeg dan gewoon 5 à 10 procent. Twee en fundamenteler: dit is misleidende informatie. Met ‘aangepast’ bedoelt D’Ieteren dat de holding abstractie maakt van de plundertocht die CEO Axel Miller vorig jaar bij kroonjuweel Belron uitvoerde. 

Eerst werd de autobeglazingsdochter met schulden overladen om de moederholding een uitzonderlijk dividend te gunnen. Dan verkocht D’Ieteren 40 procent van het afgeslankte eigen vermogen. De cash die de plundering opleverde, staat in afwachting van een bestemming op een nulrentend spaarboekje. 

Resultaat: vanaf februari heeft D’Ieteren recht op slechts 55 in plaats van 95 procent van de winst van Belron. En dus becijferde de holding een ‘aangepaste’ winst, alsof dat ook in 2017 zo was. 

Wat fictie is. In realiteit impliceert de 206 à 216 miljoen winst die D’Ieteren voor 2018 voorspelt, een winstdaling van minstens 13 procent.

Eigenlijk is die voltreffer te danken aan één vrouw: Angela Merkel. De Duitse kanselier besloot in maart 2011, luttele dagen na de kernramp in het Japanse Fukushima, tot een kernuitstap.

Sindsdien investeert 50Hertz fors in een fijnmazig netwerk dat de vele aanbieders van wind- en zonne-energie op de afnemers aansluit. Zo is er een 200 kilometer lange hoogspanningslijn die Beieren met oostelijk Duitsland en dus de windmolenparken in de Oostzee verbindt en zo ook na de Energiewende in die deelstaat de stroomvoorziening verzekert.

Er komt ook een verbinding tussen het Deense windmolenpark Krieger Flak en het 30 kilometer verder geleden Duitse park Baltic 2. Anders dan bij ‘klassieke’ bedrijven vertalen meer investeringen zich bij Elia ook op korte termijn in meer winst. Want dankzij de Energiewende is de RAB van Elia fors toegenomen, van 5,8 miljard in 2013 naar 7,4 miljard nu. Een toename die louter aan 50Hertz te danken is. De RAB van het Belgische net (Elia Transmission) surplacete op 3,9 miljard euro.

Helaas zijn de vetpotten van 50Hertz intussen zo bekend dat zelfs de Chinezen wat graag een deel van de koek willen. De Australische minderheidsaandeelhouder IFM wil cashen, het bij Eandis afgeblokte Chinese State Grid popelt om te kopen.

Elia stak daar - ongetwijfeld tot opluchting van politiek Berlijn - een stokje voor door een extra 20 procent te kopen. Daar hing wel een stevig prijskaartje aan vast: bijna 1 miljard of een premie van 8 procent ten opzichte van de RAB, terwijl Elia zelf tegen een korting van 12 procent noteert.

Die deal financiert Elia integraal met schulden. Die zijn dankzij de bovenvermelde bulkinkopen van Draghi spotgoedkoop. De Excel met ingekochte bedrijfsschulden is intussen 1.135 lijntjes lang.

©Mediafin

Inclusief zes lijntjes Elia. Een daarvan is de in 2013 uitgegeven twintigjarige Elia-obligatie. Voor dat papier betalen beleggers in hun honger naar steeds schaarser rendement 120 euro voor elke 100 euro die ze op de vervaldag in 2033 terugkrijgen. Daardoor is het rendement verschrompeld tot 1,7 procent, nauwelijks de helft van de nominale coupon van 3,5 procent.

Sinds deze week staat ook de resterende 20 procent van 50Hertz officieel te koop. ING-analist Quirijn Mulder merkt op dat de volledige controle van 50Hertz voor Elia een springplank kan zijn naar een grote sprong vooruit, bijvoorbeeld een fusie met het Nederlandse TenneT.

Maar hij voegt er meteen aan toe dat voor de laatste 20 procent een kapitaalverhoging zich opdringt. Eind 2017 had Elia al 2,7 miljard schulden, daar komt eerstdaags nog eens 1 miljard bij. Ook al heeft Elia een cashflow om u tegen te zetten, het is niet de bedoeling dat het in schuldgraad Italië achternagaat. Eén smeulende Etna volstaat.

Lees verder

Tijd Connect