weekboek

Van de nood een deugd maken

Meestal is het beter korte metten te maken met problemen dan ze aan te pakken met dure, halfslachtige maatregelen die tijd vergen en uiteindelijk niets opleveren. Dat hebben ze ook in de directie- en bestuurskamer van Ter Beke (+1,3%, 118 euro) begrepen. De versevoedingsgroep offert haar Offerman-fabriek in het Nederlandse Aalsmeer op. De sluiting van de ‘listeriaslagerij’ kost 50 banen. 50 jobs verhuizen naar de nabijgelegen fabriek in Ridderkerk.

De listeriabesmetting kostte volgens de Nederlandse voedselveiligheidsdienst wellicht drie mensenlevens, een miskraam en 17 ernstig zieken. De levensgevaarlijke bacterie huisde volgens de vakbond zelfs in de muren van de verouderde fabriek, waar onder meer salami, rosbief en kipfilet werden versneden en in pakjes voor de supermarkten werden verpakt. Dan is een sluiting wellicht beter dan een grote renovatie die misschien niets oplevert. De fabriek, vlak naast de idyllische Aalsmeerse bloemenveiling, had een bar slechte naam. Zelfs de poetsploeg was gedegouteerd door de vuiligheid. Een maand voor de uitbraak wilde het schoonmaakbedrijf CSU zijn contract met Ter Beke opzeggen, blijkt uit onderzoek van de Nederlandse pers.

©Mediafin

Een groot verschil met de zin voor detail die wijlen Daniel Coopman in de thuisfabriek van Ter Beke in Waarschoot aan de dag legde. Op onze redactie slingert nog een boek rond over de geschiedenis van het bedrijf. Coopman, die de slagerij met 16 mensen van zijn vader overnam, maakte Ter Beke groot. Terwijl hij zich met het vlees bezighield, deed zijn echtgenote Edith De Baedts het zakelijke. Onderschat nooit de vrouwen achter Vlaamse succesverhalen. Ook bij bedrijven als Sioen of Roularta speelden de vrouwen een minstens even grote rol als hun mannen. Bij Ter Beke was Coopman soms maniakaal. Hij sliep zelfs bij ‘zijn saucissen’ om te zien of er niets misging bij het rijpingsproces.

Ter Beke kan de sluiting aangrijpen om van de nood een deugd te maken. Dat deden andere al voor. De fruit- en groentereus Greenyard (-1,9%, 4,48 euro) verkocht zijn met listeria besmette fabriek in Hongarije, en kon zo de schulden wat dempen. Lotus Bakeries (+6,2%, 2.740 euro) besloot na een zware brand in 2015 zijn wafelfabriek in Meise niet meer herop te bouwen en de productie over te hevelen naar Wallonië. Door de centralisatie in één vestiging werden de winstmarges van de wafels een pak dikker.

Zwan-worstjes en de pil

De fabriek in Aalsmeer hoorde pas sinds 2017 tot het Ter Beke-imperium. De Oost-Vlaamse groep had ze samen met twee andere vestigingen overgenomen van het Nederlandse familiebedrijf Zwanenberg, bekend als de uitvinders van de Zwan-worstjes. Ook de Zwanenbergs hebben vaak van de nood een deugd gemaakt. In plaats van hun slachtafval te laten ophalen - Tessenderlo was daar toen nog niet in actief - maakten ze er meer winst mee dan met hun vlees. Ze vonden in de jaren 20 een manier uit om uit de alvleesklier van nuchtere kalveren op industriële schaal insuline te halen. Uit de eierstokken van merries wonnen ze het hormoon oestrogeen. Ze splitsten de farmatoepassingen af in Organon, dat later het nummer een werd in de anticonceptiepil en via veel omwegen een plaats vond bij de farmareus Merck.

Volgens de recentste communicatie zal de listeriatragedie Ter Beke een tiende van de brutobedrijfswinst (ebitda) kosten. De klanten van de fabriek, met als grootste de ketens Jumbo, Aldi en de groothandelaar Sligro, hebben hun contracten niet opgezegd. Volgens Ter Beke kunnen andere vestigingen de productie probleemloos overnemen zonder dat het in extra capaciteit moet investeren. Op lange termijn kan het Offerman-debacle de marges ondersteunen.

Zwijnkoorts

Op korte termijn zijn er nog veel onzekerheden. De autoriteiten onderzoeken of sprake is van schuldige nalatigheid. Ook blijft varkensvlees peperduur wegens de Afrikaanse zwijnkoorts, waardoor China miljoenen biggen moest afmaken. De balans van Ter Beke is echter solide. Met een schuldgraad van 2,8 keer de verwachte ebitda van 45 miljoen euro dit jaar is er ruimte om tegenslagen op te vangen. Ik durf te voorspellen dat Ter Beke niet in het dividend zal snoeien, wat een nettodividendrendement van 2,4 procent oplevert. Ofwel 22 keer meer dan een spaarboekje. Tegen 24 keer de winst over 2019 is Ter Beke niet goedkoop. Maar als het listeriaverhaal achter de rug is en de winstgevendheid normaliseert, kan die ratio snel zakken.

Met een schuldgraad van twee is de balans van Econocom opnieuw gezond.

De nieuwsstroom uit die andere tak van Ter Beke, de bereide maaltijden, is wel positief. De Britse dochter KK Foods gaat haar bevroren maaltijden niet meer alleen aan groothandelsklanten leveren, maar ook aan supermarkten. Van de nodige investering van 5,5 miljoen pond draagt de regio Wales een tiende bij. Subsidies zijn altijd handig. Er komen 55 jobs bij, meer dus dan de ontslagen in Nederland.

Bij Econocom (+15,5%, 2,57 euro) gaat de grote kuis van zijn Italiaanse vestiging verder, en is het effect van de daar ontdekte fraude bijna achter de rug. In het land van de laars moet je altijd wat voorzichtiger zijn, iets wat topman Jean-Louis Bouchard tot zijn scha en schande heeft geleerd. De voorlopige jaarcijfers van de IT-groep zijn een grote opluchting. De ebitda belandde met 126 miljoen euro slechts 2 miljoen onder de belofte van Bouchard, maar de markt hield er rekening mee dat het bedrijf die prognose niet zou halen. De winst ligt 13 procent hoger dan in 2018.

Econocom is van een groei- naar een herstructureringsverhaal geëvolueerd. De ‘satellieten’, een allegaartje van vaak hoogtechnologische bedrijfjes, staan in de etalage. Daardoor kan het bedrijf zich opnieuw meer toeleggen op de activiteiten waar het groot mee werd: het leasen en onderhouden van IT-apparatuur, zodat bedrijven en overheden mee zijn in de digitalisering. De Italiaanse problemen hadden een impact van liefst 134 miljoen euro op de leasingtak. De omzet zakte er 10 procent. Zonder Italië bleef die min of meer stabiel.

Opsteker

De evolutie van de schulden vormt een opsteker. Die bleven met 252 miljoen euro op het niveau van eind 2018, maar half juni torenden ze nog boven 400 miljoen uit. Met een schuldgraad van twee is de balans opnieuw gezond. Econocom blijft intussen eigen aandelen inkopen en bezit al 9,5 procent van zichzelf. Een vernietiging van die stukken kan veel waarde creëren. Of houdt Econocom die bij voor een converteerbare obligatie in de toekomst?

Het is afwachten of Bouchard erin slaagt de kosten verder te drukken en niet-essentiële onderdelen te verkopen, en of de business overeind blijft in een tijdperk waarin clouddiensten een steeds grotere rol spelen. Maar hij levert beter werk dan zijn oudste zoon Robert, die in 2018 even aan het roer stond en er een zootje van maakte. Met zijn 77 lentes en de belofte om nog zeker vier jaar aan te blijven, moet Bouchard senior wel over zijn opvolging beginnen na te denken. Sommigen speculeren zelfs over een verkoop. Met een ondernemingswaarde (de beurswaarde plus de schulden) van slechts 5,6 keer de verwachte brutobedrijfswinst over 2020 moeten er zeker geïnteresseerde partijen te vinden zijn. Of wil hij toch nog een telg op de troon zetten? Zijn jongste zoon is pas 10. De kranige zeventiger kan de stoel nog wel wat warm houden.

Recordregen

Op weekbasis deed de Bel20-index weinig, maar veel Belgische aandelen zochten records op. Vooral de holdings lagen goed in de markt, met nooit geziene pieken voor GBL, Sofina en Brederode. Het bewijst dat goed geleide holdings beter scoren dan de nationale beursindex. De neergaande rente leidde tot records bij vastgoedbedrijven die een zeker dividend koppelen aan groei, zoals WDP, Care Property Invest en Aedifica. En Immobel, dat een koopaanbeveling kreeg van Berenberg. Het kleine Warehouses Estates Belgium kocht een zo goed als nieuw kantoorcomplex bij Luik, dat volledig is verhuurd met een vast contract van meer dan negen jaar. Het rendement is vergelijkbaar met dat van de andere gebouwen in portefeuille. Met andere woorden: zowat 7 procent. Niet onaardig bij een langetermijnrente van min 0,09 procent.

Lees verder