weekboek

'Verkopen', zegt de aankoopdirecteur

De oudste conjunctuurbarometer ter wereld geeft aan dat de wereldeconomie op het rechterbaanvak kachelt. En dat terwijl de Europese Centrale Bank na tien jaar crisisbeleid zonder reservewiel zit.

Eind dit jaar sterft misschien wel het boeiendste spaarproduct van Europa een stille dood: de Tagesanleihe. Dat is een soort zichtrekening die Duitse spaarders rechtstreeks en kostenloos bij het ministerie van Financiën konden openen.

Het grote voordeel was dat Duitsers hun spaargeld dagelijks zagen aandikken met het dagtarief, een stevig pluspunt voor een natie die collectief 5.000 euro per seconde spaart. Tik, tik, tik. Niets zo bevredigend als uw appeltje voor de dorst elke dag zien aandikken. Niets was zo bevredigend: de koers van de Tagesanleihe staat al heel het jaar bevroren op 100,000000%, de Tageszins op 0,000%. 

De Tagesanleihe: al heel 2019 bevroren op 100,000000% ©rv

Joachim Fels, de Duitse hoofdeconoom van de Amerikaanse obligatiereus Pimco, vertelde eerder dit jaar in zijn altijd boeiende 'overpeinzingen op zondag' dat zijn hoogbejaarde ouders groot fan zijn van de Tagesanleihe en hij hen nooit heeft kunnen overtuigen om 1) minder en 2) rendabeler te sparen. 

Helaas gaan ook Herr & Frau Fels nu toch op zoek moeten gaan naar een alternatief. Berlijn lanceerde de Tagesanleihe in 2008, als uitvloeisel van de langlopende leningen - Bundesschatzbriefe - die het ministerie sinds 1969 rechtstreeks aan de burger verkoopt en Duitsers liefkozend 'Schätzchen' (schatjes) noemen. In volle bankencrisis dus. Het spreekt voor zich dat de Duitse banken die extra concurrentie op een sowieso al moordend concurrentiële lokale spaarmarkt niet bijster genegen waren. 

Het 'probleem' is dat Duitsland op de Tagesanleihe minstens 0 procent rente moet betalen. En die nul dreigt gelet op het eeuwigdurend soepelegeldbeleid van de Europese Centrale Bank op een hoogrentende zichtrekening te beginnen lijken. Het ongenoegen in Duitsland over het jongste blik stimulus dat Mario Draghi & co vorige maand opengetrokken hebben, gaat niet liggen. De pers - ook het deel dat Draghi goedgezind was - was vernietigend, het Duits ECB-directielid Sabine Lautenschläger stapte met oorverdovend stilzwijgend meer dan twee jaar vroeger dan gepland op. 

©Mediafin

Tussen haakjes: wie vindt dat de Duitsers te veel neuten over de ECB, moet 'The Downfall of Money' van Frederick Taylor lezen. Een verbluffend relaas van hoe de hyperinflatie van de Weimarrepubliek het decennialang opgebouwde spaargeld van de middenklasse wegvaagde: collectief hadden de Duitsers in 1918 hun overheid 156 miljard mark geleend. Door de dolgedraaide drukpersen van de Reichsbank bleef van die som in 1924 uitgedrukt in koopkracht ... 15,6 pfennig over. En nog altijd vragen Angelsaksische publicaties als Financial Times en The Economist zich af waarom het monetair geëxperimenteer van Draghi de gemiddelde Duitser niet lekker zit. 

Touwtjeduwen

Deze week schaarde Oliver Bäte, CEO van de Duitse verzekeringsreus Allianz zich bij het koor mopperaars. Bäte beet Draghi via Financial Times toe dat het ongepast is de Europese overheden op te roepen de begroting aan te wenden om met stimulus te komen. 'De reden waarom we dat niet doen is omdat je het mensen te makkelijk maakt geld te spenderen dat ze niet hebben. Het spijt me, maar we hebben net centrale banken gecreëerd om te vermijden dat dit zou gebeuren.'

De oproep van Draghi aan de overheden kwam er vorige maand - voor wie de transcriptie van de persconferentie nog eens aandachtig leest - samen met een impliciete erkenning dat het monetair beleid stilaan op zijn limieten zit. Draghi & co zijn op een touwtje aan het duwen, al beloven ze wel harder en desnoods oneindig op dat touwtje te duwen. 

Ondernemersvertrouwen tuimelt

Het probleem is dat de ECB na tien jaar eenzame crisisbestrijding in de eurozone nu echt op de bodem van de gereedschapskist aan het schrapen is. Twee jaar geleden waarschuwde de bovenvermelde Joachim Fels al dat de centrale bank zonder reservewiel naar een volgende crisis aan het rijden was

Welnu, die volgende crisis lijkt niet meer zo gek veraf. De wereldeconomie staat nog niet op de pechstrook, maar kachelt wel op het rechterbaanvak. Dat leerde deze week de verontrustend scherpe terugval van het ondernemersvertrouwen in de Amerikaanse industrie. De Amerikaanse industrie vergezelt nu de Europese en Japanse in krimpmodus. 

De index van de Amerikaanse ondernemer die het Institute for Supply Management (ISM) maandelijks uit een rondvraag bij de leden - aankoopmanagers - distilleert, is de oudste conjunctuurbarometer ter wereld. Het cijfer dat elke maand voer is voor de betere nanosecondehandel bij duizenden hedgies en algoritmes, is 88 jaar jong. John Whitehead, toenmalig voorzitter van de Amerikaanse aankoopdirecteurs, kwam in 1931 op het briljante idee om de collectieve vinger aan de pols te nemen om de economie te peilen. Verdraaid handig in volle Grote Depressie, waar president Herbert Hoover voor de rest compleet blind moest varen. 

In een Grote Depressie zitten we nog lang niet. Een Grote Recessie zoals 2009 evenmin. De ISM-barometer wijst bij de huidige 48 punten louter op een krimp van de Amerikaanse verwerkende nijverheid. Als een vuistregel kan je pas als de barometer duurzaam onder 43 punten duikt van een recessieniveau spreken. Maar zorgwekkend is de snelle terugloop wél. Stilaan moeten we ons de vraag durven stellen of de Amerikaanse expansie zijn vervaldatum nadert. Die expansie is volgens economenvereniging NBER - in de Verenigde Staten de officiële 'recessie-arbiter' - met 123 maanden de langste sinds de start van de statistieken in 1854.

Met het gevreesde R-woord in opmars mag het niet verbazen dat het minst conjunctuurgevoelige aandeel van het Brussels koersenbord, Elia , er een prima week heeft opzitten. De winst die de netbeheerder boekt heeft niets te maken met de conjunctuurgrillen, wel met de winst die hij als natuurlijk monopolist van de toezichthouder mag boeken. De raad van bestuur van Elia gaf deze week groen licht voor een nieuwe bedrijfsstructuur, die het CEO Chris Peeters makkelijker moet maken buitenlandse deals te doen. Een scenario waar beleggers wel oren naar hebben, gelet op de voltreffer die de overname van het Duitse 50Hertz dit decennium al gebleken is. 

Ook bij aardgasnetbeheer Fluxys Belgium  vergeet u best alles wat over aandelen denkt te weten, onderstreepte het - rijkelijk late - halfjaarbericht al weer. De gasnetbeheerder boekt meer winst dankzij de forse investeringen in de Zeebrugse LNG-terminal. Het aandeel Fluxys Belgium gaat al jaren nergens heen, maar wie ongeduldig wordt: een dividendrendement van bijna 4,5 procent bruto is lang niet onaardig als wachtgeld. 

Gouden zendmasten

Ook Telenet  geeft zolang Netflix niet te veel gaten in het bedrijfsmodel boort al jaren blijk van een recessiebestendige stevige cashflow. En terwijl de Duitsers maar sakkeren op Draghi, zegt de telecom- en mediagroep tegen de Italiaan 'grazie, mille'. Telenet spaart met een zoveelste herfinanciering van zijn schuldenberg opnieuw jaarlijks 10 miljoen euro rentelasten uit.

©Mediafin

Telenet moet pas ... in 2026 een eerste schijf van de 5,2 miljard uitstaande schulden aflossen. En luidens het jaarverslag was de gemiddelde rente op die schuldenberg over 2018 al gezakt tot 3,6 procent, van 5,4 procent over 2011 bij de start van het Draghi-tijdperk (zie grafiek). 1,6 procentpunt lijkt niet gigantisch veel, maar op dik 5 miljard schulden is dat jaarlijks een coole besparing van bijna 100 miljoen. 

Bij Telenet is het niet onbelangrijk aan te stippen dat grootaandeelhouder Liberty Global deze zomer een slordige 18 miljard euro op de rekening gestort kreeg van Vodafone. Dit na het Europees groen licht voor de verkoop van de Centraal-Europese - vooral Duitse - kabeldochters aan de Britse mobiele reus. Hamvraag is wat de Amerikanen met die cash gaan aanvangen. Op de CEO Talks eerder dit jaar ging CEO John Porter niet in op de vraag of er mogelijk een nieuw uitkoopbod - of wie weet een fusie met de Nederlandse Liberty-dochter Ziggo - komt. Maar het is zeker een scenario dat beleggers best in het achterhoofd houden. 

Vodafone financiert de Liberty-deal deels door de komende maanden zijn enorm Europees 'park' van 61.700 (!) zendmasten geheel of in schijfjes naar de beurs te brengen of te verkopen, naar eigen zeggen om op dat nu door beleggers ondergewaardeerde deel van de portefeuille te cashen. 

©rv

Deutsche Bank stipte deze week in een lijvig rapport over de telecomsector aan dat de mededeling van Vodafone een belangrijke factor is voor de relatief sterke prestatie van de telecomsector de jongste weken. En dat dat nog maar een begin is. De verborgen waarde die in de door onwonenden vaak vervloekte zendmasten zit is waarschijnlijk ook een reden waarom Telenet-rivaal Proximus   deze week - ietwat ironisch, gelet op de grote commotie over de aandelenverkoop van ex-CEO Dominique Leroy - geruisloos de hoogste koers sinds begin 2018 aantikte. 

Die zendmasten zijn als bron van stabiele cashflow tegenwoordig gegeerd bij beleggers - zeker infrastructuurfondsen - die in tijden van eeuwige nulrente frenetiek op zoek zijn naar rendement en vormen voor veel telecomoperatoren een relatief makkelijke manier om de komende jaren cash op te halen. Lees: om het heilige dividend stabiel te houden, ondanks zware investeringen in 5G-netwerken. U ziet: echt álle verhaallijnen komen dezer dagen bij Mario Draghi uit. 

Lees verder