analyse

Weekboek Ondernemen | Om buitenlandse bedrijven te lokken is potje stroop nodig

Geweldig sensationeel is het Belgische gunstregime voor pensioenfondsen niet. Dat verklaart waarom het geen overdonderend succes is geworden. Maar België kon niet te veel bieden ©BELGA

Een land dat buitenlandse bedrijven of activiteiten wil aantrekken, moet een potje stroop klaarzetten. Haal het potje weg, en de buitenlandse ondernemingen zijn weer weg.

De internationale verzekeringsgroep AON verhuist het pensioenfonds van haar dochter Hewitt, die zich toelegt op humanresourcesdiensten, van Nederland naar België. Ze volgt het voorbeeld van andere multinationale bedrijven die eerder al hetzelfde deden met een van hun pensioenfondsen.

Een klapper is het niet. In het pensioenfonds zit amper 45 miljoen euro. Maar wie het kleine niet eert... Het is een succesje voor België. Om de positie van Brussel als financieel centrum te versterken, tekende de regering-Verhofstadt II in 2007 een gunstregime uit om pan-Europese bedrijfspensioenfondsen naar hier te lokken, nadat Europa de markt daarvoor had opengebroken.

Onder meer premier Guy Verhofstadt zelf (Open VLD), minister van Financiën Didier Reynders (MR) en minister van Pensioenen Bruno Tobback (sp.a) gingen het nieuwe Belgische systeem in het buitenland promoten. Het was een slimme nichestrategie. Grote buitenlandse banken ervan overtuigen hun internationaal hoofdkwartier in Brussel vestigen was te ambitieus. Op dat vlak was de concurrentie te groot. Maar op de financiële markten vinden tal van kleinere gespecialiseerde activiteiten plaats. Waarom niet proberen die naar hier te halen, was de redenering.

Geen massale verhuizing

De verwachtingen van toen over de pan-Europese pensioenfondsen zijn niet helemaal ingelost. De beoogde 150 miljard euro is lang niet gehaald. We zitten op amper 25 miljard euro beheerd pensioengeld. De financiële crisis van 2008 gooide roet in het eten. Maar intussen hebben al 19 pensioenfondsen van multinationals zich in België gevestigd. Een massale verhuizing is niet op gang gekomen. Maar telkens een bedrijf beslist zijn pensioenfonds van Nederland naar België over te brengen, leidt dat tot zure oprispingen bij Nederlandse politici die ons land beschuldigen van onfaire concurrentie.

Geweldig sensationeel is het Belgische gunstregime niet. Dat verklaart waarom het geen overdonderend succes is geworden.

De pot stroop die België de buitenlandse pensioenfondsen voorhoudt, bestaat voor een stukje uit een gunstige fiscaliteit in de vorm van afspraken met andere landen in dubbelbelastingverdragen, uit de beperktere reglementering en uit een soepeler toezicht. Dat laatste is geen probleem, zolang het maar niet laks wordt, waardoor een pensioenfonds in een situatie belandt waarin het niet langer aan zijn verplichtingen tegenover de pensioengerechtigden kan voldoen.

Geweldig sensationeel is het Belgische gunstregime niet. Dat verklaart waarom het geen overdonderend succes is geworden. Maar België kon niet te veel bieden, kwestie van door andere landen niet van ondermijnende activiteiten te worden beschuldigd.

De economische voordelen die België uit het aantrekken van de pan-Europese pensioenfondsen haalt, zijn niet enorm. Veel directe jobs zijn er niet mee gemoeid. En extra belastinginkomsten levert het nauwelijks op. Het brengt wel een aantal afgeleide activiteiten mee, voor de banken, voor de accountants, voor de advocaten en zo meer. Dat is meegenomen. Het zijn activiteiten die hier anders niet zouden gebeuren. En aan het vullen van het potje met stroop zijn zo goed als geen kosten verbonden. Voor ons land is het dus een batige zaak. Neem het potje stroop weg, en je bent als land slechter af. Want dan trekken die buitenlandse bedrijven weg. Naar een andere plek, waar wel nog een potje stroop staat.

Aan het vullen van het potje met stroop zijn zo goed als geen kosten verbonden. Voor ons land is het dus een batige zaak.

Aderlating

Vrijdag raakte bekend dat de Belgische kalkgroep en multinational Lhoist zijn internationale financieringscentrum van België naar Ierland verplaatst. Eerder deze week had De Tijd bericht dat grote multinationals de voorbije twee jaar 62 miljard euro weghaalden uit de financieringscentra die ze in België hadden opgezet. Omdat het voordeel van de notionele intrestaftrek voor een groot stuk verdwenen is.

Dat is geen enorme aderlating voor de Belgische economie. Het gaat niet om geld dat in België was geïnvesteerd, het passeerde alleen langs hier. Maar net zoals bij de pan-Europese pensioenfondsen bracht het toch wat extra activiteiten mee voor ons land: werk voor een aantal hoogopgeleide financiële specialisten, juridische raadgevers, accountants...

Je kan stellen dat het sop de kool niet waard was. Maar aan de andere kant wint België niets met het vertrek van die financieringscentra. Het verliest erbij. Bovendien was voor een aantal multinationals het Belgische financieringscentrum een reden om ook andere activiteiten of een ander beslissingscentrum in ons land te vestigen. Die troef zijn we nu kwijt.

Er valt iets voor te zeggen om de fiscale concurrentie tussen landen enigszins aan banden te leggen.

Er valt iets voor te zeggen om de fiscale concurrentie tussen landen enigszins aan banden te leggen. Het voordeel dat de financieringscentra België opleverde, woog niet op tegen de nadelen die ze andere landen berokkenden, die hun belastingbasis daardoor aangetast zagen. Het is een voorbeeld van een ruïneer-je-buurbeleid, zoals economen dat noemen. Als landen mekaar proberen vliegen af te pakken, zijn vooral de vliegen daarvan de winnaars.

Wonden

Maar het moet landen ook niet onmogelijk worden gemaakt om met elkaar te concurreren voor het aantrekken van buitenlandse bedrijven. Oké, het fiscale wapen mag daarvoor niet langer worden ingezet, omdat het te grote wonden bij de tegenpartijen slaat. Maar wat is er mis met een proper gevecht, op basis van een interessantere regelgeving, een aantrekkelijker juridisch kader en zo meer? In een geglobaliseerde economie mogen landen niet veroordeeld worden tot passiviteit. Ze moeten de ruimte krijgen om nieuwe troeven te ontwikkelen. Zolang het spel open en eerlijk wordt gespeeld, mag dat geen probleem zijn.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content