weekboek

Als een clubicoon overstapt naar de aartsrivaal

Senior writer

Het had een feestelijke afscheid moeten worden, maar het werd een vertrek in mineur. Na een topcarrière bij BNP Paribas Fortis verdwijnt Filip Dierckx er langs de achterdeur. Maakt hij een comeback als bestuursvoorzitter van Belfius?

Als een sterspeler, die jarenlang voor dezelfde ploeg heeft gevoetbald en daardoor tot een clubicoon is uitgegroeid, naar de aartsrivaal overstapt, krijgt hij een striemend fluitconcert van de supporters die hem voordien op handen droegen. En het is begrijpelijk dat het bestuur van de club die hij verlaat not amused is. Want zo’n overstap wordt gezien als verraad. Iets gelijkaardigs speelt zich af in de Belgische banksector. Dat de staatsbank Belfius Filip Dierckx, de vertrekkende nummer twee van BNP Paribas Fortis, op haar kandidatenlijst heeft gezet om voorzitter te worden van haar raad van bestuur - met zijn goedvinden - veroorzaakt animositeit tussen de twee banken.

Eind december zou Dierckx (64) afzwaaien na een carrière van 36 jaar bij de grootste bank van het land. Zijn afscheid had vorig jaar al moeten plaatsvinden. Maar toen werd hem gevraagd zijn vertrek uit te stellen, omdat BNP Paribas Fortis nog een belangrijk herstructureringsplan moest afwerken en omdat een man op de brug nodig was omdat CEO Max Jadot een poos buiten strijd was wegens ziekte. Als een loyale officier heeft Dierckx dat gedaan.

Bij BNP Paribas Fortis maakt Dierckx zowat deel uit van het meubilair.

Dierckx trad in 1983 in dienst bij de Generale Bank, als bedrijfsjurist. Hij maakte er gestaag carrière. Op 42-jarige leeftijd werd hij voorzitter van het directiecomité van de Belgolaise Bank, het filiaal van de Generale Bank waarin de bankactiviteiten in Afrika ondergebracht waren. Toen de Generale Bank in 1998 in handen viel van de verzekeringsgroep Fortis en enkele leden uit het directiecomité vertrokken, kwam daar een plekje vrij voor Dierckx. Hij kreeg de verantwoordelijkheid voor de bedrijvendivisie van de bank en de zakenbankactiviteiten. Begin 2008 werd hij CEO van de Fortis Bank, de bankpoot van de Fortis-groep.

Dierckx was voorbestemd om CEO te worden van de hele Fortis-groep. In eerste instantie greep hij naast de hoogste post, omdat de in juli 2008 ontslagen CEO Jean-Paul Votron bij zijn vertrek fel tegen Dierckx fulmineerde. Uiteindelijk kreeg hij als interim-CEO zijn kans op een bijzonder ondankbaar moment, toen tijdens de bankcrisis Fortis op omvallen stond en de kapiteins Maurice Lippens (voorzitter) en Herman Verwilst (CEO) het zinkende schip in allerijl verlieten.

Fortis Bank kwam uiteindelijk in handen van BNP Paribas. De Fransen kozen voor Max Jadot als CEO. Die stond in de hiërarchie van de bank weliswaar enkele trapjes lager dan Dierckx, maar werd gekozen vanwege zijn bevoorrechte relaties met het establishment in België. Jadot is een telg van een van de aandeelhouderfamilies van de staaldraadgroep Bekaert. Hoewel sommigen in de bank Dierckx mee verantwoordelijk stelden voor de ondergang van Fortis omdat hij zich te ver had gewaagd met toxische kredieten, hielden de Fransen hem aan boord. Hij schikte zich in de rol van nummer twee.

Meubilair

Bij BNP Paribas Fortis maakt Dierckx zowat deel uit van het meubilair. De waardering voor de man is zo groot dat hem gevraagd werd, en dat is hoogst uitzonderlijk, om na zijn vertrek bestuurder te blijven bij de bank. Daarom is de verrassing groot dat hij zou overwegen voorzitter te worden van de raad van bestuur bij concurrent Belfius.

Als de aantijging van belangenvermenging niet gegrond is, wordt wel een heel vuil spel gespeeld.

Belfius kan wel varen bij de komst van Dierckx. Het kan wat bankervaring gebruiken, en die heeft Dierckx massaal. De CEO van Belfius, Marc Raisière, is meer verzekeraar dan bankier. Dat Belfius een poging doet om Dierckx te strikken is misschien niet netjes. Dat hij alle bedrijfsgeheimen kent van BNP Paribas Fortis? Ach, klinkt het, er is een groot verschil tussen een uitvoerende topfunctie en voorzitter zijn van de raad van bestuur. En bestaan bedrijfsgeheimen wel in de banksector, in een wereld die volop in verandering is? Bovendien, het is een vrije markt, nietwaar? Als Dierckx er open voor staat, wat is dan het probleem?

Dat Dierckx het aanbod niet ongenegen is, is niet zo vreemd. Het biedt hem de mogelijkheid zijn bankiersloopbaan af te sluiten op het hoogste podium, iets waar hij bij BNP Paribas Fortis geen toegang toe kreeg. Het is een prestigieuze functie die maatschappelijk aanzien oplevert. Er hangt bovendien een aardige jaarvergoeding van 242.000 euro aan vast. Voor het geld hoeft Dierckx het niet meer te doen, maar het is toch een fraai pensioenextraatje. Toont hij zo een gebrek aan loyauteit tegenover zijn jarenlange werkgever? Ach, loyauteit is zo’n oudmodisch begrip. Een manager is een huurling die werkt voor wie hem goed betaalt, wie dat ook is.

Een manager is een huurling die werkt voor wie hem goed betaalt, wie dat ook is.

Zo’n overstap van het ene bank naar de andere is niet uitzonderlijk. Bacob Bank haalde zijn CEO Dirk Bruneel uit het directiecomité van de ASLK. André Bergen ging van het directiecomité van de Generale Bank naar het CEO-schap van KBC, na een ommetje als financieel directeur van Agfa-Gevaert weliswaar. Jos Clijsters zette de stap van Fortis naar Belfius Bank, na een korte sabbatical en in een crisisperiode. Stefaan Decraene ruilde in 2011 zijn CEO-schap van Dexia Bank België - nu Belfius - in voor een internationale managementfunctie bij BNP Paribas. Michel Tilmant, de voormalige CEO van de ING Groep, werd later bestuurder bij hetzelfde BNP Paribas. Philippe Masset, lid van het directiecomité van ING België, werd CEO van Bank Degroof Petercam.

Dubbel petje

Waarom wordt dan zo’n drukte gemaakt over de mogelijke move van Dierckx? Een aantal dingen spelen mee. Ten eerste het ongeloof dat zo’n trouwe soldaat van kamp zou wisselen. Ten tweede kijkt men vanop de Warandeberg en de Koningsstraat in Brussel, waar BNP Paribas Fortis zijn hoofdzetel heeft, een beetje neer op de staatsbank Belfius. Ten derde hebben de mensen van de voormalige Fortis Bank het nog niet verteerd dat hun bank tijdens de bankencrisis van 2008 door de overheid voor een appel en een ei werd uitgeleverd aan het Franse BNP Paribas, terwijl Dexia wel met belastinggeld werd gered en Dexia Bank België, nu Belfius, daardoor geen filiaal werd van een buitenlandse groep maar Belgisch kon blijven. Nog een mogelijk element: CEO Jadot van BNP Paribas Fortis kan het absoluut niet vinden met zijn Belfius-concullega Raisière.

Vorige vrijdag kwam verrassend de korte mededeling dat Filip Dierckx ontslag nam bij BNP Paribas Fortis, een paar weken voor zijn geplande vertrek. Zonder enige bedanking voor al die jaren trouwe dienst. Achter dat ontslag moet niet te veel worden gezocht, zeggen sommigen. Hij kon nog moeilijk functioneren als nummer twee omdat was uitlekt dat hij mogelijk bestuursvoorzitter van Belfius zou worden. Heus? Ook niet nog enkele dagen?

In elk geval verloopt het vertrek van Dierckx bij BNP Paribas Fortis in mineur.

Er is ook een ander verhaal. Zijn abrupte vertrek zou te maken hebben met het feit dat Dierckx zich zou hebben bezondigd aan belangenvermenging in een bankdossier van de hr-dienstengroep SD Worx, waar Dierckx voorzitter is. ‘Als hij zelf niet was opgestapt, hadden wij maatregelen tegen hem moeten nemen’, is te horen in de Koningsstraat. Heeft het dubbele petje, dat van bankier enerzijds en dat van SD-Worx-voorzitter anderzijds, Dierckx de das omgedaan? Het cumuleren van beide functies was onschuldig zolang SD Worx opereerde als een soort vzw. Maar de jongste jaren heeft de loonberekenaar zich in snel tempo ontplooid tot een grote internationale commerciële speler die financiering zoekt voor zijn verdere expansie. Dan wordt het risico dat de belangen kunnen botsen wel groter. Natuurlijk had de bank zelf het dubbele petje van Dierckx niet mogen tolereren. Maar het zou moelijk zijn geweest hem te overtuigen het SD Worx-petje af te zetten. Want SD Worx ziet hij zo’n beetje als zijn eigen kind.

Is dit verhaal een beschadigingsoperatie om Dierckx een pad in de korf te zetten bij zijn mogelijke overstap naar Belfius? Heeft men een stok gevonden om de hond te slaan? Of is er meer aan de hand? Als er inderdaad sprake is van belangenvermenging - zelf ontkent hij dat ten stelligste - is dat een smet op het blazoen van Dierckx. Dat kan dan voor de toezichthouder een reden zijn om hem niet ‘fit and proper’ te verklaren om bestuursvoorzitter van Belfius te worden. Als blijkt dat de beschuldiging ongegrond is, wordt wel een heel vuil spel gespeeld.

In elk geval verloopt het vertrek van Dierckx bij BNP Paribas Fortis in mineur. Gepland was dat hij eind januari uitgezwaaid zou worden op een feestzitting, waar ook Peter Praet, voormalig directeur van de Europese Centrale Bank - en ex-Generale Bank-collega van Dierckx - een woordje zou komen zeggen. Of BNP Paribas Fortis die galamatch voor zijn afscheidnemende sterspeler nog zal organiseren, is twijfelachtig.

Lees verder