weekboek

Als specialisatie een nadeel wordt

De Duitse economie heeft de voorbije jaren een sterk parcours gereden dankzij onder meer het grote gewicht van de autoindustrie. Die troef dreigt nu een handicap te worden.

De Duitse economie is in het tweede kwartaal van dit jaar met 0,1 procent gekrompen, blijkt uit cijfers die deze week zijn bekendgemaakt. De krimp is vooral veroorzaakt door de daling van de industriële productie. Die lag in juni 6,6 procent lager dan in juni vorig jaar. Opvallend is dat de industriële activiteit in Duitsland veel forser is verzwakt dan in andere Europese landen, een gevolg van de crisis in de Duitse autoindustrie. In de eerste zes maanden van dit jaar rolden in de Duitse autofabrieken 2,49 miljoen personenauto’s van de band, 12 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar. De vraag vanuit het buitenland naar Duitse auto’s liep met 15 procent terug. De reden? De autoverkoop in China stokt.

China is de belangrijkste afzetmarkt voor de Duitse autoconstructeurs. Bijna een op de vier auto’s die daar worden verkocht, draagt een Duitse insigne: BMW, Mercedes, Audi of VW. Die wagens rollen niet allemaal in Duitsland van de productieband, ze worden voor een deel in China gebouwd of in andere landen - de VS bijvoorbeeld - en van daaruit naar China uitgevoerd.

Succesrecept

Niet alleen de handelsoorlog tussen de VS en China speelt de Duitse autobouwers parten. Er is ook de tragere groei van de Chinese economie, de verstrenging van de emissienormen voor wagens, de toenemende vraag naar elektrisch aangedreven auto’s en de groeiende populariteit in China van alternatieve taxidiensten, merkte ING deze week in een nota op. Samengevat: in China lijkt voor de Duitse autoconstructeurs het vet van de soep.

De Opel-slagzin ‘Wir leben Autos’ kan tot heel Duitsland worden uitgebreid.

Het grote gewicht (23%) van de industrie in de Duitse economie, het aanzienlijke belang van de autosector daarin (een vijfde) en de voorkeur van Chinese autokopers voor ‘Made in Germany’ waren de voorbije jaren de ingrediënten van een succesrecept. ‘Wir leben Autos’, de slagzin van de Duitse autobouwer Opel, nu behorend tot de Peugeot-groep, mag eigenlijk naar het hele land worden uitgebreid. Volkswagen, Daimler en BMW domineren de top vijf van grootste bedrijven - de verzekeraar Allianz is het nummer drie, Siemens het nummer vijf. De sterke autofocus dreigt nu echter een ferme handicap te worden voor de Duitse economie.

In de Duitse autoindustrie zijn een duizendtal bedrijven actief, de constructeurs en hun toeleveranciers, en samen hebben die 820.500 werknemers in dienst. De scherpe terugval van de activiteit in de sector dit jaar is even groot als in 2009 na de bankencrisis. Maar toen was de terugval vooral conjunctureel, en kon die bestreden worden met een premie voor het slopen van oudere wagens om de vervangingsvraag te stimuleren. Ruim 1,2 miljoen autobezitters maakten gebruik van die regeling. Nu zijn de problemen structureler.

Als de zaken in de Duitse autosector slecht gaan, laten de gevolgen zich in de hele Duitse economie voelen. Twee weken geleden legde Eisenmann, een fabrikant van lakinstallaties voor de autoindustrie, de boeken neer. Zowat 3.000 jobs staan daardoor op de helling. Schuler, een producent van industriële persen, kondigde aan zijn personeelsbestand met 10 procent in te krimpen, waardoor 500 banen verdwijnen. De onderdelenfabrikant Mahle sluit een fabriek in Stuttgart waar 250 mensen aan de slag waren.

De effecten reiken ver. Het concern Henkel, bekend van de merken Dixan, Fa, Pritt en Pattex, kreeg deze week op de beurs van Frankfurt een pandoering van bijna 10 procent, onder meer omdat het had gemeld dat de vraag naar zijn industriële producten - lijmen en afdichtingsmiddelen - vanuit de autosector ferm was gedaald.

De toeleveranciers krijgen het lastig, omdat de autobouwers hun problemen in de eerste plaats op hen proberen af te wentelen, door minder te bestellen of door lagere prijzen te bedingen.

Gordels

Als het regent in Berlijn, druppelt het in heel Europa. Ook in België. Duitsland is de belangrijkste afzetmarkt voor de Belgische en zeker voor de Vlaamse bedrijven. Agoria, de federatie van de technologische industrie in ons land, meldde woensdag dat de toeleveranciers aan de autosector in ons land hun omzet in de eerste jaarhelft met 15 procent hebben zien dalen. In België zijn 130 ondernemingen actief op dat domein, samen tellen ze 13.000 werknemers. Die gespen beter hun veiligheidsgordels vast, want er kondigt zich een hobbelige rit aan.

Op langere termijn wordt het rijk van koning auto bedreigd door de bezorgdheid om de klimaatverandering, de verkeerscongestie en de opmars van alternatieve mobiliteitsoplossingen.

Op langere termijn wordt het rijk van koning auto bedreigd door de bezorgdheid om de klimaatverandering, de verkeerscongestie en de opmars van alternatieve mobiliteitsoplossingen. Dat plaatst de Duitse economie voor een serieuze uitdaging. Ze zal andere troeven moeten ontwikkelen. Het land heeft al de softwarereus SAP en de webwinkelgroep Zalando. Maar dat zijn geen werkgelegenheidsreuzen zoals de Duitse autoindustrie.

Duitsland heeft al eens een Wirtschaftswunder gerealiseerd. Het zal die krachttoer nog eens moeten overdoen.

Lees verder