weekboek

Europa breekt miljardenspaarpot van de verzekeraars open

Senior writer

Europa kijkt begerig naar de uitpuilende geldpotten van de verzekeraars, om de relance en de omslag naar een klimaatvriendelijker economie te helpen financieren. Maar om aan die spaarpot te kunnen moet het eerst de grendels openbreken die het daar zelf opgezet heeft.

Verzekeraars zijn niet populair. Je krijgt er alleen mee te maken bij een schadegeval, en dan doen ze moeilijk: er komen heel wat paperassen bij kijken, de procedure verloopt traag en de uitbetalingen zijn doorgaans erg zuinig berekend. Ze leveren nochtans inspanningen om hun imago op te krikken en presenteren zich graag als ondernemingen die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid opnemen.

Als reactie op de overstromingsramp in Wallonië en Vlaanderen deze zomer boden de Belgische verzekeraars aan bijna dubbel zoveel schadevergoedingen uit te keren als waartoe ze wettelijk en contractueel verplicht zijn. Heel genereus. Ze konden het zich veroorloven. Want in het coronajaar 2020, toen de economie een hele tijd platlag, werden ze met minder schadegevallen geconfronteerd en moesten ze minder geld uitkeren.

Op die manier anticipeerden ze ook op de mogelijkheid dat de overheid toch de rekening naar hen zou doorschuiven. En zo creëren ze tegelijk goodwill die kan maken dat ze later, als de regeringen in dit land weer allerlei belastingplannen maken, enigszins worden ontzien.

Het is zoeken naar een evenwicht tussen het beschermen van de consumenten en het optimaal economisch inzetten van de geldpotten van de verzekeraars.

Om hun goede intenties te tonen, gaven ze ook gehoor aan de oproep van de regeringen in dit land om mee hun financiële schouders te zetten onder het Vlaams Welvaartsfonds en het Belgian Recovery Fund, die in de steigers worden gezet om de kapitaalbasis van door corona geteisterde bedrijven te versterken.

10.000 miljard

Verzekeraars beheren enorme potten geld, afkomstig van de stortingen die de verzekerden met hun polissen doen. Het geld dient om vergoedingen te betalen bij schadegevallen, of om later uit te keren in het geval van levens- en spaarverzeke- ringen. Maar intussen kunnen ze dat geld beleggen, ook met de bedoeling die spaarpotten verder te laten aangroeien.

In de zoektocht naar middelen om de relance na de coronacrisis meer vaart te geven en om de omslag naar een groene economie te helpen verwezenlijken, en onder het motto ‘je moet het geld halen waar het zit’, heeft ook Europa zijn oog laten vallen op de geldpotten van de verzekeraars. Daarin zit zowat 10.000 miljard euro. Als dat gemobiliseerd kan worden voor de goede zaak... Het probleem is echter dat die spaarpotten goed vergrendeld zijn. Als gevolg van regels die Europa zelf heeft opgelegd. De kapitaalvereisten voor de verzekeraars zijn zo uitgetekend dat ze financieel bestraft worden als ze hun reserves beleggen in risicovolle activa.

10.000
miljard
In de geldpotten van de verzekeraars zit zowat 10.000 miljard euro. Als dat gemobiliseerd kan worden voor de goede zaak...

Daar is een goede reden voor. Het moet voorkomen dat de verzekeraars zich in financiële avonturen storten en het geld van hun klanten op het spel zetten. Voor aandelen en voor vastgoedbeleggingen moeten de verzekeraars een grotere eigen kapitaalbuffer opzijzetten dan voor overheidsobligaties. Dat remt hun mogelijkheden af om risicovollere projecten te financieren.

Daarom wil Europa die grendels voor een stuk weer weghalen. De strengere kapitaalvereisten, in het verzekeringsjargon Solvency II genoemd, kwamen er als reactie op de financiële crisis van 2008. ‘Maar we moeten rekening houden met de nieuwe realiteit’, zei Valdis Dombrovskis, vicevoorzitter van de Europese Commissie, deze week op een persconferentie waar hij de herziening van de regels voor de verzekeringssector aankondigde.

Accidenten

De nieuwe realiteit is dat veel geld nodig is voor het Europese Herstelplan en de Europese Green Deal. Daarom moet de consumentenbescherming even wijken. De Europese Commissie schat dat door de versoepeling van de kapitaalvereisten bij de verzekeraars snel 90 miljard euro vrijkomt om te investeren in de ‘reële’ economie, op langere termijn zelfs 120 miljard.

De verzekeraars willen de grendels het liefst nog een stuk losser zien. Ze beletten hen te investeren in activa die een hoger rendement opleveren. Het is juist dat daar ook een hoger risico aan gekoppeld is. Maar omdat ze een lange beleggingshorizon hanteren - ook hun verplichtingen tegenover de verzekerden situeren zich op lange termijn - kunnen ze eventuele schokken op de aandelen- of vastgoedmarkt wel uitzingen, argumenteren ze.

Niettemin gebeuren af en toe accidenten. UAP, een van de grote verzekeraars in Frankrijk, kwam in de jaren 90 in de penarie door een crisis op de Parijse vastgoedmarkt en werd uiteindelijk door AXA opgeslorpt. In België kreeg Ethias het moeilijk in 2008, omdat de balans tussen zijn beleggingen en verplichtingen inzake de First-spaarverzekering scheef zat.

Het is dus zoeken naar een evenwicht tussen het beschermen van de verzekerden en het optimaal in de economie aanwenden van de spaarpot van de verzekeraars. Dat de Europese Commissie zich bij het bepalen van dat evenwichtspunt laat leiden door haar politieke prioriteiten van het moment is niet echt geruststellend.

Lees verder