nieuwsanalyse

Op de barricaden tegen de vooruitgang

Actievoerders eisten afgelopen week dat de Franse overheid de verdere expansie van Amazon aan banden legt. ©AFP

Dat Amazon in Frankrijk 1.800 mensen extra wil aanwerven, wordt daar niet op algemeen gejuich onthaald. Franse milieuactivisten nemen de Amerikaanse e-commercegigant in het vizier en eisen een moratorium op nieuwe magazijnen van online winkels.

België-Nederland: één tegen 1.500. België vierde deze week feest omdat premier Charles Michel een Europese topjob versierde voor zichzelf: voorzitter van de Europese Raad. De Nederlanders, die met Frans Timmermans een kandidaat-Commissievoorzitter in huis hadden, pakten naast de prijzen. Onze noorderburen haalden wel een andere trofee binnen. Het Duitse e-commercebedrijf Zalando koos een plek even boven Rotterdam om een megadistributiecentrum te bouwen van waaruit het de Benelux-klanten gaat bedienen. Ook België was in de running, met de Waalse gemeente Dour. Het distributiecentrum vertegenwoordigt een investering van 200 miljoen euro en die levert 1.500 nieuwe jobs op. Wie heeft dan de beste zaak gedaan, België of Nederland?

Frankrijk deed nog beter. Met het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank voor Christine Lagarde sleepte het dinsdag een andere Europese topjob in de wacht. Dezelfde dag maakte de Amerikaanse e-commercegigant Amazon bekend dat hij dit jaar in Frankrijk 1.800 bijkomende werknemers aanwerft.

Transformatie

Die aankondiging kwam voor de Franse politiek op een goed moment, want dezelfde dag had de meubelketen Conforama op een bijzondere ondernemingsraad haar personeel ingelicht dat ze in Frankrijk 32 vestigingen sluit en dat 1.900 jobs verdwijnen tegen eind 2020. De twee operaties - ontslagen bij Conforama, aanwervingen bij Amazon - getuigen van de transformatie die aan de gang is in de distributiesector, merkte de Franse staatssecretaris voor Economie Agnès Pannier-Runacher op, die voor ze in de politiek stapte carrière maakte als manager in de privésector. Ze voegde eraan toe dat zowel de grote ketens als de kleine handelaars de komende jaren meer moeten inzetten op e-commerce om hun klanten te behouden. ‘De overheid zal hen daarbij helpen’, beloofde ze.

Amazon heeft sinds 2010 al 2 miljard euro geïnvesteerd in Frankrijk, in Europa zijn derde markt na het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Het haalt er 6,6 miljard euro omzet, goed voor een marktaandeel van 17,3 procent van de Franse online handel. Met de nieuwe aanwervingen erbij, telt Amazon tegen eind dit jaar 9.300 werknemers in Frankrijk. Dat zijn magazijniers, bestellers en onderhoudspersoneel, maar ook software-ingenieurs en specialisten in artificiële intelligentie.

Amazon, zeggen actievoerders, is er mee verantwoordelijk voor dat Frankrijk zijn klimaatdoelstellingen niet haalt.

Als buitenlandse investeerder wordt Amazon in Frankrijk echter niet op een voetstuk geplaatst. Nog dinsdag blokkeerden actievoerders de Franse hoofdzetel van Amazon in Clichy nabij Parijs, en magazijnen in Rijsel en Toulouse. Ze beschuldigen de e-commercegigant ervan mee verantwoordelijk te zijn voor het feit dat Frankrijk zijn klimaatdoelstellingen niet haalt omdat hij de overconsumptie aanmoedigt en jaarlijks een massa onverkochte producten vernietigt. Ze eisen dat de overheid de verdere expansie van Amazon aan banden legt. Tegelijk hekelen ze de arbeidsomstandigheden bij het bedrijf en willen ze dat het zijn billijke deel in de belastingen betaalt. De werkgelegenheid die de e-commercereus schept, imponeert hen niet. ‘Voor elke duizend banen die Amazon creëert, verdwijnen er in de lokale handel dubbel zoveel’, stellen ze.

Asterix

Het initiatief ging uit van milieumilitanten en kreeg de steun van gele hesjes. Een bizarre coalitie, want net een milieumaatregel van de Franse regering - een ecotaks op diesel en benzine - bracht de gelehesjesbeweging op gang.

In Amazon hebben ze een gezamenlijke schietschijf gevonden. De actie schrijft zich naadloos in in de Franse traditie om buitenlandse bedrijven in het vizier te nemen. Een actie tegen een e-commercegigant van eigen bodem zou minder vlug worden overwogen. De Fransen noemen dat chauvinisme, maar het is vaak gewoon een eufemisme voor protectionisme.

De strips van Asterix en Obelix zijn fictie zijn, hun Gallische dorpje heeft nooit bestaan.

De mentaliteit van heel wat Fransen lijkt beïnvloed door de strips van Asterix en Obelix. Ze menen dat hun land beter af is als het, zoals het Gallische dorpje in het Romeinse imperium, zich afschermt tegen wat in de rest van de wereld gebeurt. Tegen de globalisering, tegen technologische vernieuwing. Denken de actievoerders tegen Amazon werkelijk dat ze de veranderingen in het distributiemodel, een wereldwijde trend, in Frankrijk kunnen stoppen? Weten ze dan niet dat de strips van Asterix en Obelix fictie zijn, en dat hun Gallische dorpje nooit heeft bestaan? Wat wél vaststaat is dat de opstandige Vercingetorix door Julius Caesar werd verslagen en Gallië - Frankrijk - vervolgens ingelijfd werd in het Romeinse rijk.

Pro's en contra's

Niet al wat nieuw is, is beter. Er zijn altijd pro’s en contra’s. Maar het is opvallend dat de groene beweging vaak het voortouw neemt of zich op sleeptouw laat nemen in het verzet tegen technologische of andere vernieuwingen - denk aan de felle acties tegen genetisch gewijzigde gewassen. De groenen zien vooral de bedreigingen, zelden de opportuniteiten. Ongenuanceerd, vaak zelfs dogmatisch, staan ze mee op de barricaden die worden opgeworpen tegen de vooruitgang.

Lees verder

Advertentie
Advertentie