weekboek

De Vlaamse liberalen zien de bui al hangen

Het socialistische duo Paul Magnette en Conner Rousseau heeft de 'hunger games' van de Wetstraat weer voor open verklaard. Een jaar na de verkiezingen dreigen de diep verdeelde Vlaamse liberalen eruit geknikkerd te worden.

Magnette was zijn mateke niet meer, maar in de politiek moet je geen vrienden zijn om elkaar toch te vinden, toonde sp.a-voorzitter Conner Rousseau deze week. De twee socialistische voorzitters hebben het voortouw genomen in een elfendertigste poging om een volwaardige federale regering op de been te brengen. De streefdatum is september, zodat de nieuwe ploeg van start kan gaan bij aanvang van het nieuwe politieke jaar. 

Economische relance

De inzet van die regering wordt de economische relance, waarvan Magnette zegt dat er geen honderd-en-één manieren zijn. Hij verwijst naar het Europese relanceplan van 500 miljard euro, waarover de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel overeenstemming hebben bereikt.

Paul Magnette wil meer koopkracht injecteren in de economie, door zowel de mensen die tijdens de coronacrisis niet hebben gewerkt als zij die wel hebben gewerkt een premie te geven.

De regering-Wilmès doet te weinig, vindt de socialistische voorzitter. Hij wil meer koopkracht injecteren in de economie, door zowel de mensen die tijdens de coronacrisis niet hebben gewerkt als zij die wel hebben gewerkt een premie te geven. Laat de geldpersen maar draaien, is het socialistische motto. Magnette legde zijn relanceplan al op de tafel van de superkern, de vergadering met de tien partijen die de regering-Wilmès onderstutten, maar kreeg daar weinig gehoor.

Voor de PS-voorzitter is het een doorn in het oog dat hij de liberale regering-Wilmès ondersteunt, maar zelf niet aan de knoppen kan draaien. Vandaar dat Magnette het einde van Wilmès II heeft ingeluid. De volmachten worden stopgezet en hij neemt het voortouw om een nieuwe regering te installeren.

Optimisme

Vreemd genoeg is er zelfs enig optimisme. De coronacrisis heeft alles door elkaar geschud, waardoor het bord van de formatiebesprekingen kan worden afgeveegd. Stond voordien de vraag centraal hoe de begroting weer in orde kon worden gebracht en welk saneringsgbeleid moest worden uitgevoerd, dan is dat nauwelijks nog een issue. Centraal staat nu de vraag hoe de economische relance vorm kan krijgen. Dat biedt nieuwe opportuniteiten om convergenties tussen partijen te zoeken, klinkt het in de Wetstraat.

Dat er geen ideologische keuzes zouden voorliggen, zoals Magnette suggereert, is wel gezever. Niet iedereen is plots socialist, hoezeer Magnette en Rousseau dat ook zouden willen. De vraag is bijvoorbeeld of we terugplooien op onszelf, onder het motto dat we kleinschalig, duurzaam en zelfvoorzienend moeten zijn, of dat we de globalisering toch weer omarmen en de exportmotor proberen aan te zwengelen.

Met die discussies in het verschiet maken alle partijen opnieuw hun rekening, met het oog op de nieuwe ronde in de regeringsonderhandelingen. Net als bij de film 'The Hunger Games' kan het gespeculeer over wie de afvallingsrace zal overleven weer beginnen.

Frêle schouders

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zat tot dusver in een zetel, omdat de PS en de N-VA maar geen akkoord konden sluiten. En Bouchez had geen reden om te bewegen. Met de regering-Wilmès II heeft de Franstalige liberaal - wiens MR slechts 14 Kamerzetels heeft - meer dan hij ooit heeft kunnen dromen.

Bouchez weet wel dat het onhoudbaar is en dat het een politiek risico inhoudt om het gewicht van de zwaarste economische crisis sinds de Grote Depressie op de frêle schouders van Sophie Wilmès te laten liggen. Hij wil dat politieke risico met de Parti Socialiste delen, al wil hij dan wel de beste deal uit de brand slepen die er voor zijn MR inzit.

Hij lichtte deze week een tipje van de sluier, door te pleiten voor een regering waarin de drie grootste democratische Vlaamse partijen en de twee grootste Franstalige partijen zitten. Bouchez heeft dus blijkbaar zijn Vivaldi-droom opgeborgen en wil de N-VA als centrumrechtse bondgenoot mee aan boord van een regering halen.

Het is nu wachten of Bouchez het achterste van zijn tong heeft laten zien. Wat hij voorstelt, is niets anders dan dat de PS de Zweedse coalitie, die haar meerderheid op 26 mei is kwijtgespeeld, zou depanneren. En laat dat net het scenario zijn dat de PS van in het begin heeft afgewezen. De Franstalige socialisten willen met ofwel Open VLD ofwel de N-VA dansen, maar niet met beide 'rechtse' Vlaamse partijen samen.

Bij Open VLD ziet men de bui al hangen. Zeker nu Alexander De Croo zich profileert als kandidaat-premier, wordt niet uitgesloten dat Bouchez de hand van Open VLD loslaat. Als Bouchez de PS naast zich moet dulden en ook nog de waterdrager moet zijn van premier De Croo, zit er voor zijn partij niet veel meer in. Als de Franstalige liberaal Open VLD laat vallen, kan hij in ruil de Wetstraat 16 opeisen. Met de N-VA erbij versterkt hij de rechterflank in de regering en heeft de regering een sterke Vlaamse meerderheid, die de Wetstraat 16 weer naar een Franstalige premier kan doen rollen.

Lees verder