weekboek

Geen applaus voor politiek op bevrijdingsfeest

Redacteur Politiek & Economie

Het volk viert gulzig de bevrijding, maar de politieke wereld kan niet meesurfen op die golf van positivisme. De traditionele partijen, de zogenoemde elfjes die in de peilingen rond 11 procent hangen, zijn niet aan het feest.

Een pintje aan de toog, zweten in de fitness, een vergadering op het werk of van de glijbaan roetsjen in een waterpretpark: vanaf woensdag 9 juni kon het weer. Van Opgrimbie tot De Panne, overal in het land waren er op de zogenoemde bevrijdingsdag vreugdetaferelen te zien. Een positieve vibe rolde over Vlaanderen, na lange donkere maanden in de greep van Covid-19.

Het ging evenwel grotendeels aan de Wetstraat voorbij. In volle coronacrisis was er al geen 'rally around the flag'-gevoel, en ook nu krijgt de politieke wereld de credits niet voor de bevrijding. Dat is noch het geval voor Vivaldi, noch voor de Vlaamse regering, hoe lovend mensen ook zijn over de vaccinatiecampagne. Die draait nu op volle toeren en moet alle Vlamingen aan een prik helpen tegen de Vlaamse feestdag van zondag 11 juli .

Misschien dat de Rode Duivels in hun onstuitbare opmars naar de finale van het EK voor een opstoot van 'tous ensemble' zullen zorgen, maar Belgisch patriottisme - bier, chocolade en de Rode Duivels - is al meermaals vluchtig gebleken.

Premier Alexander De Croo (Open VLD) probeerde met zijn campagne rond een team van elf miljoen Belgen tevergeefs het 'feel good'-gevoel erin te krijgen. Misschien dat de Rode Duivels in hun drang om de finale van het EK te bereiken en te winnen wel voor een opstoot van 'tous ensemble' zullen zorgen, maar Belgisch patriottisme - bier, chocolade en de Rode Duivels - is al meermaals vluchtig gebleken. En het gaat bijna altijd voorbij aan de politiek, hoe graag die de successen van de Rode Duivels ook wil recupereren.

Geen winst

Voor de traditionele partijen zit er vooralsnog geen winst in. Aan Vlaamse zijde draaien ze in de peilingen allemaal rond 11 procent. Christendemocraten, liberalen en socialisten zitten op historische laagtepunten, en het is nog maar de vraag of de bodemkoersen zijn bereikt.

Christendemocraten, liberalen en socialisten zitten op historische laagtepunten, en het is nog maar de vraag of de bodemkoersen zijn bereikt.

Zeker bij de CD&V wordt het benauwd. De vrije val in de peilingen doet vrezen voor het ergste. Al bij de eeuwwisseling, toen Guy Verhofstadt met paars-groen de christendemocratie van de macht verdreef, leek het einde nabij. Yves Leterme deed toen, met een snuifje N-VA-doping erbij, de partij nog uit de doden opstaan. Maar nu is het radeloosheid troef.

Vooruit zit nog in de lift, maar er rijzen twijfels of Conner Rousseau wel echt een nieuwe Steve Stevaert is, die zijn partij naar hogere sferen kan tillen. Voor het eerst sinds het voorzitterschap van Caroline Gennez staan er wel weer socialisten in de populariteitslijstjes. Niet alleen Rousseau, ook Frank Vandenbroucke is populairder dan ooit. Maar wat heeft Vooruit meer te bieden dan het zieltogende sp.a?

Bij Open VLD wordt gerekend op de kanseliersbonus. De Croo krijgt applaus op alle banken, maar dat straalt vooralsnog niet af op de partij. Het is ook een ijzeren wet, dat de partij die de premier levert weinig manoeuvreerruimte heeft om zich te profileren. Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert probeert zijn wagonnetje aan te haken aan dat van Georges-Louis Bouchez, die wel een zuivere blauwe lijn volgt, zelfs al veroorzaakt dat spanningen in de regering-De Croo.

Maar vooralsnog helpt het Open VLD niet vooruit. Politicoloog Carl Devos stelde in Knack vast dat Bouchez en Lachaert samen door Vlaanderen toeren, maar dat het niet Lachaert, maar Bouchez is die met zijn rechts-liberale discours applaus oogst. 'Iedereen in Vlaanderen wil de MR-voorzitter horen. Wie komt voor de voorzitter van Open VLD?', zei Devos.

Uit beeld

Hoe moeilijk de elfjes het ook hebben, hun situatie verzinkt in het niets bij die van Groen, dat helemaal uit beeld is verdwenen en in de peilingen zelfs niet meer aan 10 procent komt. Na het vertrek van boegbeeld Kristof Calvo lijkt Groen aan een tocht door de woestijn te zijn begonnen.

Wat een contrast met Ecolo, dat in Franstalig België de politieke agenda bepaalt en in Brussel strijdt om het politiek marktleiderschap. Op de nieuwe breuklijnen nemen de Franstalige groenen klare standpunten in, zoals bleek in de discussie in Brussel rond de hoofddoek en de neutraliteit van de staat. Onder impuls van covoorzitster Rajae Maouane heeft Ecolo voor de hoofddoek gekozen, en niet langer voor de laïcité.

Of Groen daarin volgt, weet geen mens. Groen-voorzitster Meyrem Almaci lijkt zich vooral weg te willen steken. Almaci staat na het tumult bij Groen nog altijd zwak, waardoor ze met de handrem op rijdt. Alleen als er geen gevaar is, durft ze positie te kiezen. Dat gebeurt meestal in de slipstream van Ecolo, zoals vrijdag, toen de groenen het voorstel afschoten van staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Sammy Mahdi (CD&V), om nu toch woonstbetredingen mogelijk te maken.

Vivaldi is de laatste kans, was het gevoel in de laatste dagen van de onderhandelingen over de regering-De Croo. De hoop was dat de zeven partijen zouden worden beloond als ze de coronacrisis goed aanpakten en de heropbouw in goede banen leidden. Maar vooralsnog klinkt er weinig applaus, laat staan dat de Vivaldi-partijen de wind in de zeilen hebben.

De Vivaldi-partners zijn zenuwachtig en willen zich nu voluit profileren, met het gevaar op een kibbelkabinet bis, waardoor ze nog verder weg van huis zijn.

De stille hoop is dat geoogst kan worden bij de relance. Al bleek bij de eerste sociaal-economische dossiers die op de regeringstafel kwamen dat het moeilijk wordt de ideologische tegenstellingen te overstijgen. Het is een vicieuze cirkel, want zowat alle Vivaldi-partners zijn zenuwachtig en willen zich profileren, met het gevaar op een kibbelkabinet bis, waardoor ze nog verder weg van huis zijn.

Lees verder