weekboek

Partijvoorzitter, een hondenstiel

Komt er een rondetafel van de partijvoorzitters, of niet? Twee maanden na de verkiezingen is dat de grote vraag. Dat illustreert hoe moeilijk het is regeringen te vormen met voorzitters die bijna allemaal de verkiezingen hebben verloren en met intern gerommel worden geconfronteerd, terwijl zij het enige bindmiddel zijn tussen alle beleidsniveaus in België.

Nadat koning Filip op de nationale feestdag net niet met de vuist op tafel had geklopt, zoals zijn vader ooit gedaan, leek er schot in de zaak te komen. De informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR) waren erin geslaagd de top van de N-VA en de PS ertoe te bewegen samen rond de tafel te gaan zitten. Dat gesprek moest een rondetafel voorbereiden met alle partijen die een rol kunnen spelen bij de federale formatie. Maar de dag van de ontmoeting tussen de N-VA-toppers Bart De Wever en Jan Jambon en de PS-tenoren Elio Di Rupo en Paul Magnette bliezen de Franstalige socialisten de zaak af.

Bij de PS verloopt de verwerking van de verkiezingsuitslag nog altijd moeizaam. De partij had het er al moeilijk mee om de Franstalige liberalen uit te nodigen voor de Waalse formatie, laat staan dat ze gezwind de volgende horde naar een gesprek met de N-VA neemt. Telkens wordt tijd gekocht - of verloren - om die onvermijdelijke beslissing voor zich uit te schuiven.

Vadermoord

Op de achtergrond speelt de machtsstrijd tussen Di Rupo en Magnette, die nooit een vadermoord heeft durven te plegen. Inmiddels is intern beslist dat Di Rupo minister-president wordt van de Waalse regering en - wie weet - ook van de Franse Gemeenschap (de Fédération Wallonie-Bruxelles). Magnette kan dan weer op de troon aan de Keizerslaan gaan zitten, al dreigt hij een keizer zonder kleren te worden. Aan Di Rupo zal hij weinig te zeggen hebben.

Di Rupo is ook niet gehaast. Hij wil zo lang mogelijk aan alle knoppen blijven draaien, ook die van de federale formatie. Vandaar dat hij geen druk zet op de Waalse formatie. Maar ook Magnette durft niet door te duwen met de Waalse regeringsvorming, want dan dreigt hij Ecolo eraf te rijden. Dat zou neerkomen op een capitulatie voor rechts. Bovendien is Ecolo nodig, als de PS de optie van paars-groen open wil houden.

De Franstalige liberalen willen wel dat de Waalse formatie zo snel mogelijk wordt afgerond, zodat er duidelijkheid komt over Ecolo. De Franstalige groenen maken het de PS moeilijk om met de MR zaken te doen en om met de N-VA aan tafel te gaan zitten. Nollet & co. willen zelfs niet in eenzelfde ruimte met de N-VA zitten, waardoor het ook onduidelijk blijft of de groenen zullen aanschuiven aan de rondetafel van de informateurs.

Zwartepiet

De Franstalige groenen zijn al meer dan tevreden omdat ze als stadspartij in Brussel aan zet zijn. Verdere paars-groene dromen zijn er niet. Dat tot grote spijt van Groen-boegbeeld Kristof Calvo, die de N-VA en de PS graag op hun verantwoordelijkheid wijst, maar er niet in slaagt Ecolo enig verantwoordelijkheidsgevoel bij te brengen. Ook bij Groen is de slagkracht van de partijtop zwaar aangetast. Calvo en voorzitster Meyrem Almaci spelen elkaar de zwartepiet toe voor de mislukte doorbraak op 26 mei. Hoe graag Groen ook wil meedoen, buiten Brussel krijgt het nergens een voet tussen de deur.

Bij de liberalen borrelt het ook. Er was deze week zelfs sprake van een anonieme couppoging bij de MR. Enkele prominente Franstalige liberalen lieten anoniem weten dat Charles Michel de partij moet loslaten, nu hij voorzitter wordt van de Europese Raad. Dat oproer is snel de kop ingedrukt, 40 getrouwen sloten de rangen rond Michel. Al blijft de vraag wel wie het bij de MR voor het zeggen krijgt.

Michel zit in ieder geval niet te wachten op een comeback van Reynders. In de liberale familie is te horen dat Michel alles op alles zet om Reynders in de Europese Commissie te krijgen. De aanduiding van een Europees commissaris lijkt een Franstalig onderonsje te worden, als de contouren van een federale regering niet snel duidelijk worden.

Moederziel alleen

Bij de Vlaamse liberalen staat voorzitster Gwendolyn Rutten moederziel alleen. Het verbond met Alexander De Croo is gebroken, sinds duidelijk is geworden dat Rutten haar kans zal grijpen als ze de eerste vrouwelijke premier kan worden. De Croo kwam als sterke man uit de verkiezingen, maar is niet meer zeker dat hij de nummer één is voor Open VLD in de federale regering. Dat leidt tot spanningen.

Deze week gaf Vincent Van Quickenborne een schot voor de boeg. Volgens de burgemeester van Kortrijk heeft de partij een andere voorzitter nodig. De Croo kon niet anders dan zijn buddy uit Kortrijk terug te fluiten. Anders was het open crisis bij Open VLD, terwijl de rangen moeten worden gesloten om te bereiken dat de partij er weer bij is in zo veel mogelijk regeringen en de rust kan weerkeren door iedereen een ministerpostje te geven.

Federale invasie

Zelfs De Wever zit met een personeelsprobleem.

Zelfs Bart De Wever zit met een personeelsprobleem.

Kort na de verkiezingen sprak ontslagnemend Vlaams minister-president Geert Bourgeois op een partijbijeenkomst cynisch over een ‘federale invasie’, omdat alle federale regeringsleden een postje in de Vlaamse regering opeisten. Dat is een van de redenen waarom De Wever onverwacht de pauzeknop voor de Vlaamse formatie heeft ingedrukt. Zo wil hij verzekeren dat de N-VA er ook federaal weer bij is en er voor iedereen een plaatsje onder de zon is.

Lees verder